بخش ۱۷ - خواب گودرز و بشارت سروش به کیخسرو، پذیرفتن گیو و عزیمت او به توران
#1
چنان دید گودرز یک شب به خواب
✦
که ابری برآمد ز ایران پرآب
#2
بر آن ابر باران خجسته سروش
✦
به گودرز گفتی که بگشای گوش
#3
چو خواهی که یابی ز تنگی رها
✦
وز این نامور ترک نر اژدها
#4
به توران یکی نامداری نو است
✦
کجا نام آن شاه کیخسرو است
#5
ز پشت سیاوش یکی شهریار
✦
هنرمند و از گوهر نامدار
#6
از این تخمه از گوهر کیقباد
✦
ز مادر سوی تور دارد نژاد
#7
چو آید به ایران پی فرخش
✦
ز چرخ آنچه پرسد دهد پاسخش
#8
میان را ببندد به کین پدر
✦
کند کشور تور زیر و زبر
#9
به دریای قلزم به جوش آرد آب
✦
نخارد سر از کین افراسیاب
#10
همه ساله در جوشن کین بود
✦
شب و روز در جنگ بر زین بود
#11
ز گردان ایران و گردنکشان
✦
نیابد جز از گیو از او کس نشان
#12
چنین است فرمان گردان سپهر
✦
بدو دارد از داد گسترده مهر
#13
چو از خواب گودرز بیدار شد
✦
نیایش کنان پیش دادار شد
#14
بمالید بر خاک ریش سپید
✦
ز شاه جهاندار شد پرامید
#15
چو خورشید پیدا شد از پشت زاغ
✦
برآمد به کردار زرین چراغ
#16
سپهبد نشست از بر تخت عاج
✦
بیاراست ایوان به کرسی ساج
#17
پر اندیشه مر گیو را پیش خواند
✦
وز آن خواب چندی سخنها براند
#18
بدو گفت فرخ پی و روز تو
✦
همان اختر گیتی افروز تو
#19
تو تا زادی از مادر پاکدین
✦
پر از آفرین شد سراسر زمین
#20
به فرمان یزدان خجسته سروش
✦
مرا روی بنمود در خواب دوش
#21
نشسته بر ابری پر از باد و نم
✦
بشستی جهان را سراسر ز غم
#22
مرا دید و گفت این همه غم چراست
✦
جهانی پر از کین و بی‌نم چراست
#23
ازیرا که بی‌فر و برزست شاه
✦
ندارد همی راه شاهان نگاه
#24
چو کیخسرو آید ز توران زمین
✦
سوی دشمنان افگند رنج و کین
#25
نبیند کس او را ز گردان نیو
✦
مگر نامور پور گودرز گیو
#26
چنین کرد بخشش سپهر بلند
✦
که از تو گشاید غم و رنج بند
#27
همی نام جستی میان دو صف
✦
کنون نام جاویدت آمد به کف
#28
که تا در جهان مردم است و سخن
✦
چنین نام هرگز نگردد کهن
#29
زمین را همان با سپهر بلند
✦
به دست تو خواهد گشادن ز بند
#30
به رنج است گنج و به نام است رنج
✦
همانا که نامت به آید ز گنج
#31
اگر جاودانه نمانی به جای
✦
همی نام به زین سپنجی سرای
#32
جهان را یکی شهریار آوری
✦
درخت وفا را به بار آوری
#33
بدو گفت گیو ای پدر بنده‌ام
✦
بکوشم به رای تو تا زنده‌ام
#34
خریدارم این را گر آید به جای
✦
به فرخنده نام و پی رهنمای
#35
به ایوان شد و ساز رفتن گرفت
✦
ز خواب پدر مانده اندر شگفت
#36
چو خورشید رخشنده آمد پدید
✦
زمین شد به سان گل شنبلید
#37
بیامد کمربسته گیو دلیر
✦
یکی بارکش بادپایی به زیر
#38
به گودرز گفت ای جهان پهلوان
✦
دلیر و سرافراز و روشن روان
#39
کمندی و اسپی مرا یار بس
✦
نشاید کشیدن بدان مرز کس
#40
چو مردم برم خواستار آیدم
✦
از آن پس مگر کارزار آیدم
#41
مرا دشت و کوه است یک چند جای
✦
مگر پیشم آید یکی رهنمای
#42
به پیروزبخت جهان پهلوان
✦
نیایم جز از شاد و روشن روان
#43
تو مر بیژن خرد را در کنار
✦
بپرور نگهدارش از روزگار
#44
ندانم که دیدار باشد جز این
✦
که داند چنین جز جهان آفرین
#45
تو پدرود باش و مرا یاد دار
✦
روان را ز درد من آزاد دار
#46
چو شویی ز بهر پرستش رخان
✦
به من بر جهان آفرین را بخوان
#47
مگر باشدم دادگر رهنمای
✦
به نزدیک آن نامور کدخدای
#48
به فرمان بیاراست آمد برون
✦
پدر دل پر از درد و رخ پر ز خون
#49
پدر پیر سر بود و برنا دلیر
✦
دهن جنگ را باز کرده چو شیر
#50
ندانست کاو باز بیند پسر
✦
ز رفتن دلش بود زیر و زبر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.