🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
24 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۹ - شکست هیتالیان و بر تخت نشستن فغانیش
چون سپاه هیتالیان در نبرد با ایرانیان به سختی فروپاشید، روزگار بر غاتفر تیره‌وتار گشت و جهان بر دیدگانش چون لایورد سیاه گردید. شکست چنان سهمگین بود که بند گسسته آن تا سالیان سال بازبسته نمی‌شد. از میان کشتگان و خستگان، هر آن کس که زنده بر جای مانده بود، با دلی ترسان نام یزدان دادار را بر زبان می‌راند. همه‌جا پر از پیکرهای بر خاک افتاده و رزم‌آورانِ در بند بود و آوارگانِ رنجور در هر سو پراکنده بودند.

بازماندگان نبرد شگفت‌زده و ترسان با یکدیگر می‌گفتند که هرگز چنین پیکار سهمگین و لشکری پایدار ندیده‌اند؛ گویی سپاه ایران نه از نژاد آدمیان، بلکه تهمتنانی دیوسیرت و پلنگ‌چنگ بودند که چهره بر ابر می‌سودند و نبرد را پایان نبود. ایرانیان بر برف می‌خفتند، زین از اسبان برنمی‌داشتند، خارِ بیابان خورشِ بارگی‌شان بود و در هنگام خواب، از هر سه سوار، دو تن پاسداری می‌دادند. هیتالیان دریافتند که توان ایستادگی در برابر خاقان چین و شاهنشاه ایران را ندارند و تنها راه رهایی، گردن نهادن به فرمان شهریار ایران‌زمین است.

پس بزرگان و مردمان هیتال هم‌داستان شدند که اگر غاتفر فرمانبردار کسری نوشین‌روان شود و دست از گرز و کوپال بردارد، او را پادشاه دارند؛ وگرنه از تخمه خوشنواز شهریاری تازه برگزینند. در میان آنان گوهر پاکی بود از نژاد چغانی به نام فغانیش؛ فرزانه‌ای دارنده گنج و لشکر، پر از دانش و دادگری که شایستگی تاج‌وتخت را داشت. بزرگان هیتال و خاقان چین بر فغانیش آفرین خواندند و او را بر تخت پادشاهی نشاندند تا به فرّ و خرد، کشور را از نابودی برهاند و پیمان مهر با نوشین‌روان ببندد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: