بخش ۸ - نامهٔ گژدهم به کاووس از زور سهراب، ترک دژ و رای بر خواندن رستم
#1
چو برگشت سهراب گژدهم پیر
✦
بیاورد و بنشاند مردی دبیر
#2
یکی نامه بنوشت نزدیک شاه
✦
برافگند پوینده مردی به راه
#3
نخست آفرین کرد بر کردگار
✦
نمود آنگهی گردش روزگار
#4
که آمد بر ما سپاهی گران
✦
همه رزم جویان کندآوران
#5
یکی پهلوانی به پیش اندرون
✦
که سالش ده و دو نباشد فزون
#6
به بالا ز سرو سهی برترست
✦
چو خورشید تابان بدو پیکرست
#7
برش چون بر پیل و بالاش برز
✦
ندیدم کسی را چنان دست و گرز
#8
چو شمشیر هندی به چنگ آیدش
✦
ز دریا و از کوه تنگ آیدش
#9
چو آواز او رعد غرنده نیست
✦
چو بازوی او تیغ برنده نیست
#10
هجیر دلاور میان را ببست
✦
یکی بارهٔ تیزتگ برنشست
#11
بشد پیش سهراب رزم‌آزمای
✦
بر اسپش ندیدم فزون زان به پای
#12
که بر هم زند مژه را جنگ‌جوی
✦
گراید ز بینی سوی مغز بوی
#13
که سهرابش از پشت زین برگرفت
✦
برش ماند زان بازو اندر شگفت
#14
درست‌ست و اکنون به زنهار اوست
✦
پراندیشه جان از پی کار اوست
#15
سواران ترکان بسی دیده‌ام
✦
عنان پیچ زین‌گونه نشنیده‌ام
#16
مبادا که او در میان دو صف
✦
یکی مرد جنگ‌آور آرد بکف
#17
بران کوه بخشایش آرد زمین
✦
که او اسپ تازد برو روز کین
#18
عنان‌دار چون او ندیدست کس
✦
تو گفتی که سام سوارست و بس
#19
بلندیش بر آسمان رفته گیر
✦
سر بخت گردان همه خفته گیر
#20
اگر خود شکیبیم یک چند نیز
✦
نکوشیم و دیگر نگوییم چیز
#21
اگر دم زند شهریار زمین
✦
نراند سپاه و نسازد کمین
#22
دژ و باره گیرد که خود زور هست
✦
نگیرد کسی دست او را به دست
#23
که این باره را نیست پایاب اوی
✦
درنگی شود شیر زاشتاب اوی
#24
چو نامه به مهر اندر آمد به شب
✦
فرستاده را جست و بگشاد لب
#25
بگفتش چنان رو که فردا پگاه
✦
نبیند ترا هیچکس زان سپاه
#26
فرستاد نامه سوی راه راست
✦
پس نامه آنگاه بر پای خاست
#27
بنه برنهاد و سراندر کشید
✦
بران راه بی‌راه شد ناپدید
#28
سوی شهر ایران نهادند روی
✦
سپردند آن بارهٔ دژ بدوی
#29
چو خورشید بر زد سر از تیره‌کوه
✦
میان را ببستند ترکان گروه
#30
سپهدار سهراب نیزه بدست
✦
یکی بارکش باره‌ای برنشست
#31
سوی باره آمد یکی بنگرید
✦
به باره درون بس کسی را ندید
#32
بیامد در دژ گشادند باز
✦
ندیدند در دژ یکی رزمساز
#33
به فرمان همه پیش او آمدند
✦
به جان هرکسی چاره‌جو آمدند
#34
چو نامه به نزدیک خسرو رسید
✦
غمی شد دلش کان سخنها شنید
#35
گرانمایگان را ز لشکر بخواند
✦
وزین داستان چندگونه براند
#36
نشستند با شاه ایران به هم
✦
بزرگان لشکر همه بیش و کم
#37
چو طوس و چو گودرز کشواد و گیو
✦
چو گرگین و بهرام و فرهاد نیو
#38
سپهدار نامه بر ایشان بخواند
✦
بپرسید بسیار و خیره بماند
#39
چنین گفت با پهلوانان براز
✦
که این کار گردد به ما بر دراز
#40
برین سان که گژدهم گوید همی
✦
از اندیشه دل را بشوید همی
#41
چه سازیم و درمان این کار چیست
✦
از ایران هم آورد این مرد کیست
#42
بر آن برنهادند یکسر که گیو
✦
به زابل شود نزد سالار نیو
#43
به رستم رساند از این آگهی
✦
که با بیم شد تخت شاهنشهی
#44
گو پیلتن را بدین رزمگاه
✦
بخواند که اویست پشت سپاه
#45
نشست آنگهی رای زد با دبیر
✦
که کاری گزاینده بد ناگزیر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.