#1
پس آگاهی آمد بنزد فرود
✦
که شد روی خورشید تابان کبود
“Then news arrived unto Prince Farud that the radiant sun's face had turned dark indigo with dust.”
#2
ز نعل ستوران وز پای پیل
✦
جهان شد بکردار دریای نیل
“From the hooves of chargers and the feet of war-elephants, the wide world became like the dark River Nile.”
#3
چو بشنید ناکار دیده جوان
✦
دلش گشت پر درد و تیره روان
“When the inexperienced youth heard this, his heart filled with sorrow and his spirit grew dark.”
#4
بفرمود تا هرچ بودش یله
✦
هیونان وز گوسفندان گله
“He commanded that whatever livestock he had roaming free—the noble camels and the flocks of sheep—”
#5
فسیله ببند اندر آرند نیز
✦
نماند ایچ بر کوه و بر دشت چیز
“And all droves of horses be brought under lock, leaving nothing remaining upon mountain or plain.”
#6
همه پاک سوی سپد کوه برد
✦
ببند اندرون سوی انبوه برد
“He drove them all safely toward the White Mountain (Sepid-Kuh) and secured them in dense enclosures.”
#7
جریره زنی بود مام فرود
✦
ز بهر سیاوش دلش پر ز دود
“Jarireh was the mother of Farud, her heart ever burning with grief for Siyavash.”
#8
بر مادر آمد فرود جوان
✦
بدو گفت کای مام روشن‌روان
“Young Farud came before his mother and said to her: 'O mother of radiant soul!'”
#9
از ایران سپاه آمد و پیل و کوس
✦
بپیش سپه در سرافراز طوس
“'An army has come from Iran with war elephants and drums, led at its vanguard by exalted Tus!'”
#10
چه گویی چه باید کنون ساختن
✦
نباید که آرد یکی تاختن
“'What say you? What must we now prepare, lest he launch a sudden raid upon us?'”
#11
جریره بدو گفت کای رزمساز
✦
بدین روز هرگز مبادت نیاز
“Jarireh said to him: 'O warrior son! May you never stand in need of fear on such a day!'”
#12
بایران برادرت شاه نوست
✦
جهاندار و بیدار کیخسروست
“'In Iran, your half-brother is the new king—Kay Khosrow, the vigilant lord of the world.'”
#13
ترا نیک داند به نام و گهر
✦
ز هم خون وز مهرهٔ یک پدر
“'He knows you well by name and lineage, bound by the same blood and the gem of the same father.'”
#14
برادرت گر کینه جوید همی
✦
روان سیاوش بشوید همی
“'If your brother seeks vengeance, he gladdens and purifies the soul of Siyavash.'”
#15
گر او کینه جوید همی از نیا
✦
ترا کینه زیباتر و کیمیا
“'If he seeks vengeance against your grandsire, vengeance is even more precious and noble for you!'”
#16
برت را بخفتان رومی بپوش
✦
برو دل پر از جوش و سر پر خروش
“'Clothe your chest in Roman armor; go forth with a boiling heart and a head full of battle-cries!'”
#17
به پیش سپاه برادر برو
✦
تو کینخواه نو باش و او شاه نو
“'Go before your brother's host; be you the new avenger, and he the new king!'”
#18
که زیبد کز این غم بنالد پلنگ
✦
ز دریا خروشان برآید نهنگ
“'For it is fitting that leopards wail in grief over this sorrow, and crocodiles emerge bellowing from the ocean,'”
#19
وگر مرغ با ماهیان اندر آب
✦
بخوانند نفرین به افراسیاب
“'And that birds alongside fish beneath the waters chant bitter curses upon Afrasiab!'”
#20
که اندر جهان چون سیاوش سوار
✦
نبندد کمر نیز یک نامدار
“'For never in this world will any famous knight belt his waist to equal a rider like Siyavash,'”
#21
به گردی و مردی و جنگ و نژاد
✦
باورنگ و فرهنگ و سنگ و بداد
“'In chivalry, valor, warfare, bloodline, royal glory, wisdom, dignity, and justice.'”
#22
بدو داد پیران مرا از نخست
✦
وگر نه ز ترکان همی زن نجست
“'Piran gave me to him at first; otherwise he never sought a wife among the Turks.'”
#23
نژاد تو از مادر و از پدر
✦
همه تاجدار و همه نامور
“'Your lineage on both mother's and father's side consists of crowned monarchs and renowned lords.'”
#24
تو پور چنان نامور مهتری
✦
ز تخم کیانی و کی‌منظری
“'You are the son of such a world-renowned chieftain, of the Kayanid seed and royal presence.'”
#25
کمربست باید بکین پدر
✦
بجای آوریدن نژاد و گهر
“'You must belt yourself to seek your father's blood-revenge, fulfilling the duty of your lineage and noble origin.'”
#26
چنین گفت ازان پس بمادر فرود
✦
کز ایران سخن با که باید سرود
“Thereupon Farud said to his mother: 'With whom among the Iranians should I speak?'”
#27
که باید که باشد مرا پایمرد
✦
ازین سرفرازان روز نبرد
“'Who among these exalted champions of battle should serve as my advocate and guide?'”
#28
کز ایشان ندانم کسی را بنام
✦
نیامد بر من درود و پیام
“'For I know none of them by name, nor has greeting or message reached me from them.'”
#29
بدو گفت ز ایدر برو با تخوار
✦
مدار این سخن بر دل خویش خوار
“She said to him: 'Go hence accompanied by Tokhar, and do not hold this counsel light in your heart.'”
#30
کز ایران که و مه شناسد همه
✦
بگوید نشان شبان و رمه
“'For he knows all the high and low of Iran, and can describe every mark of shepherd and flock.'”
#31
ز بهرام وز زنگهٔ شاوران
✦
نشان جو ز گردان و جنگ‌آوران
“'Seek news of Bahram and Zangeh-ye Shavaran from among the warriors and heroes.'”
#32
همیشه سر و نام تو زنده باد
✦
روان سیاوش فروزنده باد
“'May your head and name abide forever alive, and may the soul of Siyavash shine bright!'”
#33
ازین هر دو هرگز نگشتی جدای
✦
کنارنگ بودند و او پادشای
“'Siyavash was never parted from these two; they served as lieutenants while he was prince.'”
#34
نشان خواه ازین دو گو سرفراز
✦
کز ایشان مرا و ترا نیست راز
“'Seek guidance from these two exalted knights, for between them and us there are no secrets.'”
#35
سران را و گردنکشان را بخوان
✦
می و خلعت آرای و بالا و خوان
“'Invite the chieftains and leaders; prepare wine, robes of honor, elevated seats, and banquets.'”
#36
ز گیتی برادر ترا گنج بس
✦
همان کین و آیین به بیگانه کس
“'Your brother is treasure enough for you in this world; leave vengeance and stern custom for strangers.'”
#37
سپه را تو باش این زمان پیش رو
✦
تویی کینه‌خواه جهاندار نو
“'Be you the vanguard for the army at this hour; you are the blood-avenger of the new world-ruler!'”
#38
ترا پیش باید بکین ساختن
✦
کمر بر میان بستن و تاختن
“'You must step forward to seek vengeance, girding your waist and riding forth.'”
#39
بدو گفت رای تو ای شیر زن
✦
درفشان کند دوده و انجمن
“Farud said to her: 'Your wisdom, O lion-woman, illuminates our house and assembly!'”
#40
چو برخاست آوای کوس از چرم
✦
جهان کرد چون آبنوس از میم
“When the thunder of war drums rose from the leather, the world turned black as ebony from the dust.”
#41
یکی دیده‌بان آمد از دیده‌گاه
✦
سخن گفت با او ز ایران سپاه
“A scout arrived from the lookout tower and spoke to Farud concerning the host of Iran,”
#42
که دشت و در و کوه پر لشکرست
✦
تو خورشید گویی ببند اندرست
“'That plain, valley, and mountain are filled with troops; you would say the sun itself is held in chains!'”
#43
ز دربند دژ تا بیابان گنگ
✦
سپاهست و پیلان و مردان جنگ
“'From the pass of the fortress to the desert of Gang, there are troops, war-elephants, and fighting men.'”
#44
فرود از در دژ فرو هشت بند
✦
نگه کرد لشکر ز کوه بلند
“Farud released the heavy iron chains of the fortress gate and gazed upon the host from the high mountain.”
#45
وزان پس بیامد در دژ ببست
✦
یکی بارهٔ تیز رو بر نشست
“Thereupon he came and secured the fortress gate, mounting a swift-footed charger.”
#46
برفتند پویان تخوار و فرود
✦
جوان را سر بخت بر گرد بود
“Hastening on, Takhvar and Forud departed, while destiny spun a dark web around the youth's head.”
#47
از افراز چون کژ گردد سپهر
✦
نه تندی بکار آید از بن نه مهر
“When the high heavens turn askew with ill fate, neither fierce anger avails nor gentle warmth.”
#48
گزیدند تیغ یکی برز کوه
✦
که دیدار بد یکسر ایران گروه
“They chose the crest of a lofty mountain from which the entire host of Iran was in full view.”
#49
جوان با تخوار سرایند گفت
✦
که هر چت بپرسم نباید نهفت
“The youth spoke to the eloquent Takhvar: 'Whatever I ask of thee, thou must not conceal from me.'”
#50
کنارنگ وز هرک دارد درفش
✦
خداوند گوپال و زرینه کفش
“'Every marchlord and bearer of a banner, every lord of the heavy mace and golden boots—'”
#51
چو بینی به من نام ایشان بگوی
✦
کسی را که دانی از ایران بروی
“'As thou seest them, reveal to me their names—whomever among the Iranians thou canst recognize by face.'”