چون شب تاریک همچون اهریمن کینه‌توز بر گیتی سایه افکند، بانگ درای و جرس از بارگاه شهریار برافراشت. اسفندیار پهلوان، کلاه‌خود رزم بر سر نهاده و تیغ هندی به دست، بر بارهٔ نبرد برنشست. به همراه او فرزندان دلاورش—نوش‌آذر، بهمن و مهرنوش—سراپا خشم و خروش به راه افتادند و پیشرو و راهنمای آنان جاماسپ، وزیر فرخنده و رازدان گشتاسپ بود. چون سواران جنگی از دژ بیرون آمدند و به پهنهٔ هامون قدم نهادند، اسفندیار روی به درگاه آسمان آورد و با داور راست‌گوی به راز و نیاز پرداخت.
او با دلی پرخون و چهره‌ای زرد از غم برادرش فرشیدورد، به پروردگار جهان سوگند یاد کرد که اگر در این جنگ بر ارجاسپ تورانی پیروز گردد و کین لهراسپ‌شاه و سی و هشت برادر بی‌گناهش را که خاک دشت از خونشان لعل‌گون شده بازستاند، هرگز کینهٔ بند و زنجیر پدر را به دل نگیرد. سوگند خورد که به سپاس این پیروزی، صد آتشکدهٔ نو بنیاد کند، جهان را از ستمگران پاک سازد، صد هزار چاه آب در بیابان‌ها بفرستد، صد رباط برای کاروانیان بسازد، بی‌راهان را به دین بهی خواند و سر جادوان را بر خاک افکند.
پس از راز و نیاز، اسفندیار به سوی برادر مجروح خویش، فرشیدورد، شتافت. او را دید که در میان جامهٔ رزم، نالان و خونین افتاده است. اشک از دیدگان جهان‌پهلوان جاری شد و از برادر پرسید چه کسی این گزند را بر تو وارد ساخته تا کینت را از شیر و پلنگ بازستانم؟ فرشیدورد با جانی خسته پاسخ داد که ریشهٔ این بلا از بندی است که گشتاسپ بر پای تو نهاد و از فریب و دروغ گرازم خائن نشأت گرفت؛ چه اگر تو آزاد بودی، ترکان هرگز بر بلخ تاخت نمی‌آوردند و لهراسپ کشته نمی‌شد. فرشیدورد برادر را بدرود گفت، او را به نیکی و بخشش روانش پس از مرگ سفارش کرد و جان به جان‌آفرین تسلیم نمود.
اسفندیار از سوگ برادر جامه بر تن درید و پیکر فرشیدورد را بر زین بست و به کوهی بلند برد. از آنجا که هیچ ابزار و ساختمانی برای ساختن دخمه نداشت، جامه و دستار خویش را کفن برادر ساخت و او را زیر سایهٔ درختی به خاک سپرد. سپس به میدانی آمد که ایرانیان در آن تباه شده بودند و پیکر کشته‌شدگان را غرق در خاک و خون دید. در میان کشتگان، چشمش بر چهرهٔ زرد گرازم افتاد که اسپش بر زمین افتاده بود. اسفندیار بر سر پیکر او ایستاد و حکمت دانایان را یادآور شد که دشمن دانا به از دوست نادان است، و خائنان بدانند که نادانی و فریب آنان جز نابودی کشور و بدنامی ابدی در آن جهان حاصلی نخواهد داشت.
سپس اسفندیار اشک از چهره پاک کرد و با تبر و تیغ، یکه‌وخلق به سوی خندق و گردان سپاه توران تاخت. از کندق عریضی که گرد کمپ تورانیان کنده شده بود گذشت و بر طلایهٔ هشتادنفرهٔ سپاه ارجاسپ زد و فراوانی از آنان را به خاک افکند و راه خویش را به سوی شاه گشتاسپ گشود.