🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
15 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۸ - سوگواری خاقان چین بر بهرام، سوزاندن سرای قلون و فرزندانش و کشیدن خاتون از گیسو
چون نامهٔ جانکاهِ شهادت بهرام چوبین به پیشگاه خاقان چین رسید، غمی سنگین و جانسوز بر سراپای وجود شهریار فرود آمد. دیدگان خاقان پر از اشک خونین شد و رخسارش چو لاژورد نیلگون گشت. وی بزرگان، سران و جهان‌دیدگان قلمرو خویش را گرد آورد و سرگذشت دردناک و مظلومانهٔ آن پهلوان نامدار را بازگفت. ناله و زاری از سرای شهریار تا اقصی نقاط سرزمین چین طنین‌انداز شد و مردمان بی‌آنکه آتشی به پا باشد، در سوز داغ بهرام بریان گشتند.

پس از برگزاری باشکوه آیین سوگواری و یادمان بهرام، خاقان به پژوهش برخاست تا کیستی عاملان این بدخواهی و جنایت ننگین را آشکار سازد. چون برملا گشت که قلون دست به این خیانت زده و خویشان و دو فرزند او در توران به‌سر می‌برند، خشم و خروش شهریار چین شعله‌ور شد. به فرمان او آتشی سهمگین برپا گردید و سرای و محلهٔ قلون یکسره به خاکستر تبدیل گشت. دو فرزند قلون در میان شعله‌های خشمگین آتش افکنده شدند و تمامی دارایی و گنجینه‌های او به تاراج رفت.

سپس نوبت به خاتون، همسر قلون، رسید؛ او را خوار و بی‌مقدار از پشت پردهٔ سراپرده به گیسوانش بیرون کشیدند و گنجینه‌های گرانبهایش را روانهٔ ایوان خاقان ساختند، بی‌آنکه رنج‌ها و خدمات گذشتهٔ قلون به چشمی بیاید. خاقان پیکان و فرستادگان تیزرو بر شتران مست روانه ساخت تا خراد برزین، طراح و محرک این نقشه را بیابند، اما خراد برزین از دام گریخته بود و به چنگ فرستادگان نیامد. از آن پس، خاقان چین جامهٔ نیلگون سوگ بر تنِ تمام رعیان و بندگان قلمرو خویش کرد و تا مدتی در غم و ماتم بهرام به سر برد، چرا که این خباثت و کید ننگین را مایهٔ بدنامی و سرافکندگی خویش در تاریخ می‌دانست.
#1
چو بشنید خاقان که بهرام را
✦
چه آمد بروی از پی نام را
#2
چوآن نامه نزدیک خاقان رسید
✦
شد از درد گریان هران کان شنید
#3
از آن آگهی شد دلش پر ز درد
✦
دو دیده پر از خون و رخ لاژورد
#4
ازان کار او در شگفتی بماند
✦
جهاندیدگان را همه پیش خواند
#5
بگفت آنک بهرام یل را رسید
✦
بشد زار و گریان هران کوشنید
#6
همه چین برو زار و گریان شدند
✦
ابی آتش تیز بریان شدند
#7
یکایک همه کار او را بساخت
✦
نگه کرد کاین بدبریشان که تاخت
#8
قلون را به توران دو فرزند بود
✦
ز هر گونه‌ای خویش و پیوند بود
#9
چو دانسته شد آتشی بر فروخت
✦
سرای و همه بر زن او بسوخت
#10
دو فرزند او را بر آتش نهاد
✦
همه چیز او را به تاراج داد
#11
ازان پس چو نوبت به خاتون رسید
✦
ز پرده به گیسوش بیرون کشید
#12
به ایوان کشید آن همه گنج اوی
✦
نکرد ایچ یاد از در رنج اوی
#13
فرستاد هرسو هیونان مست
✦
نیامدش خراد برزین بدست
#14
همه هرچ در چین و را بنده بود
✦
به پوشیدشان جامه‌های کبود
#15
بیک چند با سوک بهرام بود
✦
که خاقان ازان کار بدنام بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: