چو پاسی از شب تیره سپری شد و مرغ شباهنگ بر گنبد گردان نیلگون به پرواز درآمد، رازهایی نهفته در آستانه گشودن گشت. در خوابگاه جهان‌پهلوان رستم به آرامی باز شد و غلامی شمعی معنبر و سوزان به دست، خرامان پیش آمد. در پس او، ماهرویی پدیدار گشت که خورشید جهان‌آرا پیش پرتو جمالش تار می‌نمود؛ بانویی سروقامت، با ابروانی چون کمان و گیسوانی چون کمند، که روانش سرشار از خرد و تنش خاری از خاک نیافته، پاک و ایزدی می‌نمود.
رستم شیردل از دیدار آن پری‌چهره خیره ماند و نام یزدان پاک را بر زبان آورد. از او پرسید که کیست و در دل این شب تاریک چه می‌جوید. بانو پاسخ داد که تهمینه است، دختر شهریار سمنگان، از نژاد شیران و پلنگان؛ بانویی که تاکنون هیچ چشمی او را بیرون از پرده ندیده و هیچ گوشی بانگ او را نشنیده است. او از آوازه دلاوری‌های رستم سخن گفت؛ از اینکه چگونه جهان‌پهلوان از شیر و دیو و نهنگ و پلنگ نهراسد، یکه‌و‌تنها بر مرزهای توران بتازد و به گرز گران دل شیران و چنگ پلنگان را بشکافد.
تهمینه راز دل آشکار ساخت که شیفته نبردها و شکوه بی‌همتای او گشته و نذر کرده است که اگر رستم او را بخواهد، کام دل از ایزد جوید تا پور پرهمتی چون رستم به او عطا کند؛ فرزندی که در مردی و زور همتای سام نریمان باشد. همچنین نوید داد که اسب پیل‌پیکر او، رخش را بازیافته و سمنگان را گوش‌به‌فرمانش سازد.
چو رستم خرد و زیبایی تهمینه را دید و مژده بازآمدن رخش را شنید، دل در مهر او بست. پگاهان موبدی خردمند را فرستاد تا او را از پدرش خواستگاری کند. شاه سمنگان از این پیوند خجسته شادمان شد و دختر خویش را بر پایه آیین و کیش به جهان‌پهلوان داد. آن شب رستم و تهمینه در هم‌آغوشی و رازونیاز به سر بردند. هنگام سپیده‌دم، رستم مهره‌ای نامدار را که بر بازو داشت به تهمینه سپرد و گفت: «این مهره را پاس دار؛ اگر روزگار تو را دختری بخشید، آن را به گیسویش بدوز، و اگر پسری به دنیا آمد، بر بازویش ببند تا نشانه پدر باشد—پسری که در والایی و دلاوری همتای سام نریمان خواهد بود.» با دمیدن خورشید، رستم با دلی پراندوه و پرمهر از پری‌چهره سمنگان درود گفت و بدرود ساخت.