🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
43 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۰ - سرکوب بلوچ و گیلان
شاهنشاه کسری نوشین‌روان در میان پیروزی‌های بزرگ خویش آگاه شد که سرکشای بلوچ دست به تاخت‌وتاز، کشتار و غارت زده‌اند و مرزهای گیلان نیز به آشوب و ویرانی کشیده شده است. غم و اندوه بر دل شهریار نشست؛ چرا که باور داشت لشکر ایران که شاهان هند و خاقان الانان را به زانو درآورده، نباید در برابر شورشیان داخلی زبون بنماید. داناخردی از بزرگان یادآور شد که حتی اردشیر بابکان با همه تدبیر و نیروی خویش نتوانست فتنه بلوچ را فروکشاند و ناچار چشم بر آن بربست.

این سخن بر نوشین‌روان گران آمد و آتش خشمش را افروخت. شاه بی‌درنگ لشکری بی‌شمار چون مور و ملخ روانه کوهسار بلوچستان کرد و گرد تا گرد آن مرز را چنان بست که نسیم را نیز راه گذری نبود. سپس جارچیان فریاد برآوردند که هیچ‌کس از خرد و بزرگ و زن و مرد جنگی نباید زنده بماند. سپاهیان ایران تیغ برکشیدند و آن سرزمین را چنان پاکسازی کردند که دیگر هیچ بلوچی بر جای نماند و امنیت بر کوه و دشت چنان سایه افکند که گله‌ها بی‌شبان در کوهسارها می‌چریدند و خاستگاه امن گردید.

سپس کسری روی به سوی گیلان و دیلم آورد؛ سرزمینی که مردمانش سر از اطاعت پیچیده بودند. سپاه شاه از کرانه دریا تا چکاد کوه برکشید و گیلان را در حصار درفش‌ها و تیغ‌های برهنه گرفت. کشتار و آتش‌سوزی چنان سهمگین شد که کوه‌ها از کشته‌ها تلبار گشت و خون بر روی زمین جاری شد. بزرگان و جنگاوران گیلان چون سهمگینی خشم شاهنشاه را دیدند، دست‌های خویش را ببستند و کودکان و زنان را پیش انداخته، با جامه‌های دریده و خاک بر سر ریخته به درگاه کسری شتافتند و زاری‌کنان امان خواستند. آنان پیشنهاد کردند که اگر شاه هنوز دلگیر است، حاضранд سرهای خود را به دست خویش ببرند تا خشنودی او حاصل شود.

چون ناله و زاری آنان از حد گذشت، دل کسری بر ایشان بسوخت و گناهان گذشته‌شان را بخشید. او ۲۰۰ تن از بزرگان گیل و دیلم را به عنوان گروگان (نوا) بگرفت تا دگربار راه بدپیشگی نپویند، پهلوانی دادگر را بر آن مرز بگماشت و خود با لشکری فیروزمند بازگشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: