#1
وزین سو به دریا رسید اردشیر
✦
به یزدان چنین گفت کای دستگیر
“And from this side, Ardashir reached the sea, and spoke to God, saying, 'O Deliverer!'”
#2
تو کردی مرا ایمن از بدکنش
✦
که هرگز مبیناد نیکی تنش
“'Thou hast preserved me safe from the malevolent villain; may his body never behold goodness!'”
#3
برآسود و ملاح را پیش خواند
✦
ز کار گذشته فراوان براند
“He rested there and called the mariner before him, speaking at length of past events.”
#4
نگه کرد فرزانه ملاح پیر
✦
به بالا و چهر و بر اردشیر
“The wise old mariner looked upon Ardashir's tall stature, his face, and his broad chest.”
#5
بدانست کو نیست جز کی نژاد
✦
ز فر و ز اورنگ او گشت شاد
“He realized that he was none other than of Kayanid lineage, and rejoiced in his Divine Glory and throne.”
#6
بیامد به دریا هم اندر شتاب
✦
به هر سو برافگند زورق به آب
“He came to the sea in great haste, launching boats into the water in every direction.”
#7
ز آگاهی نامدار اردشیر
✦
سپاه انجمن شد بران آبگیر
“Upon learning news of the renowned Ardashir, armies and people assembled beside that body of water.”
#8
هرانکس که بد بابکی در صطخر
✦
به آگاهی شاه کردند فخر
“Everyone who belonged to the line of Babak in Istakhr took pride in the news of the king.”
#9
دگر هرک از تخم دارا بدند
✦
به هر کشوری نامدارا بدند
“Likewise, all who were of the seed of Dara, renowned nobles across every country.”
#10
چو آگاهی آمد ز شاه اردشیر
✦
ز شادی جوان شد دل مرد پیر
“When news came of King Ardashir, the hearts of the elderly grew young with joy.”
#11
همی رفت مردم ز دریا و کوه
✦
به نزدیک برنا گروها گروه
“People poured in from sea and mountain, flocking in groups toward the young leader.”
#12
ز هر شهر فرزانه‌ای رای‌زن
✦
به نزد جهانجوی گشت انجمن
“From every city, wise counselors gathered around the world-seeking prince.”
#13
زبان برگشاد اردشیر جوان
✦
که ای نامداران روشن‌روان
“Young Ardashir opened his lips, saying, 'O illustrious and bright-souled nobles!'”
#14
کسی نیست زین نامدار انجمن
✦
ز فرزانه و مردم رای‌زن
“'There is none in this renowned assembly, among wise men and counselors,'”
#15
که نشنید کاسکندر بدگمان
✦
چه کرد از فرومایگی در جهان
“'Who has not heard what evil-minded Alexander did in the world out of lowliness.'”
#16
نیاکان ما را یکایک بکشت
✦
به بیدادی آورد گیتی به مشت
“'He slew our ancestors one by one, and brought the realm under his grasp through injustice.'”
#17
چو من باشم از تخم اسفندیار
✦
به مرز اندرون اردوان شهریار
“'While I am of the lineage of Esfandiyar, yet in this land Ardavan reigns as king!'”
#18
سزد گر مر این را نخوانیم داد
✦
وزین داستان کس نگیریم یاد
“'It is not fitting to call this justice, nor should anyone treasure such a tale.'”
#19
چو باشید با من بدین یارمند
✦
نمانم به کس نام و تخت بلند
“'If you stand as my companions in this, I will leave no high name or throne to anyone else.'”
#20
چه گویید و این را چه پاسخ دهید
✦
که پاسخ به آواز فرخ نهید
“'What say you, and how do you answer this? Give your response in a joyous voice!'”
#21
هرانکس که بود اندر آن انجمن
✦
ز شمشیر زن مرد و از رای‌زن
“Everyone present in that assembly, both warriors with swords and wise counselors,”
#22
چو آواز بشنید بر پای خاست
✦
همه راز دل بازگفتند راست
“When they heard his voice, stood to their feet and revealed the true secrets of their hearts,”
#23
که هرکس که هستیم بابک‌نژاد
✦
به دیدار و چهر تو گشتیم شاد
“Saying, 'All of us who are of Babak's blood are gladdened by thy sight and face.'”
#24
و دیگر که هستیم ساسانیان
✦
ببندیم کین را کمر بر میان
“'And furthermore, we who are Sasanians will gird our loins for vengeance!'”
#25
تن و جان ما سربسر پیش تست
✦
غم و شادمانی به کم بیش تست
“'Our bodies and souls are wholly at thy disposal; our sorrow and joy depend on thy will.'”
#26
به دو گوهر از هرکسی برتری
✦
سزد بر تو شاهی و کنداوری
“'By dual noble lineage thou art superior to all; royalty and heroism are truly fitting for thee.'”
#27
به فرمان تو کوه هامون کنیم
✦
به تیغ آب دریا همه خون کنیم
“'At thy command we shall level mountains, and with our swords turn the ocean's water into blood!'”
#28
چو پاسخ بدان گونه دید اردشیر
✦
سرش برتر آمد ز ناهید و تیر
“When Ardashir heard such an answer, his head rose higher than Venus and Mercury.”
#29
بران مهتران آفرین گسترید
✦
به دل در ز اندیشه کین گسترید
“He poured blessings upon those nobles, while nourishing thoughts of vengeance within his heart.”
#30
به نزدیک دریا یکی شارستان
✦
پی‌افگند و شد شارستان کارستان
“Near the sea he laid the foundation of a city, and that city became a hub of glorious endeavor.”
#31
یکی موبدی گفت با اردشیر
✦
که ای شاه نیک‌اختر و دلپذیر
“A Zoroastrian Mobad spoke to Ardashir, saying, 'O fortunate and heart-pleasing King!'”
#32
سر شهریاری همی نو کنی
✦
بر پارس باید که بی‌خو کنی
“'Thou art renewing the crown of sovereignty; thou must first secure the land of Pars.'”
#33
ازان پس کنی رزم با اردوان
✦
که اختر جوانست و خسرو جوان
“'Only after that shouldst thou battle Ardavan, while thy star is young and thou, O King, art youthful.'”
#34
که او از ملوک طوایف به گنج
✦
فزونست و زو دیدی آزار و رنج
“'For among the regional kings he has the greatest treasure, and thou hast suffered pain and grief from him.'”
#35
چو برداشتی گاه او را ز جای
✦
ندارد کسی زین سپس با تو پای
“'Once thou hast removed him from his throne, no one hereafter will be able to withstand thee.'”
#36
چو بشنید گردن فراز اردشیر
✦
سخنهای بایسته و دلپذیر
“When exalted Ardashir heard those worthy and pleasing words,”
#37
چو برزد سر از تیغ کوه آفتاب
✦
به سوی صطخر آمد از پیش آب
“As the sun raised its head over the mountain peak, he marched from the waters toward Istakhr.”
#38
خبر شد بر بهمن اردوان
✦
دلش گشت پردرد و تیره‌روان
“News reached Bahman, son of Ardavan; his heart became full of grief and his spirit grew dark.”
#39
نکرد ایچ بر تخت شاهی درنگ
✦
سپاهی بیاورد با ساز جنگ
“He did not delay upon the throne of royalty, but brought forth an army equipped for war.”