🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان رستم و اسفندیار

❖
32 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۸ - آمدن بهمن به زاولستان، دیدار با زال و خواستن راه نخچیرگاه رستم
چون بهمن پیام پدر نامدار خویش را شنید، بی‌درنگ جامه زربفت شاهنشهی بر تن کرد و کلاه مهی و والایی بر سر نهاد. از پرده‌سرای بیرون آمد در حالی که درفشی درخشان و خروشان بر پایش در اهتزاز بود. آن جوان سرافراز بر اسبی بلندبالا نشست و کینه‌جویانه از خروشان‌رودِ هیرمند گذشت.

دیده‌بانِ زاولستان از فراز برجِ دیده‌بانی، سواری بس دلیر و باشکوه را دید که زنگ زرین بر افراخته و گروهی اندک از سواران آسوده‌خاطر از کنار جویبار در پی او روانند. دیده‌بان غوغا برآورد و زال زر را آگاه ساخت. زالِ سپیدموی، بی‌درنگ کمند بر فتراک بست، گرز گران به دست گرفت و بر باره نشست. چون از بالای دیده‌گاه بر آن سوار نگریست، بادی سرد از آه و تدبیر بر کشید و دانست که این سوار، پهلوانی والا مقام و آراسته به جامه و فرّ خسروانی است؛ بی‌گمان از تبار لهراسپ‌شاه است و قدمش بر خاک زاولستان خجسته باد.

زال به درگاه فرود آمد و در اندیشه و تدبیر فرو رفت. در این هنگام، بهمن پدیدار شد و فرّ خسروی او بر دشت گسترده گشت. جوان کیانی، زالِ پیر را نشناخت و با یال و برِ خسروانه آواز داد: «ای مرد دهقان‌نژاد! سرپرست انجمن و پور دستان کجاست، همو که روزگار به او پشت‌گرم است؟ بدان که گو اسفندیار به زاول آمده و بر لب رودبار سراپرده زده است!»

زال گشاده‌رو پاسخ داد: «ای جوان کام‌جو، فرود آی، می بطلب و آرام گیر. اینک رستم همراه با زواره و فرامرز و سپاهی از نخچیرگاه بازمی‌گردند. تو با این سواران، دل به بگماز و رامش خوش کن.» اما بهمن پاسخ داد: «اسفندیار ما را به رامش و میگساری فرمان نداده است؛ تنها مردی راهبلد برگزین تا مرا به نخچیرگاه رستم برد.»

دستان پیر پرسید: «نام تو چیست و تبارت به کداک می‌رسد؟ گمان دارم از گوهر لهراسپ و تخمه گشتاسپ‌شاه باشی.» بهمن گفت: «من بهمنم، نبیره جهاندارِ رویین‌تن!»

چون زال شناسا گشت که او شهزاده کیانی است، بی‌درنگ از باره فرود آمد و در برابرش نماز برد و زمین را بوسه داد. بهمن لبخند زد، پیاده شد و احوال پهلوان پیر را پرسید. زال بسیار پافشاری کرد تا او در کاخ بیاساید، اما بهمن گفت فرمان اسفندیار را نمی‌توان خوار و خرد انگاشت. پس زال مردی جهاندیده و راه‌شناس به نام «شیرخون» را همراه او کرد. شیرخون پیشاپیش تا نزدیکی نخچیرگاه رفت، با انگشت شکارگاه جهان‌پهلوان را نشان داد و خود بازگشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: