بخش ۴ - آگاهی فرود از آمدن سپاه طوس، پند جریره به کین‌خواهی و شناسایی سران با تخوار
#1
پس آگاهی آمد بنزد فرود
✦
که شد روی خورشید تابان کبود
#2
ز نعل ستوران وز پای پیل
✦
جهان شد بکردار دریای نیل
#3
چو بشنید ناکار دیده جوان
✦
دلش گشت پر درد و تیره روان
#4
بفرمود تا هرچ بودش یله
✦
هیونان وز گوسفندان گله
#5
فسیله ببند اندر آرند نیز
✦
نماند ایچ بر کوه و بر دشت چیز
#6
همه پاک سوی سپد کوه برد
✦
ببند اندرون سوی انبوه برد
#7
جریره زنی بود مام فرود
✦
ز بهر سیاوش دلش پر ز دود
#8
بر مادر آمد فرود جوان
✦
بدو گفت کای مام روشن‌روان
#9
از ایران سپاه آمد و پیل و کوس
✦
بپیش سپه در سرافراز طوس
#10
چه گویی چه باید کنون ساختن
✦
نباید که آرد یکی تاختن
#11
جریره بدو گفت کای رزمساز
✦
بدین روز هرگز مبادت نیاز
#12
بایران برادرت شاه نوست
✦
جهاندار و بیدار کیخسروست
#13
ترا نیک داند به نام و گهر
✦
ز هم خون وز مهرهٔ یک پدر
#14
برادرت گر کینه جوید همی
✦
روان سیاوش بشوید همی
#15
گر او کینه جوید همی از نیا
✦
ترا کینه زیباتر و کیمیا
#16
برت را بخفتان رومی بپوش
✦
برو دل پر از جوش و سر پر خروش
#17
به پیش سپاه برادر برو
✦
تو کینخواه نو باش و او شاه نو
#18
که زیبد کز این غم بنالد پلنگ
✦
ز دریا خروشان برآید نهنگ
#19
وگر مرغ با ماهیان اندر آب
✦
بخوانند نفرین به افراسیاب
#20
که اندر جهان چون سیاوش سوار
✦
نبندد کمر نیز یک نامدار
#21
به گردی و مردی و جنگ و نژاد
✦
باورنگ و فرهنگ و سنگ و بداد
#22
بدو داد پیران مرا از نخست
✦
وگر نه ز ترکان همی زن نجست
#23
نژاد تو از مادر و از پدر
✦
همه تاجدار و همه نامور
#24
تو پور چنان نامور مهتری
✦
ز تخم کیانی و کی‌منظری
#25
کمربست باید بکین پدر
✦
بجای آوریدن نژاد و گهر
#26
چنین گفت ازان پس بمادر فرود
✦
کز ایران سخن با که باید سرود
#27
که باید که باشد مرا پایمرد
✦
ازین سرفرازان روز نبرد
#28
کز ایشان ندانم کسی را بنام
✦
نیامد بر من درود و پیام
#29
بدو گفت ز ایدر برو با تخوار
✦
مدار این سخن بر دل خویش خوار
#30
کز ایران که و مه شناسد همه
✦
بگوید نشان شبان و رمه
#31
ز بهرام وز زنگهٔ شاوران
✦
نشان جو ز گردان و جنگ‌آوران
#32
همیشه سر و نام تو زنده باد
✦
روان سیاوش فروزنده باد
#33
ازین هر دو هرگز نگشتی جدای
✦
کنارنگ بودند و او پادشای
#34
نشان خواه ازین دو گو سرفراز
✦
کز ایشان مرا و ترا نیست راز
#35
سران را و گردنکشان را بخوان
✦
می و خلعت آرای و بالا و خوان
#36
ز گیتی برادر ترا گنج بس
✦
همان کین و آیین به بیگانه کس
#37
سپه را تو باش این زمان پیش رو
✦
تویی کینه‌خواه جهاندار نو
#38
ترا پیش باید بکین ساختن
✦
کمر بر میان بستن و تاختن
#39
بدو گفت رای تو ای شیر زن
✦
درفشان کند دوده و انجمن
#40
چو برخاست آوای کوس از چرم
✦
جهان کرد چون آبنوس از میم
#41
یکی دیده‌بان آمد از دیده‌گاه
✦
سخن گفت با او ز ایران سپاه
#42
که دشت و در و کوه پر لشکرست
✦
تو خورشید گویی ببند اندرست
#43
ز دربند دژ تا بیابان گنگ
✦
سپاهست و پیلان و مردان جنگ
#44
فرود از در دژ فرو هشت بند
✦
نگه کرد لشکر ز کوه بلند
#45
وزان پس بیامد در دژ ببست
✦
یکی بارهٔ تیز رو بر نشست
#46
برفتند پویان تخوار و فرود
✦
جوان را سر بخت بر گرد بود
#47
از افراز چون کژ گردد سپهر
✦
نه تندی بکار آید از بن نه مهر
#48
گزیدند تیغ یکی برز کوه
✦
که دیدار بد یکسر ایران گروه
#49
جوان با تخوار سرایند گفت
✦
که هر چت بپرسم نباید نهفت
#50
کنارنگ وز هرک دارد درفش
✦
خداوند گوپال و زرینه کفش
#51
چو بینی به من نام ایشان بگوی
✦
کسی را که دانی از ایران بروی
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.