#1
چنان دید گودرز یک شب به خواب
✦
که ابری برآمد ز ایران پرآب
“Thus saw Goudarz in his sleep one night, / That a cloud dense with water rose over Iran.”
#2
بر آن ابر باران خجسته سروش
✦
به گودرز گفتی که بگشای گوش
“Upon that rain-cloud stood blessed Soroush, / Who spake to Goudarz: 'Open thy ears!'”
#3
چو خواهی که یابی ز تنگی رها
✦
وز این نامور ترک نر اژدها
“'If thou seekest freedom from hard distress, / And from this male dragon of a famed Turanian Turk,'”
#4
به توران یکی نامداری نو است
✦
کجا نام آن شاه کیخسرو است
“'In Touran there is a newly renowned noble, / Whose royal name is Kay Khosrow.'”
#5
ز پشت سیاوش یکی شهریار
✦
هنرمند و از گوهر نامدار
“'A monarch sprung from the loins of Siyavash, / Accomplished and of illustrious lineage.'”
#6
از این تخمه از گوهر کیقباد
✦
ز مادر سوی تور دارد نژاد
“'From this line, of the gem of Kay Qobad, / Yet on his mother's side his heritage reaches Tur.'”
#7
چو آید به ایران پی فرخش
✦
ز چرخ آنچه پرسد دهد پاسخش
“'When his auspicious foot enters Iran, / Whatever he asks of the heavens shall be granted.'”
#8
میان را ببندد به کین پدر
✦
کند کشور تور زیر و زبر
“'He shall gird his loins to avenge his father, / And turn the land of Touran upside down.'”
#9
به دریای قلزم به جوش آرد آب
✦
نخارد سر از کین افراسیاب
“'He shall bring the waters of the Qolzum Sea to boil, / And never rest from his vengeance against Afrasiab.'”
#10
همه ساله در جوشن کین بود
✦
شب و روز در جنگ بر زین بود
“'All year long he shall wear the mail of vengeance, / Day and night in battle, mounted on his saddle.'”
#11
ز گردان ایران و گردنکشان
✦
نیابد جز از گیو از او کس نشان
“'Of all the heroes and proud warriors of Iran, / None shall find trace of him save Giev.'”
#12
چنین است فرمان گردان سپهر
✦
بدو دارد از داد گسترده مهر
“'Such is the decree of the revolving sphere, / Which spreads its love over him with justice.'”
#13
چو از خواب گودرز بیدار شد
✦
نیایش کنان پیش دادار شد
“When Goudarz awoke from his slumber, / He bowed in prayer before the Almighty Creator.”
#14
بمالید بر خاک ریش سپید
✦
ز شاه جهاندار شد پرامید
“He rubbed his white beard upon the earth, / And his heart overflowed with hope in the Lord of the world.”
#15
چو خورشید پیدا شد از پشت زاغ
✦
برآمد به کردار زرین چراغ
“When the sun appeared from behind the raven's back, / Ascending like a golden lamp,”
#16
سپهبد نشست از بر تخت عاج
✦
بیاراست ایوان به کرسی ساج
“The commander sat upon the ivory throne, / And adorned the hall with chairs of teakwood.”
#17
پر اندیشه مر گیو را پیش خواند
✦
وز آن خواب چندی سخنها براند
“Full of deep thought, he called Giev before him, / And spoke many words regarding that vision.”
#18
بدو گفت فرخ پی و روز تو
✦
همان اختر گیتی افروز تو
“He said to him: 'O thou of blessed foot and day, / Likewise thy world-illuminating star!'”
#19
تو تا زادی از مادر پاکدین
✦
پر از آفرین شد سراسر زمین
“'Since thou wert born of thy pure mother, / The entire earth hath been filled with thy praise.'”
#20
به فرمان یزدان خجسته سروش
✦
مرا روی بنمود در خواب دوش
“'By Yazdan's command, blessed Soroush / Showed his face to me in a dream last night.'”
#21
نشسته بر ابری پر از باد و نم
✦
بشستی جهان را سراسر ز غم
“'Seated upon a cloud full of wind and mist, / He washed the entire world clean of sorrow.'”
#22
مرا دید و گفت این همه غم چراست
✦
جهانی پر از کین و بی‌نم چراست
“'He saw me and said: Why all this grief? / Why is the world so full of spite and dry of comfort?'”
#23
ازیرا که بی‌فر و برزست شاه
✦
ندارد همی راه شاهان نگاه
“'Because the king lacks divine Glory and grandeur, / And keeps not the path of former kings.'”
#24
چو کیخسرو آید ز توران زمین
✦
سوی دشمنان افگند رنج و کین
“'When Kay Khosrow comes forth from Touran land, / He shall cast pain and vengeance upon the foe.'”
#25
نبیند کس او را ز گردان نیو
✦
مگر نامور پور گودرز گیو
“'None among the gallant warriors shall see him, / Save Giev, the famed son of Goudarz.'”
#26
چنین کرد بخشش سپهر بلند
✦
که از تو گشاید غم و رنج بند
“'High heaven hath ordained this glory for thee, / That the bond of grief and pain be loosened by thy hand.'”
#27
همی نام جستی میان دو صف
✦
کنون نام جاویدت آمد به کف
“'Thou didst seek a name between the two battle-lines; / Now eternal renown hath fallen into thy grasp.'”
#28
که تا در جهان مردم است و سخن
✦
چنین نام هرگز نگردد کهن
“'So long as men endure and speech remains, / Such a name shall never grow old.'”
#29
زمین را همان با سپهر بلند
✦
به دست تو خواهد گشادن ز بند
“'The earth, together with high heaven, / Shall be unbound from its shackles through thy hand.'”
#30
به رنج است گنج و به نام است رنج
✦
همانا که نامت به آید ز گنج
“'In hard labor is treasure, and in hardship lies renown; / Truly thy name is better than any treasure.'”
#31
اگر جاودانه نمانی به جای
✦
همی نام به زین سپنجی سرای
“'Though thou shalt not abide forever in this world, / A goodly name is best in this transient inn.'”
#32
جهان را یکی شهریار آوری
✦
درخت وفا را به بار آوری
“'Thou shalt bring forth a sovereign for the world, / And cause the tree of loyalty to bear its fruit.'”
#33
بدو گفت گیو ای پدر بنده‌ام
✦
بکوشم به رای تو تا زنده‌ام
“Giev spake to him: 'O father, I am thy servant! / I shall strive according to thy counsel as long as I live.'”
#34
خریدارم این را گر آید به جای
✦
به فرخنده نام و پی رهنمای
“'I eagerly embrace this task if it come to pass, / Under the guidance of a blessed name and leader.'”
#35
به ایوان شد و ساز رفتن گرفت
✦
ز خواب پدر مانده اندر شگفت
“He entered his hall and prepared for the journey, / Astonished at his father's mystic vision.”
#36
چو خورشید رخشنده آمد پدید
✦
زمین شد به سان گل شنبلید
“When the resplendent sun appeared once more, / The earth became as vibrant as yellow fenugreek blossoms.”
#37
بیامد کمربسته گیو دلیر
✦
یکی بارکش بادپایی به زیر
“Brave Giev came forth, his belt tightly girded, / Riding upon a swift, strong steed.”
#38
به گودرز گفت ای جهان پهلوان
✦
دلیر و سرافراز و روشن روان
“He said to Goudarz: 'O world champion! / Valiant, exalted, and bright of soul!'”
#39
کمندی و اسپی مرا یار بس
✦
نشاید کشیدن بدان مرز کس
“'A lasso and a steed are companion enough for me; / I must not lead a host into that distant borderland.'”
#40
چو مردم برم خواستار آیدم
✦
از آن پس مگر کارزار آیدم
“'If I take men, suspicions will arise, / And after that, only warfare would await me.'”
#41
مرا دشت و کوه است یک چند جای
✦
مگر پیشم آید یکی رهنمای
“'Desert and mountain shall be my abode for a time, / Perchance a guide may cross my path.'”
#42
به پیروزبخت جهان پهلوان
✦
نیایم جز از شاد و روشن روان
“'By the victorious fortune of the world champion, / I shall return only with a joyful and bright spirit.'”
#43
تو مر بیژن خرد را در کنار
✦
بپرور نگهدارش از روزگار
“'Do thou hold young Bizhan close in thy bosom, / Nurture him and guard him from the turns of fate.'”
#44
ندانم که دیدار باشد جز این
✦
که داند چنین جز جهان آفرین
“'I know not if we shall ever meet again; / Who can know such things save the Creator of the world?'”
#45
تو پدرود باش و مرا یاد دار
✦
روان را ز درد من آزاد دار
“'Farewell to thee, and keep me in thy memory; / Free thy soul from the grief of my parting.'”
#46
چو شویی ز بهر پرستش رخان
✦
به من بر جهان آفرین را بخوان
“'When thou washest thy face for holy worship, / Call upon the World-Creator on my behalf,'”
#47
مگر باشدم دادگر رهنمای
✦
به نزدیک آن نامور کدخدای
“'Perchance the Just Lord may be my guiding light, / Leading me to that famous noble prince.'”
#48
به فرمان بیاراست آمد برون
✦
پدر دل پر از درد و رخ پر ز خون
“Equipped at his command, he stepped outside; / His father's heart was filled with grief, his face wet with bloody tears.”
#49
پدر پیر سر بود و برنا دلیر
✦
دهن جنگ را باز کرده چو شیر
“The father was aged in head yet young in courage, / His mouth opened for battle like a fierce lion.”
#50
ندانست کاو باز بیند پسر
✦
ز رفتن دلش بود زیر و زبر
“He knew not whether he would ever see his son again; / At his departure, his heart was utterly overturned.”