بخش ۷۵ - شب خروش پاسبانان به نام قباد، بیداری خسرو، پناه بردن به باغ و تاراج کاخ

حکایت باستانی بخش «بخش ۷۵ - شب خروش پاسبانان به نام قباد، بیداری خسرو، پناه بردن به باغ و تاراج کاخ» از کهن‌دیار ایران‌زمین.

همان زاد فرخ بدرگاه بر

✦

همی‌بود و کس را ندادی گذر

که آگه شدی زان سخن شهریار

✦

به درگاه بر بود چون پرده دار

چو پژمرده شد چادر آفتاب

✦

همی‌ساخت هر مهتری جای خواب

بفرمود تا پاسبانان شهر

✦

هر آنکس که از مهتری داشت بهر

برفتند یکسر سوی بارگاه

✦

بدان جای شادی و آرام شاه

بدیشان چنین گفت کامشب خروش

✦

دگرگونه‌تر کرد باید ز دوش

همه پاسبانان بنام قباد

✦

همی‌کرد باید بهر پاس یاد

چنین داد پاسخ که ایدون کنم

✦

ز سر نام پرویز بیرون کنم

چو شب چادر قیرگون کرد نو

✦

ز شهر و ز بازار برخاست غو

#10

همه پاسبانان بنام قباد

✦

چو آواز دادند کردند یاد

#11

شب تیره شاه جهان خفته بود

✦

چو شیرین به بالینش بر جفته بود

#12

چو آواز آن پاسبانان شنید

✦

غمی گشت و زیشان دلش بردمید

#13

بدو گفت شاها چه شاید بدن

✦

برین داستانی بباید زدن

#14

از آواز او شاه بیدار شد

✦

دلش زان سخن پر ز آزار شد

#15

به شیرین چنین گفت کای ماه روی

✦

چه داری بخواب اندرون گفت وگوی

#16

بدو گفت شیرین که بگشای گوش

✦

خروشیدن پاسبانان نیوش

#17

چو خسرو بدان گونه آوا شنید

✦

به رخساره شد چون گل شنبلید

#18

چنین گفت کز شب گذشته سه پاس

✦

بیابید گفتار اخترشناس

#19

که این بد گهر تا ز مادر بزاد

✦

نهانی و را نام کردم قباد

#20

به آواز شیرویه گفتم همی

✦

دگر نامش اندر نهفتم همی

#21

ورا نام شیروی بد آشکار

✦

قبادش همی‌خواند این پیشکار

#22

شب تیره باید شدن سوی چین

✦

وگر سوی ما چین و مکران زمین

#23

بریشان به افسون بگیریم راه

✦

ز فغفور چینی بخواهم سپاه

#24

ازان کاخترش به آسمان تیره بود

✦

سخنهای او بر زمین خیره بود

#25

شب تیره افسون نیامد به کار

✦

همی‌آمدش کار دشوار خوار

#26

به شیرین چنین گفت که آمد زمان

✦

بر افسون ما چیره شد بدگمان

#27

بدو گفت شیرین که نوشه بدی

✦

همیشه ز تو دور دست بدی

#28

بدانش کنون چارهٔ خویش ساز

✦

مبادا که آید به دشمن نیاز

#29

چو روشن شود دشمن چاره جوی

✦

نهد بی‌گمان سوی این کاخ روی

#30

هم آنگه زره خواست از گنج شاه

✦

دو شمشیر هندی و رومی کلاه

#31

همان ترکش تیرو زرین سپر

✦

یکی بندهٔ گرد و پرخاشخر

#32

شب تیره‌گون اندر آمد به باغ

✦

بدان گه که برخیزد ازخواب زاغ

#33

به باغ بزرگ اندر از بس درخت

✦

نبد شاه را در چمن جای تخت

#34

بیاویخت از شاخ زرین سپر

✦

بجایی کزو دور بودی گذر

#35

نشست از برنرگس و زعفران

✦

یکی تیغ در زیر زانو گران

#36

چو خورشید برزد سنان از فراز

✦

سوی کاخ شد دشمن دیو ساز

#37

یکایک بگشتند گرد سرای

✦

تهی بد ز شاه سرافراز جای

#38

به تاراج دادند گنج ورا

✦

نکرد ایچ کس یاد رنج ورا

#39

همه باز گشتنددیده پرآب

✦

گرفته ز کار زمانه شتاب

#40

چه جوییم ازین گنبد تیزگرد

✦

که هرگز نیاساید از کارکرد

#41

یک را همی تاج شاهی دهد

✦

یکی رابه دریا به ماهی دهد

#42

یکی را برهنه سر و پای و سفت

✦

نه آرام و خورد و نه جای نهفت

#43

یکی را دهد نوشه و شهد و شیر

✦

بپوشد به دیبا و خز و حریر

#44

سرانجام هردو به خاک اندرند

✦

به تاریک دام هلاک اندرند

#45

اگر خود نزادی خردمند مرد

✦

نبودی ورا روز ننگ و نبرد

#46

ندیدی جهان از بنه به بدی

✦

اگر که بدی مرد اگر مه بدی

#47

کنون رنج در کار خسرو بریم

✦

بخواننده آگاهی نوبریم

پادشاهی خسرو پرویز

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما