بخش ۲۷ - فرستادن مریم با جهیز و لشکر روم نزد خسرو، دیدار نیاطوس و شادمانی خسرو
#1
وزان پس چو دانست کامد سپاه
✦
جهان شد ز گرد سواران سیاه
#2
گزین کرد زان رومیان صدهزار
✦
همه نامدار ازدرکارزار
#3
سلیح و درم خواست واسپان جنگ
✦
سرآمد برو روزگار درنگ
#4
یکی دخترش بود مریم بنام
✦
خردمند و با سنگ و با رای وکام
#5
بخسرو فرستاد به آیین دین
✦
همی‌خواست ازکردگار آفرین
#6
بپذرفت دخترش گستهم گرد
✦
به آیین نیکو بخسرو سپرد
#7
وزان پس بیاورد چندان جهیز
✦
کزان کند شد بارگیهای تیز
#8
ز زرینه و گوهر شاهوار
✦
ز یاقوت وز جامهٔ زرنگار
#9
ز گستردنیها و دیبای روم
✦
به زر پیکر و از بریشمش بوم
#10
همان یاره و طوق با گوشوار
✦
سه تاج گرانمایه گوهرنگار
#11
عماری بیاراست زرین چهار
✦
جلیلش پر ازگوهر شاهوا ر
#12
چهل مهد دیگر بد از آبنوس
✦
ز گوهر درفشان چو چشم خروس
#13
ازان پس پرستنده ماه روی
✦
زایوان برفتند با رنگ وبوی
#14
خردمند و بیدار پانصد غلام
✦
بیامد بزرین وسیمین ستام
#15
ز رومی همان نیز خادم چهل
✦
پری چهره و شهره ودلگسل
#16
وزان فیلسوفان رومی چهار
✦
خردمند و با دانش ونامدار
#17
بدیشان بگفت آنچ بایست گفت
✦
همان نیز با مریم اندرنهفت
#18
از آرام وز کام و بایستگی
✦
همان بخشش و خورد و شایستگی
#19
پس از خواسته کرد رومی شمار
✦
فزون بد ز سیصد هزاران هزار
#20
فرستاد هر کس که بد بردرش
✦
ز گوهر نگار افسری بر سرش
#21
مهان را همان اسپ و دینار داد
✦
ز شایسته هر چیز بسیار داد
#22
چنین گفت کای زیردستان شاه
✦
سزد گر بر آرید گردن بماه
#23
ز گستهم شایسته‌تر در جهان
✦
نخیزد کسی از میان مهان
#24
چوشاپور مهتر کرانجی بود
✦
که اندر سخنها میانجی بود
#25
یکی راز دارست بالوی نیز
✦
که نفروشد آزادگان را بچیز
#26
چوخراد برزین نبیند کسی
✦
اگر چند ماند بگیتی بسی
#27
بران آفریدش خدای جهان
✦
که تا آشکارا شود زو نهان
#28
چو خورشید تابنده او بی‌بدیست
✦
همه کار و کردار او ایزدیست
#29
همه یاد کرد این به نامه درون
✦
برفتند با دانش و رهنمون
#30
ستاره شمر پیش با رهنمای
✦
که تارفتنش کی به آید ز جای
#31
به جنبید قیصر به بهرام روز
✦
به نیک اختر و فال گیتی فروز
#32
دو منزل همی‌رفت قیصر به راه
✦
سدیگر بیامد به پیش سپاه
#33
به فرمود تا مریم آمد به پیش
✦
سخن گفت با او ز اندازه بیش
#34
بدو گفت دامن ز ایرانیان
✦
نگه دار و مگشای بند ازمیان
#35
برهنه نباید که خسرو تو را
✦
ببیند که کاری رسد نو تو را
#36
بگفت این و بدرود کردش به مهر
✦
که یار تو بادا برفتن سپهر
#37
نیاطوس جنگی برادرش بود
✦
بدان جنگ سالار لشکرش بود
#38
بدو گفت مریم به خون خویش تست
✦
بران برنهادم که هم کیش تست
#39
سپردم تو را دختر وخواسته
✦
سپاهی برین گونه آراسته
#40
نیاطوس یکسر پذیرفت از وی
✦
بگفتند و گریان بپیچید روی
#41
همی‌رفت لشکر به راه و به ریغ
✦
نیا طوس در پیش با گرز وتیغ
#42
چو بشنید خسروکه آمد سپاه
✦
ازان شارستان برد لشکر به راه
#43
چو آمد پدیدار گرد سران
✦
درفش سواران جوشن وران
#44
همی‌رفت لشکر بکردار گرد
✦
سواران بیدار و مردان مرد
#45
دل خسرو از لشکر نامدار
✦
بخندید چون گل بوقت بهار
#46
دل روشن راد راتیز کرد
✦
مران باره را پاشنه خیز کرد
#47
نیاطوس را دید و در برگرفت
✦
بپرسیدن آزادی اندرگرفت
#48
ز قیصر که برداشت زانگونه رنج
✦
ابا رنج دیگر تهی کرد گنج
#49
وزانجای سوی عماری کشید
✦
بپرده درون روی مریم بدید
#50
بپرسید و بر دست او بوس داد
✦
ز دیدار آن خوب رخ گشت شاد
#51
بیاورد لشکر به پرده سرای
✦
نهفته یکی ماه را ساخت جای
#52
سخن گفت و بنشست بااوسه روز
✦
چهارم چو بفروخت گیتی فروز
#53
گزیده سرایی بیاراستند
✦
نیاطوس را پیش اوخواستند
#54
ابا سرگس و کوت جنگی بهم
✦
سران سپه را همه بیش و کم
#55
بدیشان چنین گفت کاکنون سران
✦
کدامند و مردان جنگاوران
#56
نیاطوس بگزید هفتاد مرد
✦
که آورد گیرند روز نبرد
#57
که زیر درفشش برفتی هزار
✦
گزیده سواران خنجر گزار
#58
چو خسرو بدید آن گزیده سپاه
✦
سواران گردنکش ورزمخواه
#59
همی‌خواند بر کردگار آفرین
✦
که چرخ آفرید و زمان و زمین
#60
همان بر نیاطوس وبر لشکرش
✦
چه برنامور قیصر وکشورش
#61
بدان مهتران گفت اگر کردگار
✦
مرا یارباشد گه کارزار
#62
توانایی خویش پیداکنم
✦
زمین رابکوکب ثریاکنم
#63
نباشد جزاندیشهٔ دوستان
✦
فلک یارومهر ردان بوستان
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.