✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖

68 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۳۹ - رسیدن بهرام چوبینه به دربار خاقان چین، پیمان یاری و چالش تیر با مقاتوره

کنون داستانهای دیرینه گوی

✦

سخنهای بهرام چوبینه گوی

که چون او سوی شهر ترکان رسید

✦

به نزد دلیر و بزرگان رسید

ز گردان بیدار دل ده هزار

✦

پذیره شدندش گزیده سوار

پسر با برادرش پیش اندرون

✦

ابا هر یکی موبدی رهنمون

چو آمد بر تخت خاقان فراز

✦

برو آفرین کرد و بردش نماز

چو خاقان ورا دید برپای جست

✦

ببوسید و بسترد رویش بدست

بپرسید بسیارش از رنج راه

✦

ز کار و ز پیکار شاه و سپاه

هم ایزد گشسپ و یلان سینه را

✦

بپرسید و خراد برزینه را

چو بهرام برتخت سیمین نشست

✦

گرفت آن زمان دست خاقان بدست

#10

بدو گفت کای مهتر بافرین

✦

سپهدار ترکان و سالار چین

#11

تو دانی که از شهریار جهان

✦

نباشد کسی ایمن اندر نهان

#12

بر آساید از گنج و بگزایدش

✦

تن آسان کند رنج بفزایدش

#13

گر ایدون که اندر پذیری مرا

✦

بهرنیک و بد دست‌گیری مرا

#14

بدین مرز بی‌یار یار توام

✦

بهر نیک و بد غمگسار توام

#15

وگر هیچ رنج آیدت بگذرم

✦

زمین را سراسر بپی بسپرم

#16

گر ایدون که باشی تو همداستان

✦

از ایدر شوم تا به هندوستان

#17

بدو گفت خاقان که ای سرفراز

✦

بدین روز هرگز مبادت نیاز

#18

بدارم تو را همچو پیوند خویش

✦

چه پیوند برتر ز فرزند خویش

#19

همه بوم با من بدین یاورند

✦

اگر کهترانند اگر مهترند

#20

تو را بر سران سرفرازی دهم

✦

هم از مهتران بی‌نیازی دهم

#21

بدین نیز بهرام سوگند خواست

✦

زیان بود بر جان او بند خواست

#22

بدو گفت خاقان به برتر خدای

✦

که هست او مرا و تو را رهنمای

#23

که تا زنده‌ام ویژه یار توام

✦

بهر نیک و بد غمگسار توام

#24

ازان پس دو ایوان بیاراستند

✦

زهر گونه‌ای جامه‌ها خواستند

#25

پرستنده و پوشش و خوردنی

✦

ز چیزی که بایست گستردنی

#26

ز سیمین و زرین که آید به کار

✦

ز دینار وز گوهر شاهوار

#27

فرستاد خاقان به نزدیک اوی

✦

درخشنده شد جان تاریک اوی

#28

به چوگان و مجلس به دشت شکار

✦

نرفتی مگر کو بدی غمگسار

#29

برین گونه بر بود خاقان چین

✦

همی‌خواند بهرام را آفرین

#30

یکی نامبردار بد یار اوی

✦

برزم اندرون دست بردار اوی

#31

ازو مه به گوهر مقاتوره نام

✦

که خاقان ازو یافتی نام و کام

#32

به شبگیر نزدیک خاقان شدی

✦

دولب را به انگشت خود بر زدی

#33

بران سان که کهتر کند آفرین

✦

بران نامبردار سالار چین

#34

هم آنگه زدینار بردی هزار

✦

ز گنج جهاندیده نامدار

#35

همی‌دید بهرام یک چندگاه

✦

به خاقان همی‌کرد خیره نگاه

#36

بخندید یک روز گفت ای بلند

✦

توی بر مهان جهان ارجمند

#37

بهر بامدادی بهنگام بار

✦

چنین مرد دینار خواهد هزار

#38

ببخشش گرین بیستگانی بود

✦

همه بهر او زرکانی بود

#39

بدو گفت خاقان که آیین ما

✦

چنین است و افروزش دین ما

#40

که از ما هر آنکس که جنگی ترست

✦

به هنگام سختی درنگی ترست

#41

چو خواهد فزونی نداریم باز

✦

ز مردان رزم آور جنگ ساز

#42

فزونی مر او راست برما کنون

✦

بدینار خوانیم بر وی فسون

#43

چو زو بازگیرم بجوشد سپاه

✦

ز لشکر شود روز روشن سیاه

#44

جهانجوی گفت ای سر انجمن

✦

تو کردی و را خیره بر خویشتن

#45

چو باشد جهاندار بیدار و گرد

✦

عنان را به کهتر نباید سپرد

#46

اگر زو رهانم تو را شایدت

✦

وگر ویژه آزرم او بایدت

#47

بدو گفت خاقان که فرمان تو راست

✦

بدین آرزو رای و پیمان تو راست

#48

مرا گر توانی رهانید ازوی

✦

سرآورده باشی همه گفت و گوی

#49

بدو گفت بهرام که اکنون پگاه

✦

چو آید مقاتوره دینار خواه

#50

مخند و بر و هیچ مگشای چشم

✦

مده پاسخ و گر دهی جز به خشم

#51

گذشت آن شب و بامداد پگاه

✦

بیامد مقاتوره نزدیک شاه

#52

جهاندار خاقان بدو ننگرید

✦

نه گفتار آن ترک جنگی شنید

#53

ز خاقان مقاتوره آمد بخشم

✦

یکایک برآشفت و بگشاد چشم

#54

بخاقان چین گفت کای نامدار

✦

چرا گشتم امروز پیش تو خوار

#55

همانا که این مهتر پارسی

✦

که آمد بدین مرز با یار سی

#56

بکوشد همی تا بپیچی ز داد

✦

سپاه تو را داد خواهد بباد

#57

بدو گفت بهرام که ای جنگوی

✦

چرا تیزگشتی بدین گفت وگوی

#58

چو خاقان برد راه و فرمان من

✦

خرد را نپیچد ز پیمان من

#59

نمانم که آیی تو هر بامداد

✦

تن آسان دهی گنج او را به باد

#60

بران نه که هستی تو سیصد سوار

✦

به رزم اندرون شیرجویی شکار

#61

نیرزد که هر بامداد پگاه

✦

به خروار دینار خواهی ز شاه

#62

مقاتوره بشنید گفتار اوی

✦

سرش گشت پرکین ز آزار اوی

#63

بخشم و به تندی بیازید چنگ

✦

ز ترکش برآورد تیر خدنگ

#64

به بهرام گفت این نشان منست

✦

برزم اندرون ترجمان منست

#65

چو فردا بیایی بدین بارگاه

✦

همی‌دار پیکان ما را نگاه

#66

چو بشنید بهرام شد تیز چنگ

✦

یکی تیر پولاد پیکان خدنگ

#67

بدو داد و گفتا که این یادگار

✦

بدار و ببین تا کی آید به کار

#68

مقاتوره از پیش خاقان برفت

✦

بیامد سوی خرگه خویش تفت

پادشاهی خسرو پرویز

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما