✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖

54 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۶ - شادمانی افراسیاب از سهراب، فرستادن هومان و بارمان با نامه، و اسارت هجیر در دژ سپید

خبر شد به نزدیک افراسیاب

✦

که افگند سهراب کشتی بر آب

هنوز از دهن بوی شیر آیدش

✦

همی رای شمشیر و تیر آیدش

زمین را به خنجر بشوید همی

✦

کنون رزم کاووس جوید همی

سپاه انجمن شد برو بر بسی

✦

نیاید همی یادش از هر کسی

سخن زین درازی چه باید کشید

✦

هنر برتر از گوهر آمد پدید

چو افراسیاب آن سخنها شنود

✦

خوش آمدش خندید و شادی نمود

ز لشکر گزید از دلاور سران

✦

کسی کاو گراید به گرز گران

ده و دو هزار از دلیران گرد

✦

چو هومان و مر بارمان را سپرد

به گردان لشکر سپهدار گفت

✦

که این راز باید که ماند نهفت

#10

چو روی اندر آرند هر دو بروی

✦

تهمتن بود بی‌گمان چاره‌جوی

#11

پدر را نباید که داند پسر

✦

که بندد دل و جان به مهر پدر

#12

مگر کان دلاور گو سالخورد

✦

شود کشته بر دست این شیرمرد

#13

ازان پس بسازید سهراب را

✦

ببندید یک شب برو خواب را

#14

برفتند بیدار دو پهلوان

✦

به نزدیک سهراب روشن‌روان

#15

به پیش اندرون هدیهٔ شهریار

✦

ده اسپ و ده استر به زین و به بار

#16

ز پیروزه تخت و ز بیجاده تاج

✦

سر تاج زر پایهٔ تخت عاج

#17

یکی نامه با لابه و دلپسند

✦

نبشته به نزدیک آن ارجمند

#18

که گر تخت ایران به چنگ آوری

✦

زمانه برآساید از داوری

#19

ازین مرز تا آن بسی راه نیست

✦

سمنگان و ایران و توران یکی‌ست

#20

فرستمت هرچند باید سپاه

✦

تو بر تخت بنشین و برنه کلاه

#21

به توران چو هومان و چون بارمان

✦

دلیر و سپهبد نبد بی‌گمان

#22

فرستادم اینک به فرمان تو

✦

که باشند یک چند مهمان تو

#23

اگر جنگ جویی تو جنگ آورند

✦

جهان بر بداندیش تنگ آورند

#24

چنین نامه و خلعت شهریار

✦

ببردند با ساز چندان سوار

#25

به سهراب آگاهی آمد ز راه

✦

ز هومان و از بارمان و سپاه

#26

پذیره بشد با نیا همچو باد

✦

سپه دید چندان دلش گشت شاد

#27

چو هومان ورا دید با یال و کفت

✦

فروماند هومان ازو در شگفت

#28

بدو داد پس نامهٔ شهریار

✦

ابا هدیه و اسپ و استر به بار

#29

جهانجوی چون نامهٔ شاه خواند

✦

ازان جایگه تیز لشکر براند

#30

کسی را نبد پای با او بجنگ

✦

اگر شیر پیش آمدی گر پلنگ

#31

دژی بود کش خواندندی سپید

✦

بران دژ بد ایرانیان را امید

#32

نگهبان دژ رزم دیده هجیر

✦

که با زور و دل بود و با دار و گیر

#33

هنوز آن زمان گستهم خرد بود

✦

به خردی گراینده و گرد بود

#34

یکی خواهرش بود گرد و سوار

✦

بداندیش و گردنکش و نامدار

#35

چو سهراب نزدیکی دژ رسید

✦

هجیر دلاور سپه را بدید

#36

نشست از بر بادپای چو گرد

✦

ز دژ رفت پویان به دشت نبرد

#37

چو سهراب جنگ‌آور او را بدید

✦

برآشفت و شمشیر کین برکشید

#38

ز لشکر برون تاخت برسان شیر

✦

به پیش هجیر اندر آمد دلیر

#39

چنین گفت با رزم‌دیده هجیر

✦

که تنها به جنگ آمدی خیره خیر

#40

چه مردی و نام و نژاد تو چیست

✦

که زاینده را بر تو باید گریست

#41

هجیرش چنین داد پاسخ که بس

✦

به ترکی نباید مرا یار کس

#42

هجیر دلیر و سپهبد منم

✦

سرت را هم اکنون ز تن برکنم

#43

فرستم به نزدیک شاه جهان

✦

تنت را کنم زیر گل در نهان

#44

بخندید سهراب کاین گفت‌وگوی

✦

به گوش آمدش تیز بنهاد روی

#45

چنان نیزه بر نیزه برساختند

✦

که از یکدگر بازنشناختند

#46

یکی نیزه زد بر میانش هجیر

✦

نیامد سنان اندرو جایگیر

#47

سنان باز پس کرد سهراب شیر

✦

بن نیزه زد بر میان دلیر

#48

ز زین برگرفتش به کردار باد

✦

نیامد همی زو بدلش ایچ یاد

#49

ز اسپ اندر آمد نشست از برش

✦

همی خواست از تن بریدن سرش

#50

بپیچید و برگشت بر دست راست

✦

غمی شد ز سهراب و زنهار خواست

#51

رها کرد ازو چنگ و زنهار داد

✦

چو خشنود شد پند بسیار داد

#52

ببستش ببند آنگهی رزمجوی

✦

به نزدیک هومان فرستاد اوی

#53

به دژ در چو آگه شدند از هجیر

✦

که او را گرفتند و بردند اسیر

#54

خروش آمد و نالهٔ مرد و زن

✦

که کم شد هجیر اندر آن انجمن

سهراب

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما