🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖
45 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۸ - نامهٔ گژدهم به کاووس از زور سهراب، ترک دژ و رای بر خواندن رستم
چون سهراب از میدان نبرد بازگشت و شب بر دژ سپید سایه افکند، گژدهمِ کهن‌سال دبیر خویش را پیش فراخواند تا نامه‌ای به سوی کی‌کاووس، شهریار ایران، بنگارد. او پس از ثنای دادار جهان‌آفرین، پیرامون گردش شگفت‌انگیز روزگار و فرود آمدن سپاهی گران از تورانیان سخن راند؛ سپاهی به سالاری نوجوانی دوازده‌ساله که برز و بالایش از سرو سهی فراتر می‌رفت و رخسارش چون خورشید می‌درخشید. گژدهم در نامه آورد که این شگفت‌کودک پیل‌پیکر، چنان گرز و تیغ می‌چرخاند و پی‌ها می‌برد که گویی سام سوار بار دیگر پای به گیتی نهاده است. او شرح داد که چگونه هجیر دلاور تا به میدان تاخت، سهراب در دم او را چون پری از پشت زین بربود و اکنون هجیر در بند او اسیر است. گژدهم به کاووس‌شاه هشدار داد که اگر شهریار ایران بی‌درنگ سپاهی گران برنمی‌انگیزد، هیچ‌کس را توان ایستادگی در برابر این بلای ناگهانی نخواهد بود و دژها یکی پس از دیگری فروریزند.

چون نامه ختوم و ممهور گشت، گژدهم فرستاده‌ای چالاک را برگزید تا پیش از برآمدن سپیدهٔ صبح، نهمار و پنهانی نامه را به پایتخت ایران برساند. آن‌گاه خود فرمان داد تا بنه بربندند و پنهان از چشم تورانیان، از راه‌های مخفی و کوره-راه‌های کوهستان، دژ سپید را رها کرده و روی به سوی دل ایران‌زمین نهادند. چون خورشید بر فراز کوه‌ساران دمید، سهراب نیزه‌به‌دست بر باره نشست و به سوی دژ آمد، اما دژ را تهی از رزم‌آوران یافت. ساکنان باقی‌مانده در دژ، زاری‌کنان درها را گشودند و به زنهار او درآمدند.

از سوی دیگر، چون فرستادهٔ گژدهم به درگاه خسرو رسید و نامه بر کاووس‌شاه خوانده شد، بیمی سهمگین بر دل شهریار نشست. او بزرگان و نامداران لشکر—چون طوس، گودرز کشواد، گیو، گرگین، بهرام و فرهاد—را گرد آورد و داستانِ این اژدهای نوظهور را بازگفت. سران و پهلوانان ایران پس از رای‌زنی به این نتیجه رسیدند که در سراسر گیتی، هیچ‌کس جز رستم جهان‌پهلوان را توان هم‌آوردی با چنین گردی نیست. پس هم‌داستان شدند که گیو بی‌درنگ شتابان به زابلستان تازد و رستم پیلتن را برای نجات تاج‌وتخت کیانیان و پشتوانهٔ سپاه ایران به درگاه شاه فراخواند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: