🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود

❖
34 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۹ - سخن دقیقی: پیروزی اسفندیار، بخشیدن اسیران و سوگ گشتاسپ بر زریر
چون سپاه توران دیدند که ارجاسپ شاه گریخته و تیغ تیز ایرانیان از هر سو چون آذرخشی مرگبار فرومی‌بارد، امید از پایداری بریدند. سرکشان و بزرگان تورانی یک‌سره پیاده گشتند، کمان‌های چاچی بر خاک افکندند و جامه‌های رزم از تن برآوردند. آنان به زاری پیشِ گو اسفندیار آمدند و زنهار خواستند تا بر جانشان ببخشاید و پیمان بستند که به آیین زرتشت درآیند و بر آستان آتشگاه‌ها سر بندگی فرود آورند. اسفندیار، پهلوان فرخ‌نژاد، چون لابه و زاری آنان شنید، بر جان و تنشان امان داد. پس بانگ برآورد و نامداران ایران‌زمین را فرمان داد تا دست از کشتار فروبندند، زنهار‌خواستگان را نکشند، خون بی‌چارگان نریزند و فراریان خسته را نشمارند. سپاه ایران چون آواز سپهسالار خویش را شنیدند، از سر خستگان بازگشتند، به لشکرگاه خویش فرود آمدند و بر نای و تبیره پیروزی کوبیدند و تمام شب را به خرمی و شادمانی سپری کردند.

چون شامگاه تیره جای خود را به سپیده دم داد و دشت از خون کشته‌شدگان لاله گون گشت، گشتاسپ‌شاه همراه با سران سپاه به دیدار رزمگاه آمد. شاه گرد کشتگان می‌گشت، بر هر پاره‌تنی اشک می‌ریخت و می‌گذشت تا آنکه ناگاه پیکر برادرش زریر را دید که خوار و مظلوم بر خاک افتاه است. با دیدن پیکر پرخون زریر، گشتاسپ جامه‌های خسروی بر تن چاک زد، از باره فرود آمد، چنگ در ریش کشید و ناله‌های جانسوز برآورد. او زریر را ستون کشور، چراغ جهان و تاجبخش لشکر خواند و با دستان خویش خاک از چهره برادر بسترود و پیکر پاکش را در تابوتی زرین نهاد. به فرمان شاه، پیکر دیگر کیان‌زادگان و جوانان نام‌آور نیز در تابوت‌ها جای گرفت و سپس دستور داد تا کشته‌شدگان و زخمیانِ دشت نبرد را برشارند. از ایرانیان سی هزار تن به خاک افتاده بودند که هفتصد تن از آنان بزرگان و سرکشانی چون زریر بودند، و از تورانیان صد هزار تن کشته گشتند تا دشت نبرد گواه تلخی و سهمگینی جنگی بی‌رحمانه باشد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: