🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
118 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۲ - شکار بهرام گور، پریدن طغری و خواستگاری سه دختر برزین
روز دیگر، شاه بهرام گور با لشکری آراسته و ساز و برگی بی‌مانند عازم نخچیرگاه شد. سیصد تن از بزرگان ایران، هر یک همراه با سی خدمتگزار از پارسی و رومی و ترک، شاه را همراهی می‌کردند. صد شتر با پالان‌های گوهربار و دیبای چین، ده‌اشتر ویژهٔ نشستنگه شاه، و هفت پیل پیلتن با تخت‌های فیروزه‌گون در پیشاپیش سپاه می‌خرامیدند. در میان بازداران و رامشگران، مرغی سیاه و بی‌همتا بر چنگ بازدار جای داشت که چشم و منقارش چون زر درخشان بود و طغری نامیده می‌شد؛ تحفه‌ای فرخنده که خاقان چین همراه با گنجینه‌ای بس گرانبها برای شهریار ایران فرستاده بود.

چون سپاه شاهی به آبگیر دریا رسید، غلغلهٔ مرغان آبی هوا را پر کرد. کوس شاهی نواخته شد و طغری چون تیری شهاب‌گون به پرواز درآمد تا کلنگی را در هوا شکار کند. اما مرغ سرکش، کلنگ را چنگ زد و در افق ناپدید شد. دل بهرام از شدّت اشتیاق به آن مرغ گرانمایه تنگ گشت و خود با چند تن از نزدیکان به دنبال طغری تاخت تا به باغی فراخ و کاخی بلند رسید.

شهریار وارد باغ شد و در کنار حوضی مصفا، پیری خردمند و پرمایه به نام برزین را دید که بر تخت نشسته و سه دختر عاج‌گون و زیباروی با تاج‌های فیروزه‌ای و جام‌های بلورین در کنارش جای گرفته‌اند. برزین با دیدن ناشناسی که فرّ شاهی از چهره‌اش می‌تافت، هراسان شد و بر خاک افتاد و زمین را بوسه داد. شاه از گم شدن طغری سخن گفت و برزین نوید داد که آن مرغ سیاه زرین‌منقار بر شاخسار درخت گوزی در باغ نشسته است. بندهٔ شاه شتافت و طغری را به سلامتی بازآورد.

به شکرانهٔ این بازیافت فرخنده، برزین خوان کرم بگسترد و میِ لعل در جام‌های بلورین افکند. دستور و گنجور شاه نیز فرارسیدند. آن‌گاه به فرمان برزین، دختران مهرویش پیش آمدند؛ یکی نغمه‌خوان، دیگری چنگ‌نواز و سومی پای‌کوبان و رقص‌کنان. دختر نغمه‌خوان در مدح دادگری، دلاوری، و بخت بیدار بهرام سرودهایی خوش‌آهنگ خواند که دل شاه را سراسر از شادی و خرمی انباشت.

شهریار ایران که شیفتهٔ زیبایی، متانت و هنر دختران گشته بود، آنان را از برزین خواستگاری کرد. پیر خردمند با شادمانی فراوان، دخترانش—ماه‌آفرید، فرانک و شنبلید—را به پادشاه بخشید. بهرام دستور داد چهار عماری زرین بیاورند و آن سه ماهِ زیباروی را با اعزاز و اکرام به مشکوی زرین خویش فرستاد و خود یک هفته در آن باغ به شادخواری و بخشش گنج پرداخت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: