🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی بهرام گور

❖
28 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۲ - تاخت بهرام‌گور سوی آموی، زاری ترکان و ستدن باژ، نهادن مرز جیحون و شاهی شمر
چون بهرام‌گور و سپاه پیروزمندش در مرو بیاسودند و خستگی نبردهای گران از تن زدودند، شاه جهان‌جوی را اندیشه رزم بخارا در دل افتاد. پس فرمان داد تا بارهان را زین کنند و روانه آموی شوند. او در راه، همواره به شکار و شادخواری روز می‌گذراند تا آنکه در نیمی از شب، از آب آموی و رگه‌های شنزار فرب گذشت. با برآمدن خورشید زرافشان و فرو افتادن پرده لاجوردی شب، گردِ تاخت‌وتاز سپاه ایران بسان پرهای چرغ بر آسمان نشست و جهان‌جوی بر سرزمین مای و مرغ سایه افکند.

از آشوب دلاوران ایران، بیمی سهمگین بر سپاه و مردم توران افتاد؛ چنان‌که در میان ترکان شورش و پریشانی پدید آمد و از بیم تیغ، دشت‌ها و خانه‌ها را آتش زدند. سران و بزرگان ترکان، پیران کارآزموده و خنجرگزاران جوان، زار و سراسیمه، پیاده و خاک‌برسر با دلی پر از خون به پیشگاه بهرام‌گور شتافتند. آنان روی بر خاک نهادند و فریاد برآوردند که «ای پادشاه والاتبار و دارنده اختر بلند! اگر خاقان گناهی مرتکب شد و پیمان جهاندار را شکست، او خود در دام کیفر تو گرفتار آمد؛ پس خون بی‌گناهان را مریز که ستیز با ناتوانان شایسته نامداران نیست. اگر باژ و باج می‌خواهی، ما بندگان توییم و سر به فرمان داریم.»

با شنیدن این ناله‌های زار، مهر و خرد بر جان بهرام‌گور چیره شد و دست خشم او را بست. شاه یزدان‌پراست دستور داد تا دست سپاهیان از خون‌ریزی کوتاه گردد. دل‌های آشفته ترکان آرام گرفت و مهتر بزرگان آنان نزد شهریار آمد و متعهد شد که هر ساله باژ و ساو گران به دربار ایران بفرستد. پس از استواری این پیمان، بهرام‌گور شادمان به شهر فرب بازگشت و یک هفته در آنجا برآسود. آنگاه مهتران چین و توران را گرد آورد و دستوری داد تا میلی استوار از سنگ و گچ بر لب رود جیحون برافرازند تا هیچ یک از ترکان و خلج‌ها بدون فرمان شاه ایران اجازه گذشتن از مرز را نداشته باشند و جیحون میانجی داوران دو بوم گردد.

سپس بهرام‌گور از میان سپاه خویش، پهلوانی نژاده و خردمند به نام «شمر» را که دارای رای و کام پاک بود برگزید. شاه ایران تاج و افسر زرین شهریاری بر سر او نهاد و او را به فرمانروایی سرزمین توران برگماشت، و بدین‌سان، تمام بوم توران از دادگری و شهریاری نو شادمان گشتند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: