🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود

❖
84 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۰ - آمدن جاماسپ نزد اسفندیارِ دربند، شکستن زنجیر به زور بازو و آراستن سلاح
بر فراز برج و باروی بلند دژ گنبدان، نوش‌آذر، فرزند دلاور اسفندیار، چشم به راه گشوده بود تا مگر خبری یا سپاهی از سوی ایران فراز آید. در همین هنگام، گردی در دشت برپای خاست و سواری با کلاهی سیاه و دوپر نموده شد. نوش‌آذر شتابان پیش پدر رفت و مژده آورد که سواری فرخنده از راه می‌رسد. به فرمان اسفندیار، دروازه‌های دژ گشوده شد و جاماسپ خردمند، وزیر دانای ایران، قدم در درون نهاد و درود شاهنشاه را به پهلوان در بند رسانید.

اما اسفندیار که از بیداد پدرش گشتاسپ و فریبکاری گُرَزم دلی پرخون داشت، با تلخی رو به جاماسپ کرد و گفت که درود شاهی که فرزند خود را به ناحق در آهن و زنجیر گران کشیده، چه سود دارد؟ او یادآور شد که نیکی‌هایش با ناسپاسی پاسخ داده شده و پاسداشت آن رنج‌ها تنها بند و زندان بوده است. جاماسپ کوشید تا آتش مهر ميهن و کین‌خواهی نیا را در دل او برافروزد؛ از شهادت لهراسپ شاه و هشتاد موبد پاک‌نهاد در آتشکده نوش‌آذر به دست تورانیان سخن گفت، و از اسیری خواهرانش، همای و به‌آفرید، که زیر تازیانه ترکان پیاده و نالان می‌دویدند. اما اسفندیار که زخمیِ بی‌مهری خویشان بود، پاسخ داد در آن روزگار که او در تنگی زنجیر می‌نالید، هیچ‌یک از ایشان آهی از سر درد برای او برنیاوردند.

سرانجام جاماسپ نام برادر محبوبش، فرشیدورد، را بر زبان آورد؛ از تن خسته، زرهِ دریده و جراحات مرگبار او سخن گفت که چطور در میان خاک و خون برای اسفندیار می‌گرید و ناله سر می‌دهد. با شنیدن نام فرشیدورد، خشم و مهر در نهاد اسفندیار به جوش آمد. او دیگر طاقت شکیبایی نداشت و چون آهنگران در بریدن بندهای پولادین و غل‌های رومی کندی ورزیدند، پهلوان روئین‌تن با خروش، تن را پیچ داد و با زور بازوان و گام‌های پیل‌پیکر خویش، زنجیرهای گران آهنین را مانند رشته‌هایی سست گسست و بر خاک افکند. از فرط فشار و درد، لختی بیهوش بر زمین افتاد، اما پس از بازیافتن هوش، تن رنجور از آهن را در گرمابه شست‌وشو داد، جامه پهلوانی و جوشن خسروانی بر تن کرد، اسب بادپای خود را ستود و فرمان داد تا سلاح‌های رزمش را آراسته کنند تا کین‌خواه تبار کیانی گردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: