#1
چو یک بهره از تیرهْ‌شب در گذشت
✦
شباهنگ بر چرخ گردان بگشت
“When a watch of the dark night had elapsed, the nightingale revolved upon the turning sphere.”
#2
سخن گفتن آمد نهفته به راز
✦
درِ خوابگهْ نرم کردند باز
“Secret words began to be whispered in quiet, and the door to the sleeping chamber was softly opened.”
#3
یکی بنده شمعی مُعَنبَر به دست
✦
خرامان بیامد به بالین مست
“A servant carrying an amber-scented candle stepped gracefully toward the resting hero's pillow.”
#4
پسِ پرده اندرْ یکی ماه روی
✦
چو خورشید تابان پُر از رنگ و بوی
“Behind the curtain stood a moon-faced maiden, radiant like the shining sun, full of color and fragrance.”
#5
دو ابرو کمان و دو گیسو کمند
✦
به بالا به کردارِ سروِ بلند
“Her twin eyebrows were like bows, her tresses like lassos, and her stature was like a tall cypress tree.”
#6
روانش خرد بود تنْ جانِ پاک
✦
تو گفتی که بهره ندارد ز خاک
“Her spirit was wisdom itself, her body a pure soul; you would say she held no share of earth.”
#7
از او رستم شیرْدل خیره مانْد
✦
بَر او بَر جهانْ‌آفرین را بخوانْد
“Lion-hearted Rostam was left astounded by her, and invoked praise to the Creator of the World.”
#8
بپرسید زو گفت نام تو چیست؟
✦
چه جویی شبِ تیره؟ کامِ تو چیست؟
“He asked her, saying: 'What is your name? What do you seek in the dark night, and what is your desire?'”
#9
چنین داد پاسخ که تهمینه‌ام
✦
تو گویی که از غم به دو نیمه‌ام
“She answered thus: 'I am Tahmineh; you would say I am torn in half by sorrow.'”
#10
یکی دختِ شاه سَمَنگان منم
✦
ز پشت هُژَبر و پلنگان منم
“'I am the daughter of the King of Samangan, descended from the line of lions and leopards.'”
#11
به گیتی ز خوبان مرا جفت نیست
✦
چو من زیر چرخِ کبود اندکيست
“'In all the world among beauties I have no match; few like me exist beneath the azure sky.'”
#12
کس از پرده بیرون ندیدی مرا
✦
نه هرگز کس آوا شنیدی مرا
“'No one has ever seen me outside my veil, nor has anyone ever heard my voice.'”
#13
به کردارِ افسانه از هر کسی
✦
شنیدم همی داستانَت بسی
“'Yet like a wondrous legend from every tongue, I have heard many stories of your deeds:'”
#14
که از شیر و دیو و نهنگ و پلنگ
✦
نترسی و هستی چنین تیزچنگ
“'That you fear neither lion, nor demon, nor crocodile, nor leopard, and possess such sharp claws.'”
#15
شب تیره تنها به توران شوی
✦
بگردی بر آن مرز و هم نَغنُوی
“'That in the dark night you ride alone into Touran, roaming its borders without taking rest.'”
#16
به تنها یکی گورْ بریان کنی
✦
هوا را به شمشیرْ گریان کنی
“'That all alone you roast a wild ass, and with your sword make the very air weep blood.'”
#17
هرآنکس که گرز تو بیند به چنگ
✦
بدَرّد دلِ شیر و چنگِ پلنگ
“'Whoever beholds your heavy mace in hand, the heart of the lion and claw of the leopard rend in fear.'”
#18
برهنه چو تیغ تو بیند عقاب
✦
نیارد به نَخچیر کردن شتاب
“'When the eagle sees your bare blade, it dares not hasten to its prey.'”
#19
نشانِ کمندِ تو دارد هُژَبر
✦
ز بیم سَنان تو خون بارد ابر
“'The lion bears the mark of your lasso, and from dread of your spearhead the clouds weep blood.'”
#20
چو این داستانها شنیدم ز تو
✦
بسی لب به دندان گَزیدم ز تو
“'When I heard these wondrous tales of you, I bit my lip in utter amazement.'”
#21
بجُستم همی کفت و یال و برت
✦
بدین شهر کرد ایزد آبشخورت
“'I sought to see your chest, neck, and arms; God brought your path to this city.'”
#22
ترا اَم کنون گر بخواهی مرا
✦
نبیند جزین مرغ و ماهی مرا
“'I am yours now if you desire me; otherwise no bird or fish shall ever see me again.'”
#23
یکی آنک بر تو چنین گشته‌ام
✦
خرد را ز بهر هوا کشته‌ام
“'First, because I am so lost in passion for you that I have sacrificed wisdom for desire.'”
#24
ودیگر که از تو مگر کردگار
✦
نشانَد یکی پورم اندر کنار
“'And second, that perchance the Creator might bestow upon my lap a son born of you.'”
#25
مگر چون تو باشد به مردی و زور
✦
سپهرش دهد بهره کیوان و هور
“'Who in courage and strength might resemble you, blessed with the favor of Saturn and the Sun.'”
#26
سه دیگر که اسپت به جای آورم
✦
سمنگان همه زیر پای آورم
“'Third, that I shall restore your horse to you, and bring all Samangan beneath your feet.'”
#27
چو رستم برانسان پری چهره دید
✦
ز هر دانشی نزد او بهره دید
“When Rostam saw that fairy-faced maiden and perceived her wealth of wisdom and knowledge,”
#28
و دیگر که از رخش داد آگهی
✦
ندید ایچ فرجام جز فرهی
“And heard her news of Rakhsh, he foresaw nothing in this encounter but divine glory.”
#29
بفرمود تا موبدی پرهنر
✦
بیاید بخواهد ورا از پدر
“He commanded an accomplished Mobad to come and ask her hand in marriage from her father.”
#30
چو بشنید شاه این سخن شاد شد
✦
بسان یکی سرو آزاد شد
“When the King heard this news he rejoiced, standing tall like a free cypress.”
#31
بدان پهلوان داد آن دخت خویش
✦
بدان سان که بودست آیین و کیش
“He bestowed his daughter upon the champion according to standard custom and holy faith.”
#32
به خشنودی و رای و فرمان اوی
✦
به خوبی بیاراست پیمان اوی
“With delight, consent, and royal decree, he beautifully arranged their marriage covenant.”
#33
چو بسپرد دختر بدان پهلوان
✦
همه شاد گشتند پیر و جوان
“When he surrendered his daughter to the champion, all people, young and old, rejoiced.”
#34
ز شادی بسی زر برافشاندند
✦
ابر پهلوان آفرین خواندند
“In joy they showered vast amounts of gold, offering praises upon the noble hero.”
#35
که این ماه نو بر تو فرخنده باد
✦
سر بدسگالان تو کنده باد
“Saying: 'May this new moon be auspicious for you; may the head of your enemies be uprooted!'”
#36
چو انباز او گشت با او براز
✦
ببود آن شب تیره دیر و دراز
“When she became his secret companion, that dark night passed deep and long.”
#37
چو خورشید تابان ز چرخ بلند
✦
همی خواست افگند رخشان کمند
“As the shining sun from high heaven sought to cast its glowing lasso of dawn,”
#38
به بازوی رستم یکی مهره بود
✦
که آن مهره اندر جهان شهره بود
“Rostam possessed a seal bead on his arm, a bead famous throughout all the world.”
#39
بدو داد و گفتش که این را بدار
✦
اگر دختر آرد ترا روزگار
“He gave it to her and said: 'Keep this seal; if fortune brings you a daughter,'”
#40
بگیر و بگیسوی او بر بدوز
✦
به نیک اختر و فال گیتی فروز
“'Take it and sew it into her tresses under an auspicious star and world-brightening omen.'”
#41
ور ایدونک آید ز اختر پسر
✦
ببندش ببازو نشان پدر
“'And if destiny grants a son, bind it upon his arm as the mark of his father.'”
#42
به بالای سام نریمان بود
✦
به مردی و خوی کریمان بود
“'He shall match the height of Sam Nareeman, in nobility of spirit and valiant courage.'”
#43
فرود آرد از ابر پران عقاب
✦
نتابد به تندی بر او آفتاب
“'He shall bring down flying eagles from the clouds; the intense heat of the sun will not wither him.'”
#44
همی بود آن شب بر ماه روی
✦
همی گفت از هر سخن پیش اوی
“He remained that night beside the moon-faced lady, speaking of many profound matters before her.”
#45
چو خورشید رخشنده شد بر سپهر
✦
بیاراست روی زمین را به مهر
“When the resplendent sun mounted the sky, it adorned the face of the earth with loving light.”
#46
به پدرود کردن گرفتش به بر
✦
بسی بوسه دادش به چشم و به سر
“To say farewell, he took her in his embrace and showered kisses upon her eyes and head.”
#47
پری چهره گریان ازو بازگشت
✦
ابا انده و درد انباز گشت
“The fairy-faced maiden turned away in tears, becoming a lifelong companion to grief and pain.”
#48
بر رستم آمد گرانمایه شاه
✦
بپرسیدش از خواب و آرامگاه
“The noble king approached Rostam and inquired after his night's rest and comfort.”
#49
چو این گفته شد مژده دادش به رخش
✦
برو شادمان شد دل تاج‌بخش
“When these words were exchanged, he gave him glad tidings of Rakhsh, and the heart of the Crown-Bestower rejoiced.”
#50
بیامد بمالید و زین برنهاد
✦
شد از رخش رخشان و از شاه شاد
“He came, stroked Rakhsh, and set the saddle upon him; his countenance brightened for Rakhsh, and he felt happy with the king.”