#1
چو پیدا شد ازآسمان گرد ماه
✦
شب تیره بفشاند گرد سیاه
“When the dust of night gathered around the moon, the dark evening scattered its black powder.”
#2
پراکنده گشتند و مستان شدند
✦
وز آنجای هرکس به ایوان شدند
“The revellers dispersed, drunk with wine, and each man retired to his own palace.”
#3
چو پیداشد آن فرخورشید زرد
✦
به پیچید زلف شب لاژورد
“When the glorious yellow sun appeared, it twisted the lapis lazuli tresses of the night.”
#4
فژ آگند پوشید بهرام گرد
✦
گرامی تنش را به یزدان سپرد
“Bahram the hero donned his coat of armor and committed his precious body to God.”
#5
کمند و کمان برد و شش چوبه تیر
✦
یکی نیزه دو شاخ نخچیرگیر
“He took up his lasso, bow, six notch-carved arrows, and a two-pronged hunting spear.”
#6
چوآمد به نزدیک آن برزکوه
✦
بفرمود تا بازگردد گروه
“When he drew near that towering mountain, he ordered his companions to turn back.”
#7
بران شیر کپی چو نزدیک شد
✦
تو گفتی برو کوه تاریک شد
“As he drew near that ape-lion beast, you would say the mountain grew dark before him.”
#8
میان اندارن کوه خارا ببست
✦
بخم کمند از بر زین نشست
“Amidst the flint rock he girded his waist and sat upon his saddle with his lasso coiled.”
#9
کمان را بمالید وبر زه نهاد
✦
ز یزدان نیکی دهش کرد یاد
“He readied his bow, set the string, and remembered God the Giver of Good.”
#10
چو بر اژدها برشدی موی‌تر
✦
نبودی برو تیر کس کارگر
“When the dragon-beast bathed its coat in wetness, no arrow could pierce its hide.”
#11
شد آن شیر کپی به چشمه درون
✦
به غلتید و برخاست و آمد برون
“The ape-lion entered the spring, rolled in the water, rose up, and came forth.”
#12
بغرید و بر زد بران سنگ دست
✦
همی آتش از کوه خارا بجست
“It roared and struck its paw upon the rock, so that sparks flew from the hard granite.”
#13
کمان را بمالید بهرام گرد
✦
به تیر از هوا روشنایی ببرد
“Bahram the hero drew his bow, obscuring the daylight from the sky with a shower of arrows.”
#14
خدنگی بینداخت شیر دلیر
✦
برشیر کپی شد از جنگ سیر
“The lion-hearted brave shot a poplar shaft; the ape-lion grew weary of the battle.”
#15
دگر تیر بهرام زد بر سرش
✦
فرو ریخت چون آب خون ازبرش
“Bahram struck its head with a second arrow; blood poured down from it like water.”
#16
سیوم تیر و چارم بزد بر دهانش
✦
که بردوخت برهم دهان و زبانش
“He shot the third and fourth arrows into its mouth, sewing its jaws and tongue together.”
#17
به پنجم بزد تیر بر چنگ اوی
✦
همی‌دید نیروی و آهنگ اوی
“With the fifth arrow he struck its claw, observing its failing strength and wild assault.”
#18
بهشتم میانش گشاد از کمند
✦
بجست از بر کوهسار بلند
“With the eighth motion he bound its waist with the lasso, leaping down from the high mountain.”
#19
بزد نیزه‌ای بر میان دده
✦
که شد سنگ خارا به خون آژده
“He struck a spear into the monster's flank, so that the granite rock was drenched in blood.”
#20
وزان پس بشمشیر یازید مرد
✦
تن اژدها را به دونیم کرد
“Thereafter the hero wielded his sword, cleaving the dragon's body into two halves.”
#21
سر از تن جدا کند و بفگند خوار
✦
ازان پس فرود آمد از کوهسار
“He severed the head from the body and cast it down in contempt, then descended from the mountain height.”
#22
ازان بیشه خاقان و خاتون برفت
✦
دمان و دنان تا برکوه تفت
“From the woods, the Khaqan and the Khatun hastened toward the scorching mountain slope.”
#23
خروشی برآمد ز گردان چین
✦
کز آواز گفتی بلرزد زمین
“A roar arose from the warriors of China, so powerful you would say the earth trembled.”
#24
به بهرام برآفرین خواندند
✦
بسی گوهر و زر برافشاندند
“They sang praises unto Bahram, scattering bountiful jewels and gold upon him.”
#25
چو خاتون بشد دست او بوس داد
✦
برفتند گردان فرخ نژاد
“When the Khatun approached, she kissed his hand, and the noble heroes assembled around.”
#26
همه هم زبان آفرین خواندند
✦
ورا شاه ایران زمین خواندند
“All with one voice sang his praises, calling him the King of the land of Iran.”
#27
گرفتش سپهدار چین در کنار
✦
وزان پس ورا خواندی شهریار
“The commander of China took him in his embrace, and from that moment called him King.”
#28
چو خاقان چینی به ایوان رسید
✦
فرستاده‌ای مهربان برگزید
“When the Khaqan of China reached his palace, he selected a wise and kindly messenger.”
#29
فرستاد ده بدره گنجی درم
✦
همان بدره و برده از بیش و کم
“He sent ten purses of silver treasure, alongside garments and attendants of every kind.”
#30
که رو پیش بهرام جنگی بگوی
✦
که نزدیک ما یافتی آب روی
“And said: 'Go unto Bahram the warrior and say: You have gained supreme honor in our sight.'”
#31
پس پردهٔ ما یکی دخترست
✦
که بر تارک اختران افسرست
“'Behind my royal curtain is a maiden daughter whose crown rises above the very stars.'”
#32
کنون گر بخواهی ز من دخترم
✦
سپارم بتو لشکر و کشورم
“'Now if you desire my daughter, I shall commit both my host and kingdom to your rule.'”
#33
بدو گفت بهرام کاری رواست
✦
جهاندار بر بندگان پادشاست
“Bahram answered him: 'This is a worthy proposal; the Sovereign of the world commands His servants.'”
#34
به بهرام داد آن زمان دخترش
✦
به فرمان او شد همه کشورش
“He then gave his daughter to Bahram, and the entire country came under Bahram's command.”
#35
بفرمود تا پیش او شد دبیر
✦
نوشتند منشور نو بر حریر
“He ordered the royal scribe to step forward and write a new charter upon silk.”
#36
بدو گفت هرکس کز ایران سرست
✦
ببخشش نگر تا کرا در خورست
“He said to him: 'Look to every Iranian noble and bestow gifts as fits their stature.'”
#37
بر آیین چین خلعت آراستند
✦
فراوان کلاه و کمر خواستند
“They fashioned robes of honor in the Chinese custom, preparing countless crowns and girdles.”
#38
جزاز داد و خورد شکارش نبود
✦
غم گردش روزگارش نبود
“He engaged in nothing save justice, feasting, and hunting, untroubled by the turns of fate.”
#39
بزرگان چینی و گردنکشان
✦
ز بهرام یل داشتندی نشان
“The nobles and warlords of China wore the emblem of Bahram the valiant champion.”
#40
همه چین همی‌گفت ما بنده‌ایم
✦
ز بهر تو اندر جهان زنده‌ایم
“All China proclaimed: 'We are your servants; we live in this world solely for your sake!'”
#41
همی‌خورد بهرام و بخشید چیز
✦
برو بر بسی آفرین بود نیز
“Bahram enjoyed banquets and bestowed gifts, showered continuously with praises.”