🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
31 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۱ - سفر نهانی بهرام گور به هند در کسوت فرستاده و گشودن پیام شاه در بارگاه شنگل
چون بهرام گور نامه شاهی را مهر برنهاد، بر آن شد تا خوی و توان پادشاه هند را از نزدیک بسنجد. او به ظاهر ساز شکار برآراست و لشکر را ناآگاه گذاشت؛ تنها تنی چند از رازداران و نامداران سپاه با او هم‌راه شدند. شاه ایران بدین‌سان راه دراز هندوستان را پیش گرفت و از آب‌ها و مرزهای آکنده از شگفتی گذشت تا به درگاه شنگل، شهریار هند رسید. ایوان بلند شنگل را دید که سر به گردون کشیده و بر درگاهش سواران زبده، پیلان جنگی و غوغلای زنگ و شیپورها برپا است. عظمت آن بارگه بهرام را لختی در اندیشه فرو برد. پس پیش رفت و به پرده‌داران گفت که فرستاده‌ای از سوی بهرام‌شاهِ پیروزمند است. سالار بار شتابان خبر به شنگل برد و به فرمان شهریار هند، پرده برافتاد و فرستاده را با ارج فراوان به درون پذیرفتند.

بهرام گام به تالاری نهاد که سقفش از بلور شفاف و دیوارها و پایه‌هایش همه آراسته به سیم و زر و گوهر بود. شنگل با تاج شاهی بر تختی بس باشکوه از زر و بلور نشسته بود و برادرش با کلاه گوهرنشان در کنارش جای داشت. بهرام پیش رفت، رسم ادای احترام به جای آورد و زمانی در برابر تخت ایستاد. سپس گفت که پیامی و نامه‌ای پهلوی بر پرند ابریشمین از سوی بهرام‌شاه یزدان‌پرست آورده است. شنگل از وقار و طنین صدای فرستاده به شگفت آمد و دستور داد کرسی زرینی برپا سازند تا فرستاده بر آن بنشیند و همراهانش نیز به تالار درآیند. بهرام پس از قرار گرفتن بر کرسی زرین، با زبان‌آوری شکوهمند لب به سخن گشود و به توصیف اقتدار، دادگری و بخشندگی شاه ایران پرداخت؛ شاهی که زهر از داد او پادزهر گردد، بزرگان جهان باژگزار او باشند و در رزم، بیابان را دریاچه خون سازد و در بخشش، چون ابر بهاری گنج بی‌نیاز افشاند.
#1
چو بنهاد بر نامه‌بر مهر شاه
✦
برآراست بر ساز نخچیرگاه
#2
به لشکر ز کارش کس آگه نبود
✦
جز از نامدارانش همره نبود
#3
بیامد بدین‌سان به هندوستان
✦
گذشت از بر آب جادوستان
#4
چو نزدیک ایوان شنگل رسید
✦
در پرده و بارگاهش بدید
#5
برآورده‌ای بود سر در هوا
✦
بدربر فراوان سلیح و نوا
#6
سواران و پیلان بدربر به پای
✦
خروشیدن زنگ با کرنای
#7
شگفتی بان بارگه بر بماند
✦
دلش را به اندیشه اندر نشاند
#8
چنین گفت با پرده‌داران اوی
✦
پرستنده و پای‌کاران اوی
#9
که از نزد پیروز بهرامشاه
✦
فرستاده آمد بدین بارگاه
#10
هم اندر زمان رفت سالار بار
✦
ز پرده درون تا بر شهریار
#11
بفرمود تا پرده برداشتند
✦
به ارجش ز درگاه بگذاشتند
#12
خرامان همی رفت بهرام گور
✦
یکی خانه دید آسمانش بلور
#13
ازارش همه سیم و پیکرش زر
✦
نشانده به هر جای چندی گهر
#14
نشسته به نزدیک او رهنمای
✦
پس پشت او ایستاده به پای
#15
برادرش را دید بر زیرگاه
✦
نهاده به سر بر ز گوهر کلاه
#16
چو آمد به نزدیک شنگل فراز
✦
ورا دید با تاج بر تخت ناز
#17
همه پایهٔ تخت زر و بلور
✦
نشسته برو شاه با فر و زور
#18
بر تخت شد شاه و بردش نماز
✦
همی بود پیشش زمانی دراز
#19
چنین گفت زان کو ز شاهان مهست
✦
جهاندار بهرام یزدان‌پرست
#20
یکی نامه دارم بر شاه هند
✦
نوشته خطی پهلوی بر پرند
#21
چو آواز بهرام بشنید شاه
✦
بفرمود زرین یکی زیرگاه
#22
بران کرسی زرش بنشاندند
✦
ز درگاه یارانش را خواندند
#23
چو بنشست بگشاد لب را ز بند
✦
چنین گفت کای شهریار بلند
#24
زبان برگشایم چو فرمان دهی
✦
که بی‌تو مبادا بهی و مهی
#25
بدو گفت شنگل که بر گوی هین
✦
که گوینده یابد ز چرخ آفرین
#26
چنین گفت کز شاه خسرونژاد
✦
که چون او به گیتی ز مادر نزاد
#27
مهست آن سرافراز بر روی دهر
✦
که با داد او زهر شد پای زهر
#28
بزرگان همه باژ دار وی‌اند
✦
به نخچیر شیران شکار وی‌اند
#29
چو شمشیر خواهد به رزم اندرون
✦
بیابان شود همچو دریای خون
#30
به بخشش چو ابری بود دربار
✦
بود پیش او گنج دینار خوار
#31
پیامی رسانم سوی شاه هند
✦
همان پهلوی نامه‌ای برپرند

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: