🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود

❖
34 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴ - سخن دقیقی: قطع باژ به توران به توصیه زرتشت و خشم ارجاسپ
چون چندی بر روزگار گشتاسپ بگذشت و اخترمردان فالِ روزگارش را خجسته یافتند، زرتشتِ پیر درگاهِ کیانی را به فروغِ اندرز روشن ساخت. او شهریارِ ایران را گفت که در کیشِ سپندِ ما روا نیست که شاهنشاهِ آزادگان به سالارِ چین و توران باژ و ساو پردازد، چرا که در گاهِ باستان هیچ‌یک از خسروانِ نامدارِ ایران هرگز تن به ننگِ باژ دادن به ترکان نداده‌اند. گشتاسپ سخنِ پیامبرِ فرخنده را پذیرا شد و پیمان بست که دیگر درمی از باژ روانه‌ی دیارِ توران نسازد.

در این میان، دیوی دیوزاد و کینه‌توز از این نافرمانی آگاه گشت و شتابان بر بالِ باد به درگاهِ ارجاسپ، شاهِ چین و توران، شتافت. دیو پیشکارِ ارجاسپ شد و گفت که ای جهان‌دار، سراسرِ گیتی سر بر فرمانِ تو دارند، مگر پورِ لهراسپ، گشتاسپ‌شاه، که سر از پیمان پیچیده و سپاه به کین‌خواهیِ ترکان آراسته است. چون ارجاسپ این سخن از زبانِ دیو شنید، از تختِ شهریاری فرود آمد؛ ناتوان و نژند گشت و جامه‌ی خشم و سوگ بر تن کرد. او فرماندهان و پهلوانانِ گردنکشِ خویش را فراخواند و رازمندانه گفت که فرّه و دانایی از سرزمینِ ایران پر کشیده است؛ چه، جادوگری پدید آمده و دعویِ پیغمبری کرده که می‌گوید از آسمان‌ها آمده و زند و اوستا را از درگاهِ دادار آورده است. گشتاسپ و برادرش زریرِ دلاور و سرانِ سپاهِ ایران همه کشتی بر میان بسته‌اند و کیشِ او را پذیرفته‌اند.

ارجاسپ سپس رأی زد که نامه‌ای آکنده از بیم و امید، همراه با گنجینه‌ای گران‌بها نزد گشتاسپ فرستند و او را بیم دهند تا از این راهِ نو بازگردد، پیرِ پاک‌دین را از درگاه براند و بر آیینِ کهنِ نیاکان جشنی برپا دارد. وگرنه، ارجاسپ سوگند یاد کرد که لشکری بی‌کران از دیارِ توران به جنبش درآورد، ایران‌زمین را به آتش کشد، گشتاسپ را خوار و در بند سازد و بر دار کند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: