🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان رستم و اسفندیار

❖
49 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۴ - دیدار رستم و اسفندیار، لاف پهلوانی‌ها و خشم بر نشستن سوی چپ
رستم تهمتن، جهان‌پهلوان ایران‌زمین، سوار بر اسب پیل‌پیکر خویش رخش و گرز گاوپیکرِ نیایش سام را بر دست گرفته، چون کوهی استوار روانه خیمه‌گاه اسفندیار شد. لشکرگاه شاهزاده جوان با دیدن قامت برافراشته رستم در شگفت آمدند؛ سپاهیان یک‌صدا زمزمه می‌کردند که این پهلوان بی‌همتا جز به سام سوار همانندی ندارد و رخش او در هیبت و شکوه دست‌کم از اهریمن ندارد. پهلوانان سپاه گشتاسپ از بی‌تدبیری پادشاه خویش اندوهگین بودند که چگونه از سر آز و تخت‌پرستی، شهریار جوانی چون اسفندیار را به نبرد با چنین اژدهای هژبر‌افکنی فرستاده است.

چون رستم به نزدیکی خیمه‌گاه رسید، اسفندیار به پیشواز او آمد. رستم گله‌مند از اینکه شاهزاده خرامیدن به پیشواز مهمان خویش را فروگذارده، او را به پند و اندرز فراخواند و هشدار داد که جوانی و تندی را بر تجربه سالخوردگان مقدم ندارد. تهمتن از دلاوری‌های بی‌شمار خویش یاد کرد؛ از دریدن چنگال دیو سپید، بر خاک افکندن جادوان، شکار کاموس کشانی و خاقان چین با کمند، و پناه‌گاه بودن برای تاج‌وتخت ایران و توران. او از اسفندیار خواست تا فرّه و شکوه خویش را خوار نسازد و نگذارد روزگار شهریار جوانی چون او را به دست رستم به تباهی کشاند.

اسفندیار با خنده‌ای پاسخی نرم داد و عذر آورد که گرمای خورشید و رنج راه سبب شده تا پیشواز را به تاخیر اندازد. او رستم را به بزم و نوشیدن جام می دعوت کرد، اما او را بر سمت چپ خویش جای داد. رستم که این رفتار را سبک شمردن آیین و جایگاه پهلوانی خویش دید، برآشفت و بانگ برآورد که جایگاه او تنها بر سمت راست و شایسته تبار سام نریمان است. اسفندیار چون خشم جهان‌پهلوان را دید، فرمان داد تا کرسی زرینی بر سمت راست نهادند. رستم، با دلی پر از خشم و ترنجی خوشبو در دست، بر کرسی زرین نشست تا رویاروییِ دو نبردآزمای بزرگ آغاز گردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: