🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اشکانیان

❖
36 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۱ - آمدن سباک از جهرم سوی اردشیر، سوگند به اوستا و زند و گریختن بهمن تا استخر
در روزگاری که رایت شهریاری اردشیر بر پارس برافراشته می‌شد، در شهر جهرم نژاده‌ای جهان‌دیده و دادگر به نام سباک فرمان می‌راند. او را هفت پسر خجسته و سپاهی گران بود. چون خبر برآمدن اردشیر ساسانی به او رسید، از پیشگاه بهمن، فرزند اردوان رو برتافت و با کوس و دهل و لشکری آراسته به سوی اردشیر شتافت. چون چشمان سباک بر چهره سپهبد افتاد، به آئین فرزانگان از باره فرود آمد، بر خاک پای اردشیر بوسه زد و خاندان ساسانیان را به نیکی یاد نمود. اردشیر اگرچه فرستاده را بنواخت، اما در دل از شتاب و نیت آن پیر جهان‌دیده اندیشناک و بیم‌ناک شد.

سباک که پیری بیدارکارد و هوشیار بود، بیم و گمان اردشیر را دریافت. پس استا و زند در میان آورد و به پروردگار جهان سوگند خورد که جانش تیره باد اگر دلش با شاه پاک نباشد. او گواهی داد که از جور اردوان و خاندانش چندان سیر شده که دیگر هیچ امیدی به آنان ندارد و خود را بنده‌ای رازدار و وفادار به اردشیر می‌داند. از این سوگند راستین، غبار اندیشه و گمان از روان اردشیر زدوده شد و او را به جای پدر بنشاند و بر بزرگان برتری داد.

اردشیر دل از بیم آسوده ساخت و به زیارت آتشکده آذر رام‌خراد شتافت. در برابر یزدان به نیایش ایستاد و پیروزی و به بار نشستن درخت بزرگی‌اش را خواستار شد. سپس به پرده‌سرای خویش بازآمد، لشکر را درم بخشید و آراسته ساخت و همچون پلنگانی دلاور به سوی بهمن، فرزند اردوان تاخت. دو سپاه برابری کردند و تیغ‌های هندی و نیزه‌ها در کشاکش کارزار به پرواز درآمد. نبردی خونین درگرفت که تا زردی خورشید ادامه داشت. با شامگاهان و فیروزه‌گون شدن آسمان، سپاه سباک و قلب سپاه اردشیر چون تندبادی سهمگین فرو تاختند و با ضربت گرزهای گران، لشکر بهمن را در هم شکستند.

بهمن، خسته از تیر و تیره‌روان، راه گریز پیش گرفت و اردشیر با بانگ کوس و باران تیر او را تا درگاه شهر استخر پی‌افکند. با پیچیدن آوازه پیروزی شاه در گیتی، سپاهیان بی‌شمار از هر سو به او پیوستند و گنجینه‌های گرانبهایی که بهمن اندوخته بود به دست اردشیر افتاد. شاه ساسانی درم‌ها بر سپاهیان برفشاند و با لشکری نیرومند و پیروز از پارس رایت جهانداری برافراشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: