🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
57 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - بخشایش بهرام به پایمردی منذر، سپردن سپاه به نرسی، سوختن دیوان خراج و منادی داد
چون سپیده سر زد و آفتاب عالم‌تاب کوهساران را در بر گرفت، آن گروه از بزرگان و نامدارانی که از بیم کینه‌توزی‌های گذشته آشفته‌خاطر بودند، به نزد منذر شتافتند. ایشان زاری‌کنان از او خواستند تا میانجیِ آستانِ شاه جوان شود و بازگویند که سرکشی و سردیِ دلِ ایشان نه از سر کین با بهرام، که از ستم و درشت‌خویی‌های پادشاهِ گذشته، یزدگرد بود؛ چرا که در روزگار او خون در تن بزرگان افسرده بود. منذر، با گفتار نرم و گرم خویش، به نزد بهرام درآمد و دل شهریار را نرم ساخت. بهرام که از گوهری پاک و دادگر برخوردار بود، گناهِ بزرگان را بخشید و درهای ایوان شاهنشاهی را بر روی همگان گشود.

سه روز و سه شب، بزم سرور و شادمانی برپا گشت؛ نای و رود نواختند و غم از کاخ پادشاه جهان رخت بربست. بهرام پیش چشم بزرگان، از فداکاری و نیک‌خواهیِ منذر و نعمان یاد کرد و حاضران بر آن دو دلاورِ عرب آفرین خواندند. پس آن‌گاه، شاه در گنجینه‌های کهن را بگشاد و بخششی بی‌اندازه از زر و دیبا، اسبان تازی، خفتان‌های رزم، سنان‌ها و گوهرهای گران‌بها به نعمان و منذر سپرد و جوانوی، گنج‌دارِ هوشمند، تمام این هدیه‌ها را برشمرد و تحویل داد. اعراب با دلی شاد و پر از خلعت‌های خسروی، ایوان شاهی را ترک گفتند. سپس خسرو، مدعیِ پیشینِ تاج و تخت، را بنواخت، جامه پهلوی بر او پوشاند و جایگاهی والامقام به او بخشید.

آنگاه بهرام، برادرِ یک‌دل و خردمند خویش، نرسی را به سپهسالاری لشکر ایران برگماشت تا با داد و آیین، کشور را نگاه دارد و گنج‌های فراوان میان سپاهیان پراکند. پس از آن، گشسپِ دبیر، دانای روزگار و آگاه از دفتر و دیوان، به همراه جوانوی به پیشگاه فراخوانده شدند. بهرام فرمان داد تا تمام مانده‌های مالیاتی و بدهی‌های کهنِ مردم ایران را که نود و سه بارِ سنگین از درهم و دینار بود، یکسره ببخشایند. دبیران دیوان‌ها را به آتش سپردند و دودِ بدهی‌های مردم بر هوا شد. شادی و خروش سپاس‌گزاری سراسر ایران‌زمین را فراگرفت؛ مردم شادمانه به آتشکده‌ها شتافتند، در جشن‌های نوروز و سده مشک بر آتش افشاندند و بر بهرام گور آفرین فرستادند.

سپس شهریار کارآگاهانی گماشت تا آنان که در روزگار یزدگرد رانده و آواره شده بودند را بیابند و بازگردانند؛ به هر یک خلعتی گران و مرزبانی شهری داد. چون ردکاران و موبدان و مرزبانان دادگری بهرام را شنیدند، گشاده‌دل به درگاه آمدند. بهرام دادخواهان را به موبد موبدان ارجاع داد و منادیان در سراسر کشور بانگ برآوردند که: «ای زیردستان شاه، از غم و گناه دور باشید، یزدگردارِ دادگر را ستایش کنید و به یزدانِ پاک پناه برید. هر کس دادگری پیشه کند، پاداش فراوان یابد و هر کس از داد بگریزد، گرفتار بادآفره خواهد شد.» از برکت این آیینِ داد، شادمانی در ایران‌زمین افزون گشت و رنج و اندوه کاستی گرفت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: