🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
94 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۶ - تأمل بهرام گور در مرگ، کشتن شیران به شمشیر در جز و فرمان داد
در بهار دلفروز، بهرام گور فرمان داد تا تخت شاهنشاهی را به باغی آراسته آورند و زیر درختی گلفشان برپا دارند. شاه جام می بر دست گرفت و با خردمندان و پهلوانان به بزم نشست. اما در میان شادمانی، نگاه او به ناپایداری گیتی افتاد؛ با رای‌زن خویش از مرگ گفت که سان‌بین همگان است و سرانجام خاک تاریک، آرامگاه سران و درویشان خواهد بود. بهرام یادآور شد که از گیتی تنها نام نیکی می‌ماند و گنج‌های زر برای دیگران به جای خواهد گذاشت. او اندیشید که چون سی و هشت سال از عمرش گذشته و مرز چهل‌سالگی نادیده نزدیک می‌شود، باید شادمانی را با یاد خدای یگانه و پلاس‌پوشی در پیشگاه یزدان پیوند زند؛ با این حال بر آن شد تا دو سال دیگر را به شادمانی و نخچیر بگذراند.

چون باد شهریور بوزید و مهرگان فرا رسید، شاه آراسته به جامه‌های خز، عزم دشت «جز» کرد؛ دشتی پُر از گزهای بلند و گوران ستبر و شیران غران. بهرام با ده هزار سوار شمشیرزن و لشکری مجهز به راه‌افتاد. پیشروان پیش از لشکر چاه‌ها کندند و بر آن‌ها چرخ‌ها آراستند تا آشامیدنی سپاه تامین گردد. چون شاه به بیشه رسید، بیابان را پر از گور و غرش شیران دید. شب را به میگساری گذراند و چون خورشید سر برزد، به بیشه تاخت. شیر ژیانی که از شکار گور سیر شده بود، از بیشه بیرون پرید و به شاه حمله برد. بهرام گرز و تیر را کنار نهاد و گفت که برای نبرد با شیر تنها به شمشیر دست می‌برد تا دلیری‌اش بر همگان آشکار گردد. او با یک ضربت تیغ، شیر نر را از سر تا میان به دو نیم کرد و جفتش را نیز که خروش‌کنان درآمد، با خنجری بر گردن از پای درآورد.

موبد فرزانه شاه را اندرز داد که خود را در خطر جنگ تن‌به‌تن با شیران نیندازد، چرا که او اکنون شهریار تمام ایران است و حفظ جانش بر گیتی واجب است. بهرام پند موبد را شنید و با آفرین لشکر به پرده‌سرا بازگشت. شب‌هنگام بر خوان زرین نشستند و شاه جام بلورین به دست گرفت و از نیاکان یاد کرد؛ از اردشیر بابکان که بنیاد داد و شاهی را نو کرد، به نیکی یاد ساخت و اسکندر روم را به سبب ویرانی ایران و کشتن ۳۶ شهریار نفرین کرد و فرهمندی فریدون دادگر را ستود. آنگاه بهرام جارچیان خوش‌آواز را بفرستاد تا در میان سپاه جار زنند که هیچ کس از لشکر حق ندارد دست به مال و دیبا و زر مردم جز و برقوه دراز کند یا به کشتزارها و درختان میوه آسیبی رساند؛ هر سواری که تعدی کند، بر اسپ نگونسار بسته و به آتشکده آذرگشسپ فرستاده خواهد شد تا به زندان افتد و غرامت دهد. با این دادگری، دشت و بازار جز چون نگارخانه چین ایمن و پررونق گشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: