🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
12 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۸ - شایعهٔ مرگ انوشیروان و شادی نوش‌زاد
چون کسری انوشیروان، شهریار بیدار و دادگر ایران، از کارزار روم و درهم‌شکستن مرزهای قیصر بازآمد، رنج درازآهنگ راه و سختی‌های جنبشِ سپاه، پیکرش را ناتوان ساخت. ضعف و رنجوری بر تن شاهنشاه استیلا یافت، چنان‌که تاب پی‌گرفتن مسیر از او سلب گشت و ناچار در سرزمین اردن رحل اقامت افکند تا مگر تندرستیِ خویش را بازیابد. در این میان، پیامی دروغین و شایعه‌ای تیره در میان ولایات بپیچید و خبر به نوش‌زاد، فرزند شاهنشاه، رسید که فرّ شاهیِ انوشیروان بی‌فروغ گشته و او چشم از جهان فروپوشیده است. خبردهندگان چنین وانمود کردند که جهان به‌زودی دستخوش آشوب و تباهی خواهد شد و تباه‌کاران از هر سو سر برخواهند داشت، چرا که کسری زمانه را دررودررویی با مرگ واگذار کرده و تاج‌وتخت بی‌شهریار مانده است.

با شنیدن این خبر، نوش‌زاد به‌جای زاری و سوگواری بر پدر، دل به شادمانی سپرد و بر مرگ شهریار خندید—فرزندی که نامش هرگز شایسته نوشینی و گوارایی نبود. این رفتارِ ناپسند، یادآور پند فرزانگان گشت که گفته‌اند هر آن‌کس که از مرگ دیگری شادمان گردد، خود سزاوار نامیرایی نیست. فرزندی که از آیین دادگری و راه روشن پدر رو بگرداند، بی‌گمان ستم‌کاره و بی‌بهره از هوش و فرزندگی است. زیرا از ریشه تلخ حنظل، هرچند سیراب یا خشک باشد، هرگز بوی خوش مشک و میوه گوارا برنمی‌آید. نهالی که بر سرشت تیرگی و تلخی رسته باشد، پیرامون خویش را از فروغ خورشید و نسیم پاک محروم می‌سازد و جز خاک تیره و نیستی، بهره‌ای برای گیتی نخواهد داشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: