✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖

53 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۹ - نامهٔ کاووس به رستم، شتاب گیو به زابل و درنگ سه روزهٔ تهمتن

یکی نامه فرمود پس شهریار

✦

نوشتن بر رستم نامدار

نخست آفرین کرد بر کردگار

✦

جهاندار و پروردهٔ روزگار

دگر آفرین کرد بر پهلوان

✦

که بیدار دل باش و روشن روان

دل و پشت گردان ایران تویی

✦

به چنگال و نیروی شیران تویی

گشایندهٔ بند هاماوران

✦

ستانندهٔ مرز مازندران

ز گرز تو خورشید گریان شود

✦

ز تیغ تو ناهید بریان شود

چو گرد پی رخش تو نیل نیست

✦

هم‌آورد تو در جهان پیل نیست

کمند تو بر شیر بندافگند

✦

سنان تو کوهی ز بن برکند

تویی از همه بد به ایران پناه

✦

ز تو برفرازند گردان کلاه

#10

گزاینده کاری بد آمد به پیش

✦

کز اندیشهٔ آن دلم گشت ریش

#11

نشستند گردان به پیشم به هم

✦

چو خواندیم آن نامهٔ گژدهم

#12

چنان باد کاندر جهان جز تو کس

✦

نباشد به هر کار فریادرس

#13

بدان‌گونه دیدند گردان نیو

✦

که پیش تو آید گرانمایه گیو

#14

چو نامه بخوانی به روز و به شب

✦

مکن داستان را گشاده دو لب

#15

مگر با سواران بسیارهوش

✦

ز زابل برانی برآری خروش

#16

بر اینسان که گژدهم زو یاد کرد

✦

نباید جز از تو ورا هم نبرد

#17

به گیو آنگهی گفت برسان دود

✦

عنان تگاور بباید بسود

#18

بباید که نزدیک رستم شوی

✦

به زابل نمانی و گر نغنوی

#19

اگر شب رسی روز را بازگرد

✦

بگویش که تنگ اندرآمد نبرد

#20

وگرنه فرازست این مرد گرد

✦

بداندیش را خوار نتوان شمرد

#21

ازو نامه بستد به کردار آب

✦

برفت و نجست ایچ آرام و خواب

#22

چو نزدیکی زابلستان رسید

✦

خروش طلایه به دستان رسید

#23

تهمتن پذیره شدش با سپاه

✦

نهادند بر سر بزرگان کلاه

#24

پیاده شدش گیو و گردان بهم

✦

هر آنکس که بودند از بیش و کم

#25

ز اسپ اندرآمد گو نامدار

✦

از ایران بپرسید وز شهریار

#26

ز ره سوی ایوان رستم شدند

✦

ببودند یکبار و دم برزدند

#27

بگفت آنچ بشنید و نامه بداد

✦

ز سهراب چندی سخن کرد یاد

#28

تهمتن چو بشنید و نامه بخواند

✦

بخندید و زان کار خیره بماند

#29

که مانندهٔ سام گرد از مهان

✦

سواری پدید آمد اندر جهان

#30

از آزادگان این نباشد شگفت

✦

ز ترکان چنین یاد نتوان گرفت

#31

من از دخت شاه سمنگان یکی

✦

پسر دارم و باشد او کودکی

#32

هنوز آن گرامی نداند که جنگ

✦

توان کرد باید گه نام و ننگ

#33

فرستادمش زر و گوهر بسی

✦

بر مادر او به دست کسی

#34

چنین پاسخ آمد که آن ارجمند

✦

بسی برنیاید که گردد بلند

#35

همی می خورد با لب شیربوی

✦

شود بی‌گمان زود پرخاشجوی

#36

بباشیم یک روز و دم برزنیم

✦

یکی بر لب خشک نم برزنیم

#37

ازان پس گراییم نزدیک شاه

✦

به گردان ایران نماییم راه

#38

مگر بخت رخشنده بیدار نیست

✦

وگرنه چنین کار دشوار نیست

#39

چو دریا به موج اندرآید ز جای

✦

ندارد دم آتش تیزپای

#40

درفش مرا چون ببیند ز دور

✦

دلش ماتم آرد به هنگام سور

#41

بدین تیزی اندر نیاید به جنگ

✦

نباید گرفتن چنین کار تنگ

#42

به می دست بردند و مستان شدند

✦

ز یاد سپهبد به دستان شدند

#43

دگر روز شبگیر هم پرخمار

✦

بیامد تهمتن برآراست کار

#44

ز مستی هم آن روز باز ایستاد

✦

دوم روز رفتن نیامدش یاد

#45

سه دیگر سحرگه بیاورد می

✦

نیامد ورا یاد کاووس کی

#46

به روز چهارم برآراست گیو

✦

چنین گفت با گرد سالار نیو

#47

که کاووس تندست و هشیار نیست

✦

هم این داستان بر دلش خوار نیست

#48

غمی بود ازین کار و دل پرشتاب

✦

شده دور ازو خورد و آرام و خواب

#49

به زابلستان گر درنگ آوریم

✦

ز می باز پیگار و جنگ آوریم

#50

شود شاه ایران به ما خشمگین

✦

ز ناپاک رایی درآید بکین

#51

بدو گفت رستم که مندیش ازین

✦

که با ما نشورد کس اندر زمین

#52

بفرمود تا رخش را زین کنند

✦

دم اندر دم نای رویین کنند

#53

سواران زابل شنیدند نای

✦

برفتند با ترگ و جوشن ز جای

سهراب

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما