🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖
54 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - شادمانی افراسیاب از سهراب، فرستادن هومان و بارمان با نامه، و اسارت هجیر در دژ سپید
چون خبر رزم‌جویی سهراب جوان و برپا ساختن سپاهش به گوش افراسیاب رسید، شهریار توران از شادمانی بخندید. اگرچه هنوز بوی شیر از دهان آن گوهر نورسیده می‌آمد، اما فکري جز تیر و شمشیر و شستن زمین به خنجر کین نداشت و رزم کی‌کاووس را می‌جست. افراسیاب دوازده هزار از دلاوران شمشیرزن و گرزگذار لشکر خویش را برگزید و سپهسالاری آنان را به دو پهلوان نامدار خویش، هومان و بارمان، سپرد.

شهریار توران در نهان به دو فرمانده خویش فرمان داد که این راز نهفته باید بماند؛ نگذارید پسر، پدر خود رستم تهمتن را بشناسد تا مهر پدری بر دلش ننشیند. چه بسا آن گوهر کهنسال به دست این شیرمردهای نوآمده بر خاک افتد و پس از آن نیز چاره‌جویی سهراب آسان خواهد گشت و تاج و تخت ایران بی‌نگهبان خواهد ماند. هومان و بارمان همراه با هدایای گرانبها از اسپان و استران زیرین، تخت فیروزه، تاج بیجاده و نامه‌ای دلپسند از سوی افراسیاب روانه شدند. در آن نامه افراسیاب سهراب را به گرفتن تخت ایران فرا خوانده بود و وعده هم‌پیمانی و گسیل سپاه داده بود.

چون سهراب از آمدن سپاه توران آگاه گشت، به استقبال ایشان شتافت. هومان با دیدن یال و کفت سهراب شگفت‌زده شد و نامه و هدایای شاهی را سپرد. سهراب بی‌درنگ سپاه را به سوی مرز ایران براند. هیچ کسان را تاب ایستادگی در برابر نیرو و غرور او نبود. نخستین منزلگه ایرانیان «دژ سپید» بود؛ دژی استوار که امید مرزبانان به آن بسته بود و پهلوان رزم‌دیده «هجیر» نگهبانی آن را بر عهده داشت. هجیر چون گرد و غبار سپاه توران را دید، باره‌ی بادپا برنشست و شتابان به دشت نبرد تاخت. سهراب برآشفت و خنجر کین کشید و به پیش هجیر درآمد. هجیر با کبر و خودخواهی نام و نژاد آن جوان را جویا شد و او را بیم داد که سرش را بریده و برای شاه ایران خواهد فرستاد.

سهراب بر گفتار پرغرور هجیر بخندید و به یکباره بر او تاخت. دو نبردآزما نیزه‌ها را چنان درهم آمیختند که هوا تیره گشت. هجیر نیزه‌ای بر میان سهراب زد اما زره پهلوان خردسال آسیب ندید. آنگاه سهراب شیرفش، ته نیزه را بر کمرگاه هجیر فرود آورد و او را چون بادی از زین برگرفت و بر خاک افکند. سهراب بر سینه هجیر نشست و تیغ برکشید تا سر از تنش جدا سازد. هجیر به خاری و بیچارگی زنهار خواست؛ سهراب بر او ببخشود، او را در بند کشید و نزد هومان فرستاد. با افتادن هجیر، بانگ ناله و خروش از ساکنان دژ سپید برآمد که نگهبان خویش را از دست رفته دیدند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: