بخش ۱۶ - رسیدن سپاه ایران به کاسهرود، نبرد بیژن با پلاشان و آوردن سر او پیش سپهبد
#1
سه روزش درنگ آمد اندر چرم
✦
چهارم برآمد ز شیپور دم
#2
سپه برگرفت و بزد نای و کوس
✦
زمین کوه تا کوه گشت آبنوس
#3
هرآنکس که دیدی ز توران سپاه
✦
بکشتی تنش را فگندی براه
#4
همه مرزها کرد بیتار و پود
✦
همی رفت پیروز تا کاسهرود
#5
بدان مرز لشکر فرود آورید
✦
زمین گشت زان خیمهها ناپدید
#6
خبر شد بترکان کز ایران سپاه
✦
سوی کاسه رود اندر آمد براه
#7
ز ترکان بیامد دلیری جوان
✦
پلاشان بیداردل پهلوان
#8
بیامد که لشکر همی بنگرد
✦
درفش سران را همی بشمرد
#9
بلشکرگه اندر یکی کوه بود
✦
بلند و بیکسو ز انبوه بود
#10
نشسته برو گیو و بیژن بهم
✦
همی رفت هرگونه از بیش و کم
#11
درفش پلاشان ز توران سپاه
✦
بدیدار ایشان برآمد ز راه
#12
چو از دور گیو دلاور بدید
✦
بزد دست و تیغ از میان برکشید
#13
چنین گفت کامد پلاشان شیر
✦
یکی نامداری سواری دلیر
#14
شوم گر سرش را ببرم ز تن
✦
گرش بسته آرم بدین انجمن
#15
بدو گفت بیژن که گر شهریار
✦
مرا داد خلعت بدین کارزار
#16
بفرمان مرا بست باید کمر
✦
برزم پلاشان پرخاشخر
#17
به بیژن چنین گفت گیو دلیر
✦
که مشتاب در چنگ این نره شیر
#18
نباید که با او نتابی بجنگ
✦
کنی روز بر من برین جنگ تنگ
#19
پلاشان چو شیر است در مرغزار
✦
جز از مرد جنگی نجوید شکار
#20
بدو گفت بیژن مرا زین سخن
✦
به پیش جهاندار ننگی مکن
#21
سلیح سیاوش مرا ده بجنگ
✦
پس آنگه نگه کن شکار پلنگ
#22
بدو داد گیو دلیر آن زره
✦
همی بست بیژن زره را گره
#23
یکی بارهٔ تیزرو برنشست
✦
بهامون خرامید نیزه بدست
#24
پلاشان یکی آهو افگنده بود
✦
کبابش بر آتش پراگنده بود
#25
همی خورد و اسپش چران و چمان
✦
پلاشان نشسته به بازو کمان
#26
چو اسپش ز دور اسپ بیژن بدید
✦
خروشی برآورد و اندر دمید
#27
پلاشان بدانست کامد سوار
✦
بیامد بسیچیدهٔ کارزار
#28
یکی بانگ برزد به بیژن بلند
✦
منم گفت شیراوژن و و دیوبند
#29
بگو آشکارا که نام تو چیست
✦
که اختر همی بر تو خواهد گریست
#30
دلاور بدو گفت من بیژنم
✦
برزم اندرون پیل و رویینتنم
#31
نیا شیر جنگی پدر گیو گرد
✦
هم اکنون ببینی ز من دستبرد
#32
بروز بلا در دم کارزار
✦
تو بر کوه چون گرگ مردار خوار
#33
همی دود و خاکستر و خون خوری
✦
گه آمد که لشکر بهامون بری
#34
پلاشان بپاسخ نکرد ایچ یاد
✦
برانگیخت آن پیلتن را چو باد
#35
سواران بنیزه برآویختند
✦
یکی گرد تیره برانگیختند
#36
سنانهای نیزه بهم برشکست
✦
یلان سوی شمشیر بردند دست
#37
بزخم اندرون تیغ شد لخت لخت
✦
ببودند لرزان چو شاخ درخت
#38
بآب اندرون غرقه شد بارگی
✦
سرانشان غمی گشت یکبارگی
#39
عمود گران برکشیدند باز
✦
دو شیر سرافراز و دو رزمساز
#40
چنین تا برآورد بیژن خروش
✦
عمودگران برنهاده بدوش
#41
بزد بر میان پلاشان گرد
✦
همه مهرهٔ پشت بشکست خرد
#42
ز بالای اسپ اندر آمد تنش
✦
نگون شد بر و مغفر و جوشنش
#43
فرود آمد از باره بیژن چو گرد
✦
سر مرد جنگی ز تن دور کرد
#44
سلیح و سر و اسپ آن نامجوی
✦
بیاورد و سوی پدر کرد روی
#45
دل گیو بد زان سخن پر ز درد
✦
که چون گردد آن باد روز نبرد
#46
خروشان و جوشان بدان دیدهگاه
✦
که تا گرد بیژن کی آید ز راه
#47
همی آمد از راه پور جوان
✦
سر و جوشن و اسپ آن پهلوان
#48
بیاورد و بنهاد پیش پدر
✦
بدو گفت پیروز باش ای پسر
#49
برفتند با شادمانی ز جای
✦
نهادند سر سوی پردهسرای
#50
بیاورد پیش سپهبد سرش
✦
همان اسپ با جوشن و مغفرش
#51
چنان شاد شد زان سخن پهلوان
✦
که گفتی برافشاند خواهد روان
#52
بدو گفت کای پور پشت سپاه
✦
سر نامداران و دیهیم شاه
#53
همیشه بزی شاد و برترمنش
✦
ز تو دور بادا بد بدکنش
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیتهای نامبرده:
رهنما
همسخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.