🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
61 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۵ - نامهٔ داد بهرام گور به مرزبانان: بخشش خراج هفت‌ساله و شادمانی جهان
بر روز سوم از بزم شاهانه، بهرام گور فرمان داد تا بساط کامرانی برپا سازند و دبیر خردمند را پیشگاه خویش نشانند. شهریار ایران، در حالی که رخسارش از باده لعل‌گون و شادی سرشار می‌درخشید، نامه‌ای آکنده از مهر و داد بر حریر چینی بنگاشت. او سرنگار نامه را به ستایش کردگار پاک آراست؛ خدایی که روان آدمی را به شادی می‌شوید و خرد را زیور جان می‌سازد. شاه جهان یادآور شد که نیکویی تنها از یزدان خیزد و دادگری مایه پایداری جهانداری است، و هر کارداری که بر زیردستان ستم ورزد، کیفری جز چاه و دار نخواهد دید.

بهرام گور در این نامه، پیروزی شگرف خود بر خاقان چین و سرنگونی سپاه ترکان را یاد کرد و آن را ناچیزشماریِ غرور خود و بخششِ پاک یزدان دانست. او سوگند یاد کرد که جز بندگی کردگار و راستی در اندیشه نداشته باشد و در پاداش این نعمت الهی، خراج هفت‌ساله را بر تمامی مردمان گیتی—چه زیردستان و چه همگنان—می‌بخشد. او کارداران را فرمان داد تا نام درویشان و بی‌نوایان را به درگاه فرستند تا از گنج شاهی نیازمندی‌شان برطرف گردد، فامِ وام‌داران تهی‌دست پرداخته شود و کودکان شهروندان به فرهنگ‌پژوهان و دانشمندان سپرده شوند تا روان‌ها به دانش توانگر گردد.

شاهنشاه فرمان داد که دست از مال کسان کوتاه دارند، ریشه بدی و پلیدی را برکنند و با همسایگان و فرودستان به مهربانی رفتار کنند. چون دبیر مشک‌بوی نگارش نامه را بر حریر سپید به پایان برد، بهرام گور بر عنوان آن مهر زد: «از خداوند بخشایش و فر و زور، شهنشاه بهرام گور، به مرزبانان دانا و جنگاوران فرمانبردار». پس پیکانِ تیزپای و اسبان هیون با این نامه رهنمون به چهارگوشه گیتی شتافتند و نوید دادگری و بی‌نیازی را به سراسر جهان رسانیدند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: