🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
59 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۲ - نامهٔ گودرز به کیخسرو از حال سپاه و تهدید افراسیاب، رسیدن هجیر، نواخت و نیایش شاه
در ارودگاه سپاه ایران پس از نبردهای خونین و پیروزی بر هومان و نستیهن، گودرز کشواد دبیر خلوت‌گزین خویش را فراخواند و او را بر رازی بزرگ سوگند داد. پس نامه‌ای آکنده از آگاهی و تدبیر به نام شهریار ایران، کیخسرو نگاشت. در این نامه، گودرز یکایک وقایع پدیدآمده را بازگفت؛ از پیام فرستادن گیو به نزد پیران ویسه و بی‌نتیجه ماندن صلح، تا رویارویی دو سپاه در دشت کنابد و رزم‌آوری‌های شگفت بیژن در برابر گرزداران تورانی. آن‌گاه پهلوان کهنسال پایش را فراتر نهاد و از خطر بزرگی که ایران‌زمین را تهدید می‌کرد پرده برداشت: افراسیاب با لشکری بی‌شمار به لب رود جیحون رسیده است و اگر از آب بگذرد، سپاه موجود پای پایداری در برابر او را نخواهد داشت، مگر آنکه پادشاه خود به پشتوانه سپاه شتابد یا لشکر یاری‌رسان بفرستد. گودرز همچنین خواستار آگاهی از احوال پهلوانانی چون رستم دیوبند، لهراسب و اشکش شد.

چون نامه نگاشته و مهر شد، گودرز فرزند جوان و هشیارش، هجیر را نزد خویش خواند. او را در آغوش کشید، پند داد و نامه را به دستش سپرد تا همچون باد دمان، شب و روز، بی‌هیچ درنگ و آسایشی، راهِ پایانیِ دربار را بپیماید. هجیر با دو تن از دلیران به راه افتاد؛ آنان خور و خواب خویش را بر پشت اسبان چابک آوردند و در هر منزل هیونی نو برنشستند، چنان که ظرف یک هفته به نزدیکی دربار کیخسرو رسیدند.

خبر رسیدن پیک گودرز به گوش کیخسرو رسید. شاه بلافاصله شماخ و گردان برجسته را به پیشواز او فرستاد. هجیر به پرده‌سرای خسروی درآمد، چهره بر خاک آستان مالید و درود بزرگان را ابلاغ کرد. کیخسرو با شادیِ تمام هجیر را نواخت، تاجی از پیروزه بر سرش نهاد و از احوال یکایک سالاران پرسید. سپس دبیر دربار نامهٔ گودرز را برخواند. کیخسرو کلامِ نامه را شنید و شادمان شد؛ به گنجور بفرمود تا دهان هجیر را از یاقوت درخشان پر کند و بدره‌های دینار، دیباهای زرنگار و اسبان با زین‌های زرین به او و همراهانش ببخشد. آن‌گاه شب را به شادخواری و مشورت گذراندند.

با سپیده‌دمان، کیخسرو سر و تن بشست، جامهٔ بنده‌وار بر تن کرد و با دیدگانی بارانی بر آستان جهان‌آفرین رو نهاد. او پشت خم کرد و پیشانی بر خاک نهاد و از دادگر توانایی، فرّه و پیروزی بر سپاه اهریمنی افراسیاب را درخواست کرد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: