بخش ۱۳ - شکست اردشیر در رزم کردان، پناه شبانه نزد شبانان و گزینش سی‌هزار سوار
#1
سپاهی ز اصطخر بی‌مر ببرد
✦
بشد ساخته تا کند رزم کرد
#2
به نیکی ز یزدان همی جست مزد
✦
که ریزد بر آن بوم و بر خون دزد
#3
چو شاه اردشیر اندرآمد به تنگ
✦
پذیره شدش کرد بی‌مر به جنگ
#4
یکی کار بدخوار دشوار گشت
✦
ابا کرد کشور همه یار گشت
#5
یکی لشکری کرد بد پارسی
✦
فزونتر ز گردان او یک به سی
#6
یکی روز تا شب برآویختند
✦
سپاه جهاندار بگریختند
#7
ز بس کشته و خسته بر دشت جنگ
✦
شد آوردگه را همه جای تنگ
#8
جز از شاه با خوارمایه سپاه
✦
نبد نامداران بدان رزمگاه
#9
ز خورشید تابان وز گرد و خاک
✦
زبانها شد از تشنگی چاک چاک
#10
هم‌انگه درفشی برآورد شب
✦
که بنشاند آن جنگ و جوش و جلب
#11
یکی آتشی دید بر سوی کوه
✦
بیامد جهاندار با آن گروه
#12
سوی آتش آورد روی ا ردشیر
✦
همان اندکی مرد برنا و پیر
#13
چو تنگ اندر آمد شبانان بدید
✦
بران میش و بز پاسبانان بدید
#14
فرود آمد از باره شاه و سپاه
✦
دهانش پر از خاک آوردگاه
#15
ازیشان سبک اردشیر آب خواست
✦
هم‌انگه ببردند با آب ماست
#16
بیاسود و لختی چرید آنچ دید
✦
شب تیره خفتان به سر بر کشید
#17
ز خفتان شایسته بد بسترش
✦
به بالین نهاد آن کیی مغفرش
#18
سپیده چو برزد ز دریای آب
✦
سر شاه ایران برآمد ز خواب
#19
بیامد به بالین او سرشبان
✦
که پدرام باد از تو روز و شبان
#20
چه آمد که این جای راه تو بود
✦
که نه در خور خوابگاه تو بود
#21
بپرسید زان سرشبان راه شاه
✦
کز ایدر کجا یابم آرامگاه
#22
چنین داد پاسخ که آباد جای
✦
نیابی مگر باشدت رهنمای
#23
از ایدر کنون چار فرسنگ راه
✦
چو رفتی پدید آید آرامگاه
#24
وزان روی پیوسته شد ده به ده
✦
به ده در یکی نامبردار مه
#25
چو بشنید زان سرشبان اردشیر
✦
ببرد از رمه راهبر چند پیر
#26
سپهبد ز کوه اندر آمد بده
✦
ازان ده سبک پیش او رفت مه
#27
سواران فرستاد برنا و پیر
✦
ازان شهر تا خورهٔ اردشیر
#28
سپه را چو آگاهی آمد ز شاه
✦
همه شاددل برگرفتند راه
#29
به کردان فرستاده کارآگهان
✦
کجا کار ایشان بجوید نهان
#30
برفتند پویان و بازآمدند
✦
بر شاه ایران فراز آمدند
#31
که ایشان همه نامجویند و شاد
✦
ندارد کسی بر دل از شاه یاد
#32
برآنند کاندر صطخر اردشیر
✦
کهن گشت و شد بخت برناش پیر
#33
چو بشنید شاه این سخن شاد شد
✦
گذشته سخن بر دلش باد شد
#34
گزین کرد ازان لشکر نامدار
✦
سواران شمشیرزن سی هزار
#35
کماندار با تیر و ترکش هزار
✦
بیاورد با خویشتن شهریار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.