#1
ز لشکر بسی زینهاری شدند
✦
به نزدیک خاقان به زاری شدند
“Many from the army sought quarter, coming before the Khagan in lamentation.”
#2
برادر بیامد به نزدیک اوی
✦
که ای نامور مهتر جنگ جوی
“The Khagan’s brother came to him, saying: 'O renowned and warlike chieftain,'”
#3
سپاه دلاور به ایران کشید
✦
بسی زینهاری بر ما رسید
“'The brave host is marching toward Iran, and a multitude of refugees has come upon us.'”
#4
ازین ننگ تا جاودان بر درت
✦
بخندد همی لشکر و کشورت
“'Because of this shame, forever at your gate, your army and realm shall laugh in mockery.'”
#5
سپهدار چین کان سخنها شنید
✦
شد از خشم رنگ رخش ناپدید
“When the commander of China heard these words, the color drained from his face in fury.”
#6
بدو گفت بشتاب و برکش سپاه
✦
نگه کن که لشکر کجا شد به راه
“He said to him: 'Hasten and mobilize the army; see which way that host has departed.'”
#7
بریشان رسی هیچ تندی مکن
✦
نخستین فراز آر شیرین سخن
“'When you reach them, do not act with violence; at first, offer them sweet words.'”
#8
ازیشان نداند کسی راه ما
✦
مگر بشکنی پشت بدخواه ما
“'None of them knows our intent, unless you break the back of our enemy.'”
#9
به خوبی سخن گوی و بنوازشان
✦
به مردانگی سر بر افرازشان
“'Speak graciously to them and treat them gently, elevating them with noble knightliness.'”
#10
وگر هیچ سازد کسی با تو جنگ
✦
تو مردی کن و دور باش از درنگ
“'And if anyone dares to wage war against you, display your valor and cast away hesitation.'”
#11
ازیشان یکی گورستان کن به مرو
✦
که گردد زمین همچو پر تذرو
“'Turn Marv into a graveyard for them, so that the earth turns as red as a pheasant's wing.'”
#12
بیامد سپهدار با شش هزار
✦
گزیده ز ترکان جنگی سوار
“The commander set forth with six thousand chosen Turkic war-riders.”
#13
به روز چهارم بریشان رسید
✦
زن شیر دل چون سپه را بدید
“On the fourth day he reached them; when the lion-hearted woman saw the approaching army,”
#14
ازیشان به دل بر نکرد ایچ یاد
✦
زلشکر سوی ساربان شد چوباد
“She felt no fear in her heart; like the wind, she rushed from the army toward the camel-drivers.”
#15
یکایک بنه از پس پشت کرد
✦
بیامد نگه کرد جای نبرد
“She placed the baggage behind her, came forward, and surveyed the battlefield.”
#16
سلیح برادر به پوشید زن
✦
نشست از بر باره گام زن
“The woman put on her brother's armor and mounted her swift-pacing steed.”
#17
دو لشکر برابر کشیدند صف
✦
همه جانها برنهاده به کف
“The two armies drew up their ranks facing each other, all carrying their lives in the palms of their hands.”
#18
به پیش سپاه اندر آمد تبرگ
✦
که خاقان ورا خواندی پیر گرگ
“Ahead of the army rode Tabarg, whom the Khagan used to call the 'Old Wolf.'”
#19
به ایرانیان گفت کان پاک زن
✦
مگر نیست با این بزرگ انجمن
“He said to the Iranians: 'Is that pure woman not present among this great assembly?'”
#20
بشد گردیه با سلیح گران
✦
میان بسته برسان جنگاوران
“Gordiye rode forth clad in heavy armor, her waist girded like a fierce warrior.”
#21
دلاور تبرگش ندانست باز
✦
بزد پاشنه شد بر او فراز
“Bold Tabarg did not recognize her; he spurred his horse and approached her.”
#22
چنین گفت کان خواهرکشته شاه
✦
کجا جویمش در میان سپاه
“He said: 'Where in this army shall I find the sister of the slain king?'”
#23
که با او مرا هست چندی سخن
✦
چه از نو چه از روزگار کهن
“'For I have a message for her, concerning both new matters and ancient times.'”
#24
بدو گردیه گفت اینک منم
✦
که بر شیر درنده اسپ افگنم
“Gordiye replied: 'Here am I—the one who would ride her steed against a roaring lion!'”
#25
چو بشنید آواز او را تبرگ
✦
بران اسپ جنگی چو شیر سترگ
“When Tabarg heard her voice upon that warhorse, looking like a mighty lion,”
#26
شگفت آمدش گفت خاقان چین
✦
تو را کرد زین پادشاهی گزین
“He marvelled and said: 'The Khagan of China chose you out of all this kingdom,'”
#27
بدان تا تو باشی ورا یادگار
✦
ز بهرام شیر آن گزیده سوار
“'So that you might remain as a living memory for him of Bahram the lion, that elite rider.'”
#28
همی‌گفت پاداش آن نیکوی
✦
بجای آورم چون سخن بشنوی
“'He said: "I shall reward that goodness if you listen to my message."'”
#29
مرا گفت بشتاب و او را بگوی
✦
که گر زآنک گفتم ندیدی تو روی
“'He bade me hasten and say to her: If you turn away from what I have offered,'”
#30
چنان دان که این خود نگفتم ز بن
✦
مگر نیز باز آمدم زان سخن
“'Know that it is as though I never spoke it at all, and I have retracted my offer.'”
#31
ازین مرز رفتن مرا روی نیست
✦
مکن آرزو گر تو را شوی نیست
“'It is not proper for you to leave this border; do not harbor such desire if you seek no husband.'”
#32
سخنها برین گونه پیوند کن
✦
وگر پند نپذیردت بند کن
“'Speak to her thus, and if she accepts not counsel, bind her in chains.'”
#33
همان را که او را بدان داشتست
✦
سخنها ز اندازه بگذاشتست
“'And as for the one who has urged her on this path, his words have far exceeded all bounds.'”
#34
بدو گردیه گفت کز رزمگاه
✦
به یکسو شویم از میان سپاه
“Gordiye said to him: 'Let us step aside from the battlefield, away from the middle of the army,'”
#35
سخن هرچ گفتی تو پاسخ دهم
✦
تو را اندرین رای فرخ نهم
“'So I may answer all that you have said, and commend your good counsel.'”
#36
ز پیش سپاه اندر آمد تبرگ
✦
بیامد بر نامدار سترگ
“Tabarg rode out from the front of the army and approached the formidable heroine.”
#37
چو تنها بدیدش زن چاره جوی
✦
از آن مغفر تیره بگشاد روی
“When the resourceful woman saw him alone, she uncovered her face from beneath the dark helmet.”
#38
بدو گفت بهرام را دیده‌ای
✦
سواری و رزمش پسندیده ای
“She said to him: 'Have you ever seen Bahram, or admired his horsemanship and combat?'”
#39
مرا بود هم مادر و هم پدر
✦
کنون روزگار وی آمد به سر
“'He was to me both mother and father; now his days have come to an end.'”
#40
کنون من تو را آزمایش کنم
✦
یکی سوی رزمت نمایش کنم
“'Now I shall put you to the test, and display my battle prowess before you!'”
#41
اگر از در شوی یابی بگوی
✦
همانا مرا خود پسندست شوی
“'If you are worthy of being a husband, speak! For indeed a fine husband is pleasing to me.'”
#42
بگفت این وزان پس برانگیخت اسپ
✦
پس او همی‌تاخت ایزد گشسپ
“Saying this, she spurred her steed; and behind her charged Izad Goshasp!”
#43
یکی نیزه زد بر کمربند اوی
✦
که بگسست خفتان و پیوند اوی
“She struck a spear right into his belt, shattering his chainmail and rending his body!”
#44
یلان سینه با آن گزیده سپاه
✦
برانگیخت اسپ اندر آن رزمگاه
“Yelan Sine with that elite host charged their horses into the field of battle.”
#45
همه لشکر چین بهم بر شکست
✦
بسی کشت و افگند و چندی بخست
“They broke the entire army of China, slaying many, felling others, and wounding a multitude.”
#46
دو فرسنگ لشکر همی‌شد ز پس
✦
بر اسپان نماندند بسیار کس
“For two leagues the fleeing army was pursued, and few remained atop their horses.”
#47
سراسر همه دشت شد رود خون
✦
یکی بی‌سر و دیگری سرنگون
“The entire plain became a river of blood, with severed heads lying everywhere and fallen corpses strewn about.”