پادشاهی خسرو پرویز

در سایه‌سار درختی بلند بر مرغزاری سرسبز، خسروپرویز شکننده و تنها پناه گرفته بود. چون نیمروز سپری گشت و رنج گرسنگی بر شهریار چیره شد، با باغبانی که در آن بوستان کار می‌کرد و سیمای شاهنشاه را نمی‌شناخت روبرو گردید. شاه خورشیدچهر، شاخچه‌ای زرین و مرصع به گوهرهای گرانبها از کمربند مرصع خویش باز کرد و به باغبان سپرد تا به بازار رود و نان و گوشتی فراهم آورد. باغبان شاخ زرین را نزد نانوا برد؛ نانوا از دیدن چنان گوهر ناپیدایی شگفت‌زده شد و هر دو روانه دکان گوهرنگار شدند. گوهرشناس فرزانه با دیدن گوهرها بانگ برآورد که چنین شاخچه‌ای تنها در گنجینه خسرو جای دارد و باغبان را به دزدی متهم ساخت. بدین‌سان، هر سه مرد نزد زاد فرخ، از بزرگان دربار، شتافتند تا راز گوهر را بگشایند.

زاد فرخ بلافاصله نشان گوهر را به شیرویه (قباد نو) رسانید. شیرویه باغبان را بیم مرگ داد تا جایگاه صاحب گوهر را فاش سازد. باغبان اعتراف کرد که مردی سروقامت، زره‌پوش، با کمانی در دست و سپری زرین در باغ پنهان است که تمام بوستان از فروغ سیمایش چون خورشید می‌درخشد. شیرویه در دم سیصد سوار تیزتک را روانه بوستان کرد. چون سواران به لب جویبار رسیدند و چهره باابهت و چشم‌گیر شهنشاه را دیدند، مهر شاهی در دل‌هایشان بیدار گشت و گریان و پشیمان بازگشتند؛ چرا که هیچ‌کس را یارای آن نبود که بر شهریار خویش دست دراز کند.

پس زاد فرخ خود به تنهایی به نزد خسرو شتافت. او با ادب و احتیاط با شاه سخن گفت و از خشم مردم ایران و آشوب زمانه سخن راند. در این هنگام، اندیشه خسروپرویز به پیشگویی کهن ستاره‌شماران افتاد؛ آنان روزگاری پیشگویی کرده بودند که مرگ او میان دو کوه، یکی از زر و یکی از سیم، فرا خواهد رسید، در حالی که آسمانش زرین و زمینش آهنین است. خسرو به زره آهنین بر تن، سپر زرین بر درخت و دو گنجینه انباشته خویش نگریست و دریافت که زمان سرآمدن روزگار شهریاری و فروغ اخوَرَش فرا رسیده است.

شاه را بر پشت پیلی نشاندند و از باغ بیرون بردند. خسرو بر فراز پیل، نگاهی دردآلود به گنجینه‌های خویش افکند و با حسرت گفت: «ای گنج، اگر با دشمن من دوستی می‌کنی، مرا در این روزِ سختی فریادرس نبودی!» سپس شیرویه فرمان داد تا خسرو را بدون آسیب و با حرمت به کاخی در تیسفون برند و گلینوش را همراه هزار سوار بر او موکل سازند. قباد بر تخت شهریاری نشست، تاج کیانی بر سر نهاد و بخشش‌های فراوان کرد، اما چرخ گردون وفا نکرد و پادشاهی او جز هفت ماه به طول نینجامید؛ روزگاری که سرسرایی بی‌وفا و گذران را به یاد می‌آورد.