✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

❖

67 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۷ - گرفتاری سپاه در برف کاسه‌رود، سوزاندن کوه هیزم به دست گیو و کشتن کبوده به تیر بهرام

ازان پس خبر شد بافراسیاب

✦

که شد مرز توران چو دریای آب

سوی کاسه‌رود اندر آمد سپاه

✦

زمین شد ز کین سیاوش سیاه

سپهبد به پیران سالار گفت

✦

که خسرو سخن برگشاد از نهفت

مگر کین سخن را پذیره شویم

✦

همه با درفش و تبیره شویم

وگرنه ز ایران بیاید سپاه

✦

نه خورشید بینیم روشن نه ماه

برو لشکر آور ز هر سو فراز

✦

سخنها نباید که گردد دراز

وزین رو برآمد یکی تندباد

✦

که کس را ز ایران نبد رزم یاد

یکی ابر تند اندر آمد چو گرد

✦

ز سرما همی لب بدندان فسرد

سراپرده و خیمه‌ها گشت یخ

✦

کشید از بر کوه بر برف نخ

#10

بیک هفته کس روی هامون ندید

✦

همه کشور از برف شد ناپدید

#11

خور و خواب و آرامگه تنگ شد

✦

تو گفتی که روی زمین سنگ شد

#12

کسی را نبد یاد روز نبرد

✦

همی اسپ جنگی بکشت و بخورد

#13

تبه شد بسی مردم و چارپای

✦

یکی را نبد چنگ و بازو بجای

#14

بهشتم برآمد بلند آفتاب

✦

جهان شد سراسر چو دریای آب

#15

سپهبد سپه را همی گرد کرد

✦

سخن رفت چندی ز روز نبرد

#16

که ایدر سپه شد ز تنگی تباه

✦

سزد گر برانیم ازین رزمگاه

#17

مبادا برین بوم و برها درود

✦

کلات و سپدکوه گر کاسه رود

#18

ز گردان سرافراز بهرام گفت

✦

که این از سپهبد نشاید نهفت

#19

تو ما را بگفتار خامش کنی

✦

همی رزم پور سیاوش کنی

#20

مکن کژ ابر خیره بر کار راست

✦

بیک جان نگه کن که چندین بکاست

#21

هنوز از بدی تا چه آیدت پیش

✦

به چرم اندر است این زمان گاومیش

#22

سپهبد چنین گفت کاذرگشسپ

✦

نبد نامورتر ز جنگی زرسپ

#23

بلشکر نگه کن که چون ریونیز

✦

که بینی بمردی و دیدار نیز

#24

نه بر بی‌گنه کشته آمد فرود

✦

نوشته چنین بود بود آنچ بود

#25

مرا جام ازو پر می و شیر بود

✦

جوان را ز بالا سخن تیر بود

#26

کنون از گذشته نیاریم یاد

✦

به بیداد شد کشته او گر بداد

#27

چو خلعت ستد گیو گودرز ز شاه

✦

که آن کوه هیزم بسوزد براه

#28

کنونست هنگام آن سوختن

✦

به آتش سپهری برافروختن

#29

گشاده شود راه لشکر مگر

✦

بباشد سپه را بروبر گذر

#30

بدو گفت گیو این سخن رنج نیست

✦

وگر هست هم رنج بی‌گنج نیست

#31

غمی گشت بیژن بدین داستان

✦

نباشم بدین گفت همداستان

#32

مرا با جوانی نباید نشست

✦

بپیری کمر بر میان تو بست

#33

برنج و بسختی بپروردیم

✦

بگفتار هرگز نیازردیم

#34

مرا برد باید بدین کار دست

✦

نشاید تو با رنج و من با نشست

#35

بدو گفت گیو آنک من ساختم

✦

بدین کار گردن برافراختم

#36

کنون ای پسر گاه آرایشست

✦

نه هنگام پیری و بخشایشست

#37

ازین رفتن من ندار ایچ غم

✦

که من کوه خارا بسوزم به دم

#38

بسختی گذشت از در کاسه‌رود

✦

جهان را همه رنج برف آب بود

#39

چو آمد بران کوه هیزم فراز

✦

ندانست بالا و پهناش باز

#40

ز پیکان تیر آتشی برفروخت

✦

بکوه اندر افگند و هیزم بسوخت

#41

ز آتش سه هفته گذرشان نبود

✦

ز تف زبانه ز باد و ز دود

#42

چهارم سپه برگذشتن گرفت

✦

همان آب و آتش نشستن گرفت

#43

سپهبد چو لشکر برو گرد شد

✦

ز آتش براه گروگرد شد

#44

سپاه اندر آمد چنانچون سزد

✦

همه کوه و هامون سراپرده زد

#45

چنانچون ببایست برساختند

✦

ز هر سو طلایه برون تاختند

#46

گروگرد بودی نشست تژاو

✦

سواری که بودیش با شیر تاو

#47

فسیله بدان جایگه داشتی

✦

چنان کوه تا کوه بگذاشتی

#48

خبر شد که آمد ز ایران سپاه

✦

گله برد باید به یکسو ز راه

#49

فرستاد گردی هم اندر شتاب

✦

بنزدیک چوپان افراسیاب

#50

کبوده بدش نام و شایسته بود

✦

بشایستگی نیز بایسته بود

#51

بدو گفت چون تیره گردد سپهر

✦

تو ز ایدر برو هیچ منمای چهر

#52

نگه کن که چندست ز ایران سپاه

✦

ز گردان که دارد درفش و کلاه

#53

ازیدر بر ایشان شبیخون کنیم

✦

همه کوه در جنگ هامون کنیم

#54

کبوده بیامد چو گرد سیاه

✦

شب تیره نزدیک ایران سپاه

#55

طلایه شب تیره بهرام بود

✦

کمندش سر پیل را دام بود

#56

برآورد اسپ کبوده خروش

✦

ز لشکر برافراخت بهرام گوش

#57

کمان را بزه کرد و بفشارد ران

✦

درآمد ز جای آن هیون گران

#58

یکی تیر بگشاد و نگشاد لب

✦

کبوده نبود ایچ پیدا ز شب

#59

بزد بر کمربند چوپان شاه

✦

همی گشت رنگ کبوده سیاه

#60

ز اسپ اندر افتاد و زنهار خواست

✦

بدو گفت بهرام برگوی راست

#61

که ایدر فرستندهٔ تو که بود

✦

کرا خواستی زین بزرگان بسود

#62

ببهرام گفت ار دهی زینهار

✦

بگویم ترا هرچ پرسی ز کار

#63

تژاوست شاها فرستنده‌ام

✦

بنزدیک او من پرستنده‌ام

#64

مکش مر مرا تا نمایمت راه

✦

بجایی که او دارد آرامگاه

#65

بدو گفت بهرام با من تژاو

✦

چو با شیر درنده پیکار گاو

#66

سرش را بخنجر ببرید پست

✦

بفتراک زین کیانی ببست

#67

بلشکر گه آورد و بفگند خوار

✦

نه نام‌آوری بد نه گردی سوار

گفتار اندر داستان فرود سیاوش

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما