🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
35 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۳ - شکست اردشیر در رزم کردان، پناه شبانه نزد شبانان و گزینش سی‌هزار سوار
شاه اردشیر با سپاهی بی‌شمار از شهر کهن اصطخر برآمد تا فتنه و سرکشی کردان را فرونشاند و کیفر دست‌اندازی‌هایشان را بر آستان ایزد پاک بازدهد. چون اردشیر به تنگه‌های کوهستان درآمد، کردان از هر سو هم‌پیمان شدند و با لشکری انبوه به پیشواز رزم آمدند؛ چنان‌که برای هر پهلوان ایرانی، سی جنگجوی کرد صف آراستند. جنگی سهمگین درگرفت و نبرد از بامداد تا شامگاه به درازا کشید. گرد و غبار، آسمان را تیره ساخت و از تشنگی و تفتیدگی خورشید، زبان‌ها در دهان کباب شد. سپاه اردشیر تاب ایستادگی نیاورد و رو به کاستی و گریز نهاد. گرد میدان از خون کشته‌شدگان تیره گشت و اردشیر اندوهگین با اندک‌یارانی خسته و تشنه، تاریکی شب را پناه خویش ساخت.

در تاری شب، روشنی آتشی بر فراز کوهستان چشم شهریار را جلب کرد. اردشیر با یاران اندکش رو به آن روشنی نهاد و چون نزدیک آمد، گله‌های میش و بز و شبانانی را دید که پاسداری می‌کردند. شاه خسته و غبارآلود از باره فرود آمد و آب خواست. شبانان شتابان کاسه‌ای آب و ماست آوردند. اردشیر نان و دوغی طعام کرد، خفتان رزم را بستر و مغفر کیانی خویش را بالین ساخت و بر خاک کوهستان به خوابی گران رفت.

چو بامدادان، سپیده از سینهٔ آسمان برآمد، سرشبان بر بالین او آمد و از احوال آن ناشناسان پرسید که چگونه این کوهسار دورافتاده خوابگاه آنان گشته است. اردشیر راه آبادی را جویا شد و سرشبان گسیل‌داشتن راهنمایانی پیر را بر عهده گرفت تا او را به چهارفرسنگی روانه سازند؛ جایی که ده‌ها به هم پیوسته و بزرگانی نامدار داشت. سپهبد از کوه فرود آمد و در نخستین ده، بزرگان به پیشوازش شتافتند. اردشیر بی‌نگاشت، چابک‌سوارانی به سراسر پارس و شهر خورهٔ اردشیر فرستاد تا سپاهیان پراکنده را به گرد هم آورند.

چون خبر سلامت شاه به سپاهیان رسید، دل‌ها به شادی تپید و همه روانهٔ دربار گشتند. اردشیر جاسوسانی کارآگاه به نهانگاه کردان فرستاد. جاسوسان بازآمدند و خبر آوردند که کردان غره به پیروزی خویش، بر این گمانند که اردشیر در اصطخر پیر و فرتوت گشته و بختش به تیرگی گراییده است. اردشیر از غرور و غفلت دشمن شادمان گشت و گذشته‌ها را به باد فراموشی سپرد. هم‌انگه از میان لشکریان گران، سی هزار سوار جنگاور و شمشیرزن و هزار تیراندازِ کارآزموده برگزید تا به شبیخونی سهمگین، کین خویش را از سرکشان بستاند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: