🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان رستم و اسفندیار

❖
20 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۵ - سخن اسفندیار در نکوهش نیاکان رستم: زال دیوزاد، افکندن به دریا، پرورش سیمرغ و ناپارسایی رستم
اسفندیار روی به رستم کرد و با لحنی آکنده از غرور شاهانه و رجزخوانی، سخن از نیاکان جهان‌پهلوان به میان آورد. او گفت که از موبدان بیداردل و دانایان روزگار شنیده است که زالِ دستان، گوهری ناپاک و دیوزاد داشته و نژاد او را اعتباری در جهان نیست. چون زال با تنی تیره و مویی چون برف به دنیا آمد، سام از بیم رسوایی، سال‌ها او را از چشم جهانیان پنهان داشت و در نهایت از فرط نومیدی فرمان داد تا نوزاد سپیدموی را به کرانه دریا افکنند تا خوراک مرغان و ماهیان گردد. سیمرغ پرگشود و بر آن کودک فرود آمد، اما هیچ فرّ و شکوهی در او ندید؛ پس او را به کنام خویش برد تا طعمه جوجگان سازد. اما حتی سیمرغ گرسنه نیز تن خوار و بی‌مقدار زال را شایسته خوراک نیافت و او را خوار و برهنه بر گوشه‌ای از آشیانه افکند. زال سال‌ها برهنه و بی‌جامه در میان مردارها زیست و از مانده طعمه‌های مرغ بهره برد تا آنکه سرانجام مهر سیمرغ بر او جنبید و او را برهنه به سیستان بازگرداند. اسفندیار ادامه داد که سام تنها از روی بی‌فرزندی، نادانی و بی‌پناهی، آن دیوزادِ وحشی را پذیرفت و شاهان کیانی—که نیاکان اسفندیار بودند—از سر بزرگواری او را برکشیدند و گنج و خواسته بخشیدند. از آن سروِ رسته در مرداب، رستم زاده شد که با قد و بالایی افراشته به شهرت رسید، اما سرانجام به جای سپاسداری از شهریاران، راه سرکشی، خودکامگی و ناپارسایی پیش گرفت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: