🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
51 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۹ - گریز اردشیر از کرم و هفتواد، پناه دو جوان و کشتن مهرک نوشزاد جز دخترش
چون خورشید چهره در چادر شب کشید، دل اردشیر از بیم و اندیشه شکست در نبرد با کرم هفتواد پرخون بود. او سپاه شکست‌خورده را از لب آبگیر برداشت و به شتاب رو به سوی پارس نهاد. اما سپاه هفتواد چون گرگان گرسنه از پس دررسیدند و راه بر شاه بستند، نامدارانش را از دم تیغ گذراندند و بانگ شادی برآوردند که تخت و فرّ کرم رخشنده باد. اردشیر با دلی هراسان، فرار پیش گرفت و فراز و نشیب کوه‌ها و دشت‌ها را پیمود تا به شارستانی بزرگ رسید.

در تنگی راه، خانه‌ای بر وی پدیدار گشت که دو جوان پاکیزه‌رای بر درگاه آن ایستاده بودند. جوانان که مسافری آشفته و غبارآلود دیدند، بپرسیدند که از چه رو در دل شب چنین پریشان رسیده‌ای؟ اردشیر که هویت خویش نهان می‌داشت، گفت: «اردشیر شاه از چنگ کرم و سپاه بدنژاد هفتواد گریخت و ما بازماندگان آن پیکارزاریم.» دو جوان با شنیدن نام شاه، پر از درد گشته و شتابان او را از مرکب فرود آوردند، خوانی پسندیده گسترانیدند و به پرستش و پذیرایی نشستند.

جوانان شاه را پند دادند و گفتند: «غم و شادمانی گیتی پایدار نیست. بنگرید که ضحاک ستمگر، افراسیاب بداندیش و سکندر جهان‌گشا چه بر سر خود آوردند؟ از ایشان جز نام بد نماند. هفتواد بدنژاد نیز به سرنوشت آنان دچار خواهد شد.» از این سخنان دلنشین، امید به جان اردشیر بازآمد و راز خویش آشکار ساخت و گفت: «من اردشیر، فرزند ساسانم! مرا چاره‌ای نمایید تا با این کرم و هفتواد چه کنم؟» جوانان سر بر آستانش نهادند و راز دژ را بگشادند که آن کرم جانوری معمولی نیست، بلکه دیوی خونریز از مغز اهریمن است که در دژی استوار بر تیغ کوه جای گرفته و دریا پشت سر اوست.

اردشیر با دلی روشن و پیروز، آن دو جوان خردمند را همراه خویش ساخت و به سوی خره‌اردشیر شتافت. چون بزرگان و سپاهیان بر گرداگرد شاه انجمن شدند، اردشیر پس از اندکی آسایش، سپاه به سوی جهرم کشانید تا کیفر مهرک نوشزاد را بازدهد؛ پیمان‌شکنی که بر شاه شوریده بود. مهرک از بیم نهان گشت، اما به چنگ اردشیر افتاد. شاه با تیغ هندی سر از تن مهرک جدا ساخت، پیکرش را در آتش سوخت و تبارش را از دم تیغ گذراند، جز دختری از او که در نهان از چشم همگان پنهان ماند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: