✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖

61 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۲۴ - یافتن بهرام خسته، گرفتن تژاو، کشتن او به دست بیژن و مرگ و دخمهٔ بهرام

چو خورشید تابنده بنمود پشت

✦

دل گیو گشت از برادر درشت

ببیژن چنین گفت کای رهنمای

✦

برادر نیامد همی باز جای

بباید شدن تا وراکار چیست

✦

نباید که بر رفته باید گریست

دلیران برفتند هر دو چو گرد

✦

بدان جای پرخاش و ننگ و نبرد

بدیدار بهرامشان بد نیاز

✦

همی خسته و کشته جستند باز

همه دشت پرخسته و کشته بود

✦

جهانی بخون اندر آغشته بود

دلیران چو بهرام را یافتند

✦

پر از آب و خون دیده بشتافتند

بخاک و بخون اندر افگنده خوار

✦

فتاده ازو دست و برگشته کار

همی ریخت آب از بر چهراوی

✦

پر از خون دو تن دیده از مهر اوی

#10

چو بازآمدش هوش بگشاد چشم

✦

تنش پر ز خون بود و دل پر ز خشم

#11

چنین گفت با گیو کای نامجوی

✦

مرا چون بپوشی بتابوت روی

#12

تو کین برادر بخواه از تژاو

✦

ندارد مگر گاو با شیر تاو

#13

مرا دید پیران ویسه نخست

✦

که با من بدش روزگاری نشست

#14

همه نامداران و گردان چین

✦

بجستند با من به آغاز کین

#15

تن من تژاو جفاپیشه خست

✦

نکرد ایچ یاد از نژاد و نشست

#16

چو بهرام گرد این سخن یاد کرد

✦

ببارید گیو از مژه آب زرد

#17

بدادار دارنده سوگند خورد

✦

بروز سپید و شب لاژورد

#18

که جز ترگ رومی نبیند سرم

✦

مگر کین بهرام بازآورم

#19

پر از درد و پر کین بزین برنشست

✦

یکی تیغ هندی گرفته بدست

#20

بدانگه که شد روی گیتی سیاه

✦

تژاو از طلایه برآمد براه

#21

چو از دور گیو دلیرش بدید

✦

عنان را بپیچید و دم درکشید

#22

چو دانست کز لشکر اندر گذشت

✦

ز گردان و گردنکشان دور گشت

#23

سوی او بیفکند پیچان کمند

✦

میان تژاو اندر آمد به بند

#24

بران اندر آورد و برگشت زود

✦

پس آسانش از پشت زین در ربود

#25

بخاک اندر افگند خوار و نژند

✦

فرود آمد و دست کردش به بند

#26

نشست از بر اسپ و او را کشان

✦

پس اندر همی برد چون بیهشان

#27

چنین گفت با او بخواهش تژاو

✦

که با من نماند ای دلیر ایچ تاو

#28

چه کردم کزین بی‌شمار انجمن

✦

شب تیره دوزخ نمودی بمن

#29

بزد بر سرش تازیانه دویست

✦

بدو گفت کین جای گفتار نیست

#30

ندانی همی ای بد شور بخت

✦

که در باغ کین تازه کشتی درخت

#31

که بالاش با چرخ همبر بود

✦

تنش خون خورد بار او سر بود

#32

شکار تو بهرام باید بجنگ

✦

ببینی کنون زخم کام نهنگ

#33

چنین گفت با گیو جنگی تژاو

✦

که تو چون عقابی و من چون چکاو

#34

ز بهرام بر بد نبردم گمان

✦

نه او را بدست من آمد زمان

#35

که من چون رسیدم سواران چین

✦

ورا کشته بودند بر دشت کین

#36

بران بد که بهرام بیجان شدست

✦

ز دردش دل گیو پیچان شدست

#37

کشانش بیارد گیو دلیر

✦

بپیش جگر خسته بهرام شیر

#38

بدو گفت کاینک سر بی‌وفا

✦

مکافات سازم جفا را جفا

#39

سپاس از جهان‌آفرین کردگار

✦

که چندان زمان دیدم از روزگار

#40

که تیره‌روان بداندیش تو

✦

بپردازم اکنون من از پیش تو

#41

همی کرد خواهش بریشان تژاو

✦

همی خواست از کشتن خویش تاو

#42

همی گفت ار ایدونک این کار بود

✦

سر من بخنجر بریدن چه سود

#43

یکی بنده باشم روان ترا

✦

پرستش کنم گوربان ترا

#44

چنین گفت با گیو بهرام شیر

✦

که ای نامور نامدار دلیر

#45

گر ایدونک از وی بمن بد رسید

✦

همان روز مرگش نباید چشید

#46

سر پر گناهش روان داد من

✦

بمان تا کند در جهان یاد من

#47

برادر چو بهرام را خسته دید

✦

تژاو جفا پیشه را بسته دید

#48

خروشید و بگرفت ریش تژاو

✦

بریدش سر از تن بسان چکاو

#49

دل گیو زان پس بریشان بسوخت

✦

روانش ز غم آتشی برفروخت

#50

خروشی برآورد کاندر جهان

✦

که دید این شگفت آشکار و نهان

#51

که گر من کشم ور کشی پیش من

✦

برادر بود گر کسی خویش من

#52

بگفت این و بهرام یل جان بداد

✦

جهان را چنین است ساز ونهاد

#53

عنان بزرگی هرآنکو بجست

✦

نخستین بباید بخون دست شست

#54

اگر خود کشد گر کشندش بدرد

✦

بگرد جهان تا توانی مگرد

#55

خروشان بر اسپ تژاوش ببست

✦

به بیژن سپرد آنگهی برنشست

#56

بیاوردش از جایگاه تژاو

✦

بنزدیک ایران دلش پر ز تاو

#57

چو شد دور زان جایگاه نبرد

✦

بکردار ایوان یکی دخمه کرد

#58

بیاگند مغزش بمشک و عبیر

✦

تنش را بپوشید چینی حریر

#59

برآیین شاهانش بر تخت عاج

✦

بخوابید و آویخت بر سرش تاج

#60

سر دخمه کردند سرخ و کبود

✦

تو گفتی که بهرام هرگز نبود

#61

شد آن لشکر نامور سوگوار

✦

ز بهرام وز گردش روزگار

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما