🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵ - شکار گور و ستیز اردشیر با پسر اردوان، خشم شاه و گماردنش به سالاری آخور
چون اردشیر بابکان به نزدیکی بارگاه اردوان اشکانی رسید، پرده‌داران حضور جوان پرهنر را به آگاهی شاه رساندند. اردوان او را با مهر فراوان پیش خواند، از بزرگی و نیکی‌های بابک سخن‌ها گفت و او را در نزدیکی تخت خویش جای داد و سرایی شایسته برایش مهیا ساخت. جامه‌های فاخر، گسترده‌های گران‌بها و خوان‌های آراسته برای اردشیر فرستاد و فرستادهٔ بابک نیز هدیه‌های ارزشمندی را که همراه آورده بود پیشکش پادشاه کرد. اردوان جوان را همچون فرزند خویش گرامی می‌داشت و در بزم، میگساری و شکارگاه لحظه‌ای او را از خود جدا نمی‌ساخت.

روزی در نخچیرگاهی پهناور، سپاه شاهی و فرزندان اردوان در دشت پراکنده شدند. اردشیر در کنار اردوان می‌تاخت. ناگهان از دوردستِ هامون، گله‌ای گورخر پدیدار گشت و غوغایی میان سواران درگرفت. اردشیر مرکب خویش برانگیخت، از همگان پیشی گرفت و چون به گورخری نر نزدیک شد، تیری سخت بر کمان نهاد. تیر بر کفل گور بنشست و پیکان و پرش از سوی دیگر بیرون زد. اردوان که فرا رسید و آن گشادِ بی‌نظیر و پیکر بر خاک افتادهٔ گور را دید، شگفت‌زده شد و بر دستِ تیرانداز آفرین خواند. اردشیر بانگ برآورد که «این گور را من به تیر افکندم!» اما پسر اردوان پیش آمد و مدعی شد که شکار کار او بوده است.

اردشیر بی‌باکانه گفت: «دشت پهناور است و تیر و گور فراوان؛ یکی دیگر را بدین نشان بر خاک افکن، که دروغ بر سرکشان و بزرگان گناهی بس بزرگ است!» این سخن، خشم اردوان را برانگیخت. شاه بر او بانگ زد و گفت: «گناه از من است که تو را بدین مرتبه پروردم تا بر فرزند من پیشی جویی و کندآوری کنی! کنون برو و سالار آخور اسبان تازی ما باش و خدمت دیگران کن.»

اردشیر با چشمی پر از اشک و دلی پرخشم راهی آخور اسبان شد. او نامه‌ای پر از سوز و درد به نیا خویش بابک نوشت و ستم اردوان را بازگو کرد. چون نامه به دست بابک رسید، راز بر کس نگشود، اما ده هزار دینار به همراه هیونی تندرو برای اردشیر فرستاد و دبیر را فراخواند تا نامه‌ای سرشار از پند بنویسد. بابک در نامه او را اندرز داد که «ای جوان نورسیده، چرا با فرزند شاه ستیز کردی و پیش افتادی؟ تو در چشم او پرستنده‌ای نه خویشاوند! کنون سر از فرمان او برپیچ و خشنودی‌اش را بجوی.» اردشیر با خواندن نامه و دریافت مال دلگرم شد، در آخور اسبان سرایی برای خود برگزید و روز و شب را به شادمانی و رامشگری سپری ساخت تا روزگار چه پیش آورد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: