🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
52 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۸ - گریز اردشیر و گلنار با بارگان شاه، تعقیب اردوان و پیوستن غرم فرّ به اردشیر
بدان‌گاه که بامدادان، اردوان از خواب برخاست، دلش از ندیدن چهر گلنار که همواره بخت‌گشای و روشنی‌بخش روزگارش بود، آشفته گشت. برآشفت و خشمگین به دربار آمد، جایی که بزرگان و سالاران کشور صف کشیده بودند. سالار بار خبر آورد که گلنار در بالین شاه حاضر نشده است. در همین هنگام، دبیر بزرگ سر رسید و آگاهی داد که دوش هنگام، اردشیر نهانی گریخته و دو باره‌ی نامبردار و بی‌مانند شاه—یکی خنگ و دیگری سیاه—را از آخور برده است. با این خبر، آشکار شد که گلنار نیز همراه گنجور و گنجینه‌های شاهی با اردشیر همراه گشته است.

خشم و نارامی بر جان اردوان چیره شد. او بی‌نگارش زمان، سواران جنگی فراوان برانگیخت و گرد و خاک بر صحرا افشاند تا پناهندگان را بازیابد. در راه به مردمان و شبانانی برخورد و از ایشان سراغ شتابندگان را گرفت. رهگذران گواهی دادند که دو سوار بر اسبان خنگ و سیاه با شتابی چون باد گذشتند و پساپشت سوار، غرم پاک و سپیدی مانند اسبی تیزپا می‌دوید و گرد برمی‌افشاند. اردوان از موبد و دستور خویش پرسید که راز این غرم شتابان چیست؟ دستور خردمند پاسخ داد که این غرم، همان فرّ ایزدی و شکوه پادشاهی است که بر گردن اردشیر سایه افکنده است؛ اگر این غرم به اردشیر پیوند خورد، دیگر کس را توان مقابله با او نخواهد بود و کار پادشاهی تو به پایان خواهد رسید.

از سوی دیگر، اردشیر و گلنار بی‌هیچ درنگ و آسایش می‌تاختند. اردشیر که از تازیانه رنج و خستگی پیکرش فرسوده شده بود، به آبگیری درخشان رسید. خواست فرود آید تا جرعه‌ای آب نوشد و خستگی از تن و باره بزداید. اما دو برنای پاک‌نهاد بر لب آبگیر پدیدار شدند و فریاد برآوردند که عنان برکش و مەیست، چرا که از دم اژدها رسته و اکنون وقت نوشیدن آب نیست! اردشیر پند ایشان را بنیوشید، عنان باره گران کرد و با سنان رخشان دوباره به راه افتاد. اردوان نیز تا نیمی از روز تاخت تا به شهری رسید. در آنجا بزرگان و کدخدایان شهری او را آگاه ساختند که سواران با فرّ ایزدی از شهر گذشتند و بخت از اردوان برگشته است. دستور و کدخدا شاه اشکانی را پند دادند که تعقیب بی‌فایده است؛ بهتر آن است که به پایتخت بازگردد، لشکری گران بیاراید و نامه‌ای به فرزند خویش بنویسد تا پیش از محکم شدن پایه‌ی شهریاری اردشیر، چاره‌ای بیندیشد. اردوان چون دریافت که کار از کار گذشته و فرّ ایزدی از دودمانش پر کشیده است، فرود آمد و سر بر آستان دادار نیکی‌دهش نهاد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: