بخش ۱۷ - آمدن سیندخت نزد سام با هدایا و شفاعت برای کابل و پذیرش وصلت زال و رودابه

#1

چو شد ساخته کار خود بر نشست

✦

چو گردی به مردی میان را ببست

#2

یکی ترگ رومی به سر بر نهاد

✦

یکی باره زیراندرش همچو باد

#3

بیامد گرازان به درگاه سام

✦

نه آواز داد و نه برگفت نام

#4

به کار آگهان گفت تا ناگهان

✦

بگویند با سرفراز جهان

#5

که آمد فرستاده‌ای کابلی

✦

به نزد سپهبد یل زابلی

#6

ز مهراب گرد آوریده پیام

✦

به نزد سپهبد جهانگیر سام

#7

بیامد بر سام یل پرده‌دار

✦

بگفت و بفرمود تا داد بار

#8

فرود آمد از اسپ سیندخت و رفت

✦

به پیش سپهبد خرامید تفت

#9

زمین را ببوسید و کرد آفرین

✦

ابر شاه و بر پهلوان زمین

#10

نثار و پرستنده و اسپ و پیل

✦

رده بر کشیده ز در تا دو میل

#11

یکایک همه پیش سام آورید

✦

سر پهلوان خیره شد کان بدید

#12

پر اندیشه بنشست برسان مست

✦

بکش کرده دست و سرافگنده پست

#13

که جایی کجا مایه چندین بود

✦

فرستادن زن چه آیین بود

#14

گراین خواسته زو پذیرم همه

✦

ز من گردد آزرده شاه رمه

#15

و گر بازگردانم از پیش زال

✦

برآرد به کردار سیمرغ بال

#16

برآورد سر گفت کاین خواسته

✦

غلامان و پیلان آراسته

#17

برید این به گنجور دستان دهید

✦

به نام مه کابلستان دهید

#18

پری روی سیندخت بر پیش سام

✦

زبان کرد گویا و دل شادکام

#19

چو آن هدیه‌ها را پذیرفته دید

✦

رسیده بهی و بدی رفته دید

#20

سه بت روی با او به یک جا بدند

✦

سمن پیکر و سرو بالا بدند

#21

گرفته یکی جام هر یک به دست

✦

بفرمود کامد به جای نشست

#22

به پیش سپهبد فرو ریختند

✦

همه یک به دیگر برآمیختند

#23

چو با پهلوان کار بر ساختند

✦

ز بیگانه خانه بپرداختند

#24

چنین گفت سیندخت با پهلوان

✦

که با رای تو پیر گردد جوان

#25

بزرگان ز تو دانش آموختند

✦

به تو تیرگیها برافروختند

#26

به مهر تو شد بسته دست بدی

✦

به گرزت گشاده ره ایزدی

#27

گنهکار گر بود مهراب بود

✦

ز خون دلش دیده سیراب بود

#28

سر بیگناهان کابل چه کرد

✦

کجا اندر آورد باید بگرد

#29

همه شهر زنده برای تواند

✦

پرستنده و خاک پای تواند

#30

ازان ترس کو هوش و زور آفرید

✦

درخشنده ناهید و هور آفرید

#31

نیاید چنین کارش از تو پسند

✦

میان را به خون ریختن در مبند

#32

بدو سام یل گفت با من بگوی

✦

ازان کت بپرسم بهانه مجوی

#33

تو مهراب را کهتری گر همال

✦

مر آن دخت او را کجا دید زال

#34

به روی و به موی و به خوی و خرد

✦

به من گوی تا باکی اندر خورد

#35

ز بالا و دیدار و فرهنگ اوی

✦

بران سان که دیدی یکایک بگوی

#36

بدو گفت سیندخت کای پهلوان

✦

سر پهلوانان و پشت گوان

#37

یکی سخت پیمانت خواهم نخست

✦

که لرزان شود زو بر و بوم و رست

#38

که از تو نیاید به جانم گزند

✦

نه آنکس که بر من بود ارجمند

#39

مرا کاخ و ایوان آباد هست

✦

همان گنج و خویشان و بنیاد هست

#40

چو ایمن شوم هر چه گویی بگوی

✦

بگویم بجویم بدین آب روی

#41

نهفته همه گنج کابلستان

✦

بکوشم رسانم به زابلستان

#42

جزین نیز هر چیز کاندر خورد

✦

ببیند ز من مهتر پر خرد

#43

گرفت آن زمان سام دستش به دست

✦

ورا نیک بنواخت و پیمان ببست

#44

چو بشنید سیندخت سوگند او

✦

همان راست گفتار و پیوند او

#45

زمین را ببوسید و بر پای خاست

✦

بگفت آنچه اندر نهان بود راست

#46

که من خویش ضحاکم ای پهلوان

✦

زن گرد مهراب روشن روان

#47

همان مام رودابهٔ ماه روی

✦

که دستان همی جان فشاند بروی

#48

همه دودمان پیش یزدان پاک

✦

شب تیره تا برکشد روز چاک

#49

همی بر تو بر خواندیم آفرین

✦

همان بر جهاندار شاه زمین

#50

کنون آمدم تا هوای تو چیست

✦

ز کابل ترا دشمن و دوست کیست

#51

اگر ما گنهکار و بدگوهریم

✦

بدین پادشاهی نه اندر خوریم

#52

من اینک به پیش توام مستمند

✦

بکش گر کشی ور ببندی ببند

#53

دل بیگناهان کابل مسوز

✦

کجا تیره روز اندر آید به روز

#54

سخنها چو بشنید ازو پهلوان

✦

زنی دید با رای و روشن روان

#55

به رخ چون بهار و به بالا چو سرو

✦

میانش چو غرو و به رفتن تذرو

#56

چنین داد پاسخ که پیمان من

✦

درست است اگر بگسلد جان من

#57

تو با کابل و هر که پیوند تست

✦

بمانید شادان دل و تن‌درست

#58

بدین نیز همداستانم که زال

✦

ز گیتی چو رودابه جوید همال

#59

شما گرچه از گوهر دیگرید

✦

همان تاج و اورنگ را در خورید

#60

چنین است گیتی وزین ننگ نیست

✦

ابا کردگار جهان جنگ نیست

#61

چنان آفریند که آیدش رای

✦

نمانیم و ماندیم با های های

#62

یکی بر فراز و یکی در نشیب

✦

یکی با فزونی یکی با نهیب

#63

یکی از فزایش دل آراسته

✦

ز کمی دل دیگری کاسته

#64

یکی نامه با لابهٔ دردمند

✦

نبشتم به نزدیک شاه بلند

#65

به نزد منوچهر شد زال زر

✦

چنان شد که گفتی برآورده پر

#66

به زین اندر آمد که زین را ندید

✦

همان نعل اسپش زمین را ندید

#67

بدین زال را شاه پاسخ دهد

✦

چو خندان شود رای فرخ نهد

#68

که پروردهٔ مرغ بی‌دل شدست

✦

از آب مژه پای در گل شدست

#69

عروس ار به مهر اندرون همچو اوست

✦

سزد گر برآیند هر دو ز پوست

#70

یکی روی آن بچهٔ اژدها

✦

مرا نیز بنمای و بستان بها

#71

بدو گفت سیندخت اگر پهلوان

✦

کند بنده را شاد و روشن روان

#72

چماند به کاخ من اندر سمند

✦

سرم بر شود به آسمان بلند

#73

به کابل چنو شهریار آوریم

✦

همه پیش او جان نثار آوریم

#74

لب سام سیندخت پرخنده دید

✦

همه بیخ کین از دلش کنده دید

#75

نوندی دلاور به کردار باد

✦

برافگند و مهراب را مژده داد

#76

کز اندیشهٔ بد مکن یاد هیچ

✦

دلت شاد کن کار مهمان بسیچ

#77

من اینک پس نامه اندر دمان

✦

بیایم نجویم به ره بر زمان

#78

دوم روز چون چشمهٔ آفتاب

✦

بجنبید و بیدار شد سر ز خواب

#79

گرانمایه سیندخت بنهاد روی

✦

به درگاه سالار دیهیم جوی

#80

روارو برآمد ز درگاه سام

✦

مه بانوان خواندندش به نام

#81

بیامد بر سام و بردش نماز

✦

سخن گفت بااو زمانی دراز

#82

به دستوری بازگشتن به جای

✦

شدن شادمان سوی کابل خدای

#83

دگر ساختن کار مهمان نو

✦

نمودن به داماد پیمان نو

#84

ورا سام یل گفت برگرد و رو

✦

بگو آنچه دیدی به مهراب گو

#85

سزاوار او خلعت آراستند

✦

ز گنج آنچه پرمایه‌تر خواستند

#86

بکابل دگر سام را هر چه بود

✦

ز کاخ و زباغ و زکشت و درود

#87

دگر چارپایان دوشیدنی

✦

ز گستردنی هم ز پوشیدنی

#88

به سیندخت بخشید و دستش بدست

✦

گرفت و یکی نیز پیمان ببست

#89

پذیرفت مر دخت او را بزال

✦

که باشند هر دو بشادی همال

#90

سرافراز گردی و مردی دویست

✦

بدو داد و گفتش که ایدر مایست

#91

به کابل بباش و به شادی بمان

✦

ازین پس مترس از بد بدگمان

#92

شگفته شد آن روی پژمرده ماه

✦

به نیک اختری برگرفتند راه

منوچهر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما