🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
25 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۷ - نامهٔ گردیه به خسرو، آمدن با سپاه و گنج به درگاه و پیمان زناشویی
چون گستردگی آشوب و فتنه با تدبیر و شجاعت شگفت‌انگیز گردیه فرونشست، آن شیرزن نامدار دوات و قلم خواست تا نامه‌ای فخیم و سرشار از خرد به پیشگاه خسروپرویز نگارد. او نامه را با آفرین بر پروردگاری آغاز کرد که کینه‌ها را از دل بندگان می‌زداید و سپس گزارش داد که چگونه فرمان شهریار به بهترین وجه جامه تحقق پوشید و سپاه سرکش بدخواهان فروپاشید. گردیه با فروتنیِ بزرگان، آمادگی خود را برای اطاعت از هرگونه فرمان شاهانه اعلام داشت.

چون نامه به خسروپرویز رسید، دل شهریار از شادی و شگفت لبریز شد. شاه پیکی سخن‌دان و کهن‌آگاه فرستاد و نامه‌ای نگاشت که از فرط زیبایی و آراستگی، چون ارژنگ مانی می‌درخشید. در آن نامه، خسرو آن بانوی گران‌مایه را به گرمی به درگاه خویش فراخواند. گردیه با دریافت نامه شاه، همچون گلی بهاری شکفت، مقرری سپاهیان را پرداخت و با گنجینه‌ای بیکران و سپاهی آراسته راهی پایتخت شد.

چون به نزدیکی مقر شهریاری رسید، سپاهی گران به پیشوازش شتافت. گردیه به بارگاه بار یافت و خواسته و گنجی بیکران از گوهرها، دینارها، دیباهای زربفت، تاج، کمر، تخت زرین و سپرهای طلا کوب به گنجور شاه تحویل داد. خسروپرویز به آن قامت سروگون و چهره خورشیدوش نگریست؛ بانویی که رخسارش چو روز و گیسوانش چون شب تار بود و از لب سخن‌گوی او گوهر خرد می‌بارید. شاه او را به شبستان خویش فرستاد و پایگاهی بس والا بدان داد. سپس با فرستادن پیام به برادرش گردوی و بزرگان دربار، بر پایه آیین و کیش باستانی، گردیه را به همسری خویش درآورد و یاران و همراهان او را با خلعتهای گرانبها و درم و دینار فراوان نواخت.
#1
دوات و قلم خواست ناباک زن
✦
ز هرگونه انداخت با رای زن
#2
یکی نامه بنوشت نزدیک شاه
✦
ز بدخواه وز مردم نیک خواه
#3
سر نامه کرد آفرین از نخست
✦
بر آنکس که او کینه از دل بشست
#4
دگر گفت کاری که فرمود شاه
✦
بر آمد بکام دل نیک خواه
#5
پراگنده گشت آن سپاه سترگ
✦
به بخت جهاندار شاه بزرگ
#6
ازین پس کنون تا چه فرمان دهی
✦
چه آویزی از گوشوار رهی
#7
چو آن نامه نزدیک خسرو رسید
✦
از آن زن ورا شادی نو رسید
#8
فرستاده‌ای خواست شیرین سخن
✦
که داند همه داستان کهن
#9
یکی نامه برسان ارژنگ چین
✦
نوشتند و کردند چند آفرین
#10
گرانمایه زن را به درگاه خواند
✦
به نامه ورا افسر ماه خواند
#11
فرستاده آمد بر زن چوگرد
✦
سخنهای خسرو بدو یادکرد
#12
زن شیر زان نامهٔ شهریار
✦
چو رخشنده گل شد به وقت بهار
#13
سپه را به در خواند و روزی بداد
✦
چو شد روز روشن بنه برنهاد
#14
چو آمد به نزدیکی شهریار
✦
سپاهی پذیره شدش بی‌شمار
#15
ز ره چون بدرگاه شد بار یافت
✦
دل تاجور پر ز تیمار یافت
#16
بیاورد زان پس نثاری گران
✦
هر آنکس که بودند با اوسران
#17
همان گنج و آن خواسته پیش برد
✦
یکایک به گنج‌ور اوبرشمرد
#18
ز دینار وز گوهر شاهوار
✦
کس آن را ندانست کردن شمار
#19
ز دیبای زر بفت و تاج و کمر
✦
همان تخت زرین و زرین سپر
#20
نگه کرد خسرو بران زاد سرو
✦
به رخ چون بهار و به رفتن تذرو
#21
به رخساره روز و به گیسو چو شب
✦
همی در بارد تو گویی ز لب
#22
ورا در شبستان فرستاد شاه
✦
ز هر کس فزون شد و را پایگاه
#23
فرستاد نزد برادرش کس
✦
همان نزد دستور فریادرس
#24
بر آیین آن دین مر او رابخواست
✦
بپذرفت با جان همی‌داشت راست
#25
بیارانش بر خلعت افگند نیز
✦
درم داد و دینار و هرگونه چیز

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: