بخش ۵ - شکار گور و ستیز اردشیر با پسر اردوان، خشم شاه و گماردنش به سالاری آخور
#1
چو آمد به نزدیکی بارگاه
✦
بگفتند با شاه زان بارخواه
#2
جوان را به مهر اردوان پیش خواند
✦
ز بابک سخنها فراوان براند
#3
به نزدیکی تخت بنشاختش
✦
به برزن یکی جایگه ساختش
#4
فرستاد هرگونه‌ای خوردنی
✦
ز پوشیدنی هم ز گستردنی
#5
ابا نامداران بیامد جوان
✦
به جایی که فرموده بود اردوان
#6
چو کرسی نهاد از بر چرخ شید
✦
جهان گشت چون روی رومی سپید
#7
پرستنده‌ای پیش خواند اردشیر
✦
همان هدیه‌هایی که بد ناگزیر
#8
فرستاد نزدیک شاه اردوان
✦
فرستادهٔ بابک پهلوان
#9
بدید اردوان و پسند آمدش
✦
جوانمرد را سودمند آمدش
#10
پسروار خسرو همی داشتش
✦
زمانی به تیمار نگذاشتش
#11
به می خوردن و خوان و نخچیرگاه
✦
به پیش خودش داشتی سال و ماه
#12
همی داشتش همچو فرزند خویش
✦
جدایی ندادش ز پیوند خویش
#13
چنان بد که روزی به نخچیرگاه
✦
پراگنده شد لشکر و پور شاه
#14
همی راند با اردوان اردشیر
✦
جوانمرد را شاه بد دلپذیر
#15
پسر بود شاه اردوان را چهار
✦
ازان هر یکی چون یکی شهریار
#16
به هامون پدید آمد از دور گور
✦
ازان لشکر گشن برخاست شور
#17
همه بادپایان برانگیختند
✦
همی گرد با خوی برآمیختند
#18
همی تاخت پیش اندرون اردشیر
✦
چو نزدیک شد در کمان راند تیر
#19
بزد بر سرون یکی گور نر
✦
گذر کرد بر گور پیکان و پر
#20
بیامد هم اندر زمان اردوان
✦
بدید آن گشاد و بر آن جوان
#21
بدید آن یکی گور افگنده گفت
✦
که با دست آنکس هنر باد جفت
#22
چنین داد پاسخ به شاه اردشیر
✦
که این گور را من فگندم به تیر
#23
پسر گفت کین را من افگنده‌ام
✦
همان جفت را نیز جوینده‌ام
#24
چنین داد پاسخ بدو اردشیر
✦
که دشتی فراخست و هم گور و تیر
#25
یکی دیگر افگن برین هم نشان
✦
دروغ از گناهست بر سرکشان
#26
پر از خشم شد زان جوان اردوان
✦
یکی بانگ برزد به مرد جوان
#27
بدو گفت شاه این گناه منست
✦
که پروردن آیین و راه منست
#28
ترا خود به بزم و به نخچیرگاه
✦
چرا برد باید همی با سپاه
#29
بدان تا ز فرزند من بگذری
✦
بلندی گزینی و کنداوری
#30
برو تازی اسپان ما را ببین
✦
هم آن جایگه بر سرایی گزین
#31
بران آخر اسپ سالار باش
✦
به هر کار با هر کسی یار باش
#32
بیامد پر از آب چشم اردشیر
✦
بر آخر اسپ شد ناگزیر
#33
یکی نامه بنوشت پیش نیا
✦
پر از غم دل و سر پر از کیمیا
#34
که ما را چه پیش آمد از اردوان
✦
که درد تنش باد و رنج روان
#35
همه یاد کرد آن کجا رفته بود
✦
کجا اردوان از چه آشفته بود
#36
چو آن نامه نزدیک بابک رسید
✦
نکرد آن سخن نیز بر کس پدید
#37
دلش گشت زان کار پر درد و رنج
✦
بیاورد دینار چندی ز گنج
#38
فرستاد نزدیک او ده هزار
✦
هیونی برافگند گرد و سوار
#39
بفرمود تا پیش او شد دبیر
✦
یکی نامه فرمود زی اردشیر
#40
که این کم خرد نورسیده جوان
✦
چو رفتی به نخچیر با اردوان
#41
چرا تاختی پیش فرزند اوی
✦
پرستنده‌ای تو نه پیوند اوی
#42
نکردی به تو دشمنی ار بدی
✦
که خود کرده‌ای تو به نابخردی
#43
کنون کام و خشنودی او بجوی
✦
مگردان ز فرمان او هیچ روی
#44
ز دینار لختی فرستادمت
✦
به نامه درون پندها دادمت
#45
هرانگه که این مایه بردی بکار
✦
دگر خواه تا بگذرد روزگار
#46
تگاور هیون جهاندیده پیر
✦
بیامد دوان تا بر اردشیر
#47
چو آن نامه برخواند خرسند گشت
✦
دلش سوی نیرنگ و اروند گشت
#48
بگسترد هرگونه گستردنی
✦
ز پوشیدنیها و از خوردنی
#49
به نزدیک اسپان سرایی گزید
✦
نه اندر خور کار جایی گزید
#50
شب و روز خوردن بدی کار اوی
✦
می و جام و رامشگران یار اوی
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.