🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
13 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۶ - برآمدن نام بزرجمهر و نخستین انجمن دانش
روزگار بر وفق مراد بوزرجمهر جوان چرخید و ستارهٔ بخت او در آسمان ایران‌زمین درخشیدن گرفت؛ تا آنجا که دل شاه کسری نوشین‌روان از حضور او لبریز از شادمانی گشت. شهریار عادل که دلی آراسته به داد و سری سرشار از حکمت داشت، درگاه خویش را به پناهگاه خردمندان و رازداران دانش بدل ساخته بود. همواره هفتاد سخنور دانا و موبد بیداردل در دربار شاه مسکن داشتند و از خوانِ کرمِ شهریاری بهره‌مند بودند تا هر زمان شاه از امور کشورداری، دادورزی و بزمِ شاهانه فراغتی می‌یافت، با نیوشیدن سخنان تازه، دل را به زیور دانش بیاراید.

در این میان، بوزرجمهر با چهره‌ای نیکو، زبانی گویا و هوشی سرشار، به آموختن دانش روی آورد. او چنان شیفتهٔ حکمت بود که در زمانی کوتاه بر تمامی فیلسوفان، ستاره‌شناسان و دانشمندان عصر پیشی گرفت و سرآمد همگان شد. روزی از روزها، کسری که تشنهٔ نیوشیدن رازهای حکمت و دریافتن دانایی‌های نو بود، بر خوان شاهی بنشست و فرمان داد تا کارآگاهان، بیداردل‌ترین موبدان و پژوهندگانِ رازهای گیتی را به دربار فراخوانند؛ دانشمندانی که هوشیار، یادگیرنده و نیوشندهٔ حکمت باشند تا انجمنی بی‌مانند از دانش و اندیشه برپا گردد.
#1
فروزنده شد نام بوزرجمهر
✦
بدو روی بنمود گردان سپهر
#2
همی روز روزش فزون بود بخت
✦
بدو شادمان بد دل شاه سخت
#3
دل شاه کسری پر از داد بود
✦
به دانش دل ومغزش آباد بود
#4
بدرگاه بر موبدان داشتی
✦
ز هر دانشی بخردان داشتی
#5
همیشه سخن گوی هفتاد مرد
✦
به درگاه بودی بخواب و بخورد
#6
هرانگه که پردخته گشتی ز کار
✦
ز داد و دهش وز می و میگسار
#7
زهر موبدی نوسخن خواستی
✦
دلش را بدانش بیاراستی
#8
بدانگاه نو بود بوزرجمهر
✦
سراینده وزیرک وخوب چهر
#9
چنان بدکزان موبدان و ردان
✦
ستاره شناسان و هم بخردان
#10
همی دانش آموخت و اندر گذشت
✦
و زان فیلسوفان سرش برگذشت
#11
چنان بد که بنشست روزی بخوان
✦
بفرمود کاین موبدان را بخوان
#12
که باشند دانا و دانش پذیر
✦
سراینده و باهش و یاد گیر
#13
برفتند بیداردل موبدان
✦
زهر دانشی راز جسته ردان

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: