✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

سهراب

❖

55 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۴ - خروش سهراب بر کاووس، برکندن سراپرده، دیدار نخست با رستم و انکار نام

چو بشنید این گفتهای درشت

✦

نهان کرد ازو روی و بنمود پشت

ز بالا زدش تند یک پشت دست

✦

بیفگند و آمد به جای نشست

بپوشید خفتان و بر سر نهاد

✦

یکی خود چینی به کردار باد

ز تندی به جوش آمدش خون برگ

✦

نشست از بر بارهٔ تیزتگ

خروشید و بگرفت نیزه به دست

✦

به آوردگه رفت چون پیل مست

کس از نامداران ایران سپاه

✦

نیارست کردن بدو در نگاه

ز پای و رکیب و ز دست و عنان

✦

ز بازوی وز آب داده سنان

ازان پس دلیران شدند انجمن

✦

بگفتند کاینت گو پیلتن

نشاید نگه کردن آسان بدوی

✦

که یارد شدن پیش او جنگجوی

#10

ازان پس خروشید سهراب گرد

✦

همی شاه کاووس را بر شمرد

#11

چنین گفت با شاه آزاد مرد

✦

که چون است کارت به دشت نبرد

#12

چرا کرده‌ای نام کاووس کی

✦

که در جنگ نه تاو داری نه پی

#13

تنت را برین نیزه بریان کنم

✦

ستاره بدین کار گریان کنم

#14

یکی سخت سوگند خوردم به بزم

✦

بدان شب کجا کشته شد ژنده‌رزم

#15

کز ایران نمانم یکی نیزه‌دار

✦

کنم زنده کاووس کی را به دار

#16

که داری از ایرانیان تیز چنگ

✦

که پیش من آید به هنگام جنگ

#17

همی گفت و می بود جوشان بسی

✦

از ایران ندادند پاسخ کسی

#18

خروشان بیامد به پرده‌سرای

✦

به نیزه درآورد بالا ز جای

#19

خم آورد زان پس سنان کرد سیخ

✦

بزد نیزه برکند هفتاد میخ

#20

سراپرده یک بهره آمد ز پای

✦

ز هر سو برآمد دم کرنای

#21

رمید آن دلاور سپاه دلیر

✦

به کردار گوران ز چنگال شیر

#22

غمی گشت کاووس و آواز داد

✦

کزین نامداران فرخ نژاد

#23

یکی نزد رستم برید آگهی

✦

کزین ترک شد مغز گردان تهی

#24

ندارم سواری ورا هم نبرد

✦

از ایران نیارد کس این کار کرد

#25

بشد طوس و پیغام کاووس برد

✦

شنیده سخن پیش او برشمرد

#26

بدو گفت رستم که هر شهریار

✦

که کردی مرا ناگهان خواستار

#27

گهی گنج بودی گهی ساز بزم

✦

ندیدم ز کاووس جز رنج رزم

#28

بفرمود تا رخش را زین کنند

✦

سواران بروها پر از چین کنند

#29

ز خیمه نگه کرد رستم بدشت

✦

ز ره گیو را دید کاندر گذشت

#30

نهاد از بر رخش رخشنده زین

✦

همی گفت گرگین که بشتاب هین

#31

همی بست بر باره رهام تنگ

✦

به برگستوان بر زده طوس چنگ

#32

همی این بدان آن بدین گفت زود

✦

تهمتن چو از خیمه آوا شنود

#33

به دل گفت کین کار آهرمنست

✦

نه این رستخیز از پی یک تنست

#34

بزد دست و پوشید ببر بیان

✦

ببست آن کیانی کمر بر میان

#35

نشست از بر رخش و بگرفت راه

✦

زواره نگهبان گاه و سپاه

#36

درفشش ببردند با او بهم

✦

همی رفت پرخاشجوی و دژم

#37

چو سهراب را دید با یال و شاخ

✦

برش چون بر سام جنگی فراخ

#38

بدو گفت از ایدر به یکسو شویم

✦

به آوردگه هر دو همرو شویم

#39

بمالید سهراب کف را به کف

✦

به آوردگه رفت از پیش صف

#40

به رستم چنین گفت کاندر گذشت

✦

ز من جنگ و پیکار سوی تو گشت

#41

از ایران نخواهی دگر یار کس

✦

چو من با تو باشم بآورد بس

#42

به آوردگه بر ترا جای نیست

✦

ترا خود به یک مشت من پای نیست

#43

به بالا بلندی و با کتف و یال

✦

ستم یافت بالت ز بسیار سال

#44

نگه کرد رستم بدان سرفراز

✦

بدان چنگ و یال و رکیب دراز

#45

بدو گفت نرم ای جوان‌مرد گرم

✦

زمین سرد و خشک و سخن گرم و نرم

#46

به پیری بسی دیدم آوردگاه

✦

بسی بر زمین پست کردم سپاه

#47

تبه شد بسی دیو در جنگ من

✦

ندیدم بدان سو که بودم شکن

#48

نگه کن مرا گر ببینی به جنگ

✦

اگر زنده مانی مترس از نهنگ

#49

مرا دید در جنگ دریا و کوه

✦

که با نامداران توران گروه

#50

چه کردم ستاره گوای منست

✦

به مردی جهان زیر پای منست

#51

بدو گفت کز تو بپرسم سخن

✦

همه راستی باید افگند بن

#52

من ایدون گمانم که تو رستمی

✦

گر از تخمهٔ نامور نیرمی

#53

چنین داد پاسخ که رستم نیم

✦

هم از تخمهٔ سام نیرم نیم

#54

که او پهلوانست و من کهترم

✦

نه با تخت و گاهم نه با افسرم

#55

از امید سهراب شد ناامید

✦

برو تیره شد روی روز سپید

سهراب

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما